Profiel

Kamer eist openheid over weren 5G-telecombedrijven

UItrol 5G Gaat het kabinet verdachte telecombedrijven weren bij de uitrol van het mobiele 5G-netwerk? De Kamer krijgt geen helder antwoord.

Minister Blok, minister Bijleveld en minister Grapperhaus tijdens het debat in de Tweede Kamer over mogelijke spionage door Huawei in Nederland en de veiling van 5G-frequenties.
Minister Blok, minister Bijleveld en minister Grapperhaus tijdens het debat in de Tweede Kamer over mogelijke spionage door Huawei in Nederland en de veiling van 5G-frequenties. Foto: Remko de Waal / ANP

De Tweede Kamer wil meer openheid van het kabinet over het eventuele weren van telecombedrijven als het Chinese Huawei bij de uitrol van het mobiele 5G-netwerk.

Telecombedrijven kunnen hierbij worden geweerd als zij worden verdacht van spionage of sabotage. Om dit mogelijk te maken, heeft het kabinet in december wetgeving (AMvB) naar de Tweede Kamer gestuurd, maar onder meer D66 en GroenLinks willen weten hoe het kabinet hier straks gebruik van gaat maken.

Dat bleek donderdag tijdens het debat over ‘mogelijke spionage door Huawei in Nederland en de veiling van 5G-frequenties’. De kamer kreeg, kort voor het debat, steun van telecomprovider KPN, die een vertrouwelijke brief aan de fracties stuurde, waarin de manier waarop het kabinet straks in het geheim kan besluiten welke delen van het netwerk wel of niet worden opengesteld voor buitenlandse bedrijven, wordt gehekeld.

Volgens KPN wil het kabinet hier in het openbaar niet over communiceren, terwijl hier in andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, minder geheimzinnig over wordt gedaan. Dat leidt volgens KPN niet alleen tot speculatie in media en politiek, maar kan dit ook tot onrust leiden bij investeerders, wat voor beursgenoteerde bedrijven als KPN negatieve consequenties kan hebben. Ook is er het risico dat deze bedrijven als gevolg van die geheimzinnigheid beursregels overtreden omdat zij hun aandeelhouders niet volledig kunnen informeren.

Nederland telt drie providers die meedingen in veilingen van frequenties die straks geschikt zijn voor 5G: T-mobile, KPN en VodafoneZiggo. In Europa zijn ook het Zweedse Ericsson en het Finse Nokia actief op de 5G-markt. Die bedrijven voldoen niet aan de omschrijving uit het wetsvoorstel dat het gaat om bedrijven die „afkomstig zijn uit een land met wetgeving die commerciële of particuliere partijen verplicht stelt om samen te werken met de overheid van dat land, in het bijzonder met staatsorganen die zijn belast met een inlichtingen- of militaire taak”.

Of het daarbij gaat om Huawei, laat het kabinet in het midden. Volgens het Tweede Kamerlid Buitenweg (GroenLinks) is dat ‘verstoppertje spelen' met de Tweede Kamer en de telecombedrijven. „Wij moeten, om onze controlerende taak te kunnen uitoefenen, weten wat het kabinet doet of nalaat, zeker nu de nationale veiligheid in het geding is.”

Andere Kamerleden, zoals William Moorlag (PvdA), benadrukten dat Nederland bij zulke veiligheidsvraagstukken vooral in Europees verband moet optrekken.

Het kabinet bood geen toezeggingen over openheid. Zowel staatssecretaris Mona Keizer (Economische Zaken en Klimaat, CDA) en minister Ferdinand Grapperhaus (Jusititie en Veiligheid, CDA) benadrukten dat de Tweede Kamer via vertrouwelijke breefings geïnformeerd kan worden.