‘Rijkswaterstaat zette ambtenaren onder druk om afvallozing goed te keuren’

Granuliet De top van Rijkswaterstaat zou volgens Zembla hebben afgedwongen dat 500.000 ton granuliet in een natuurplas in Gelderland kon worden gestort.
Het zandwingebied Over de Maas.
Het zandwingebied Over de Maas. Foto Siebe Swart

De top van Rijkswaterstaat heeft vorig jaar toestemming gegeven 500.000 ton afval te storten in natuurplas Over de Maas in het Land van Maas en Waal. Dat meldt televisieprogramma Zembla donderdag op basis van interne e-mails, documenten en gesprekken met bronnen binnen en rondom Rijkswaterstaat. Vergunningverlenende ambtenaren die de afvallozing in eerste instantie afkeurden, zouden door de top van Rijkswaterstaat onder druk zijn gezet.

Het afval dat in de natuurplas is gestort, is granuliet. Dit is een fijn materiaal dat vrijkomt bij het bewerken van graniet en zandsteen tot bijvoorbeeld een grondstof voor asfalt. Het bedrijf Bontrup, dat het afval produceert, vroeg meerdere keren toestemming om het materiaal in de natuurplas te storten. Ambtenaren van Rijkswaterstaat wezen deze verzoeken volgens Zembla af uit zorgen over de effecten op het milieu omdat er toxische stoffen kunnen ontstaan. Deskundigen ondersteunen hun zorgen bij het televisieprogramma. Rijkswaterstaat beschouwt de stof als grond.

De ambtenaren gaven „onder protest” alsnog toestemming voor de afvalstort nadat de top van Rijkswaterstaat hierop aandrong. Rijkswaterstaat schrijft in een reactie dat granuliet onder voorwaarden „goed en veilig” te gebruiken is. Ook in dit geval zou het materiaal geen problemen veroorzaken voor de omgeving. Terugkijkend is er wel „te lang” onduidelijkheid geweest of granuliet grond of bouwstof is en dat had „beter gekund”, aldus Rijkswaterstaat.

Halbe Zijlstra

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra bracht Bontrup in contact met de top van Rijkswaterstaat, schrijft Zembla. Dat gebeurde kort voordat alsnog toestemming werd verleend om het granuliet te dumpen. Zijlstra is sinds eind 2018 directeur bij VolkerRail, dat onderdeel is van bouwconcern VolkerWessels, een van Bontrups afnemers. Hij zegt tegen Zembla dat de productie van Bontrup dreigde stil te komen liggen als het granuliet niet van hun terrein verdween. Daardoor zou er geen asfalt zijn en dus had Rijkswaterstaat een belang, aldus Zijlstra.

Rijkswaterstaat stelt in haar reactie dat de inmenging van Zijlstra geen invloed had op hun besluit. Rijkswaterstaat heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gevraagd een beleidsstandpunt in te nemen. Het ministerie bevestigde dat granuliet als grond kan worden aangemerkt en Rijkswaterstaat volgt dit standpunt, waardoor het dumpen van granuliet alsnog werd toegelaten.

Bontrup en VolkerWessels willen niet reageren tegenover NRC. Bij Zembla zegt Bontrup dat „het ministerie granuliet beoordeelt als grond”.