Wilders haalt uit naar OM, dat hem van repliek dient

Proces-Wilders PVV-leider Geert Wilders hield een tirade tegen het Openbaar Ministerie. Hij krijgt nu enkele weken om interne Justitie-stukken te bestuderen.

PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol. „Zelden heb ik advocaten-generaal gezien die de rechtsstaat zo beschadigen.”
PVV-leider Geert Wilders in de rechtbank van Schiphol. „Zelden heb ik advocaten-generaal gezien die de rechtsstaat zo beschadigen.” Foto Koen van Weel/ANP

PVV-leider Geert Wilders krijgt van het gerechtshof tot 23 maart de tijd om de vele interne stukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid te bestuderen die minister Ferdinand Grapperhaus (CDA) afgelopen maandag vrijgaf. De meer dan 1.000 pagina’s met ongeveer 475 items bevatten volgens Wilders diverse aanwijzingen dat er sprake is van een „politiek proces” tegen hem. De toenmalige minister van Justitie, Ivo Opstelten, zou in 2014 druk hebben uitgeoefend op het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen voor zijn ‘minder Marokkanen’ -uitspraak. Het OM ontkent dit categorisch.

Beide partijen stonden woensdagochtend in de beveiligde rechtbank op Schiphol opnieuw tegenover elkaar in de al lang slepende hoger beroepszaak. Wilders is in 2016 in eerste aanleg veroordeeld wegens groepsbelediging en discriminatie, zonder strafoplegging.

Bemoeide het ministerie van Justitie zich met het proces tegen Wilders?

‘Hoeveel politieker wil je het hebben’?

De politicus begon woensdagmorgen zijn betoog met een tirade tegen het OM. „De schaamteloosheid van het Openbaar Ministerie kent geen grenzen” zei hij. „Zelden heb ik advocaten-generaal gezien die de rechtsstaat zo beschadigen. Die zo lak hebben aan een eerlijk proces. Verblind door hun haat tegen mij en de PVV zorgen mensen als die twee advocaten-generaal ervoor dat het vertrouwen van de gewone mannen en vrouwen in Nederland in het Openbaar Ministerie en de rechtspraak tot een dieptepunt is gedaald.”

Wilders zei veel aanwijzingen te zien voor een ‘politiek proces’. Zo hebben, blijkens gepubliceerde mails, de ambtenaren van Justitie het OM geholpen met het weerleggen van de verweren van de verdediging van Wilders. Justitie-ambtenaren brachten Wilders' uitspraak’ „Dan gaan we dat regelen” nog eens onder de aandacht van het OM. Justitie-ambtenaren wilden het requisitoir van het OM van te voren zien om dat van commentaar te kunnen voorzien.

Verder wees Wilders op overleg tussen hoge ambtenaren van Algemene Zaken en Justitie. Daaruit bleek dat zijn zaak „zelfs in de ministerraad besproken is. Hoeveel politieker wil je het hebben?” Tijdens de ministerraad van 21 maart 2014 zou aan Opstelten zijn gevraagd „of de vervolging van Wilders kansrijk is.”

Wilders eiste woensdagmorgen openbaring van de – geheime – notulen van de betreffende ministerraad. Ook overweegt hij Opstelten en premier Rutte als getuige te dagvaarden.

‘Alle perken te buiten’

Het Openbaar Ministerie reageerde fel op Wilders’ tirade. Een van de twee advocaten-generaal riposteerde: „Ik heb zelden of nooit op deze manier een verdachte over officieren van justitie, over het Openbaar Ministerie horen spreken. (..) Het gaat buiten alle perken om hier te zeggen dat wij schaamteloos hebben geopereerd en verblind zijn door haat. (..) Wij hebben naar eer en geweten alle documenten beoordeeld en onze zoekslagen verricht. (..) U kunt vertrouwen op ons proces-verbaal, op onze bevindingen, op onze werkwijze.”

De advocaat-generaal zei verder dat er met het OM „te spreken is” over de vraag hoe er in de ministerraad is gesproken over de zaak-Wilders. Hetzelfde geldt over de vraag in hoeverre Opstelten „zich al dan niet en detail met de rechtszaak heeft bemoeid.” De advocaat-generaal drong echter wel aan op snelle afronding van het proces. „De rechtstaat maakt het nodig dat er eens een einde aan deze rechtszaak komt.”

De aanwijzingen die Wilders zag van politieke beïnvloeding, wees de advocaat-generaal van de hand. Ze behoren volgens hem tot het gebruikelijke interne overleg bij Justitie. Afstemming met het OM is nodig omdat de minister politiek verantwoordelijk is voor het OM. De ambtelijke uitlatingen bewijzen niet dat Opstelten druk op het OM heeft uitgeoefend om te vervolgen, aldus de advocaat-generaal.

De zaak wordt op 23 maart hervat bij het hof in Den Haag.