Wanneer begint het opvoeden?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Mijn dochter van 14 maanden krijgt bij het ontbijt en de lunch brood. Met beleg dat ze doorgaans lekker vindt. Maar zodra wij bij haar gaan zitten met ons eigen ontbijt, een boterham met kaas bijvoorbeeld, dan wil ze per se dat. Ze gooit dan haar eigen stukjes brood op de grond. Als je het opraapt en in haar mond stopt, spuugt ze het uit, en ze wordt driftig als ze niet de kaas van ons brood krijgt. Wij willen haar niet steeds kaas geven, en ook niet steeds toegeven. Maar een hysterische dreumes aan tafel schiet ook niet op. Is met ruim een jaar oud dit het moment om met opvoeden te beginnen en voet bij stuk te gaan houden? Zo ja, hoe kunnen we dit het beste aanpakken? Of heeft dat nog geen zin op deze leeftijd?”

Naam is bij de redactie bekend. Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Ga er losjes mee om

Tischa Neve: „Ja, nu begint het opvoeden, maar dat betekent niet ‘voet bij stuk houden’, maar naar het totaalplaatje kijken. Dit is de leeftijd waarop een kind ontdekt dat het niet het verlengstuk is van de ouders, maar een eigen persoon. De wereld wordt breder, ze willen overal aankomen. Ze gaan oefenen met de ontwikkeling van hun wil. Dat gebeurt op die jonge leeftijd vaak op het gebied van eten, want ze hebben al snel door dat ze daar macht over hebben. Ouders kunnen een dreumes nog wel oppakken als het iets niet wil, maar het niet dwingen te slikken.

„Maak er vooral geen machtsstrijd van, maar ga er speels en losjes mee om. Geef haar aan tafel meteen al een paar hapjes van uw bord en neem een paar van het hare, zo bent u een driftbui voor. Het is aan te raden dat niet pas te doen zodra ze haar bord op de grond gooit, want dat geeft inderdaad de boodschap dat ze daarmee haar zin krijgt. Blijf rustig als ze toch haar eten weggooit. Drift hoeft op deze leeftijd niet beloond te worden, maar ook niet bestraft.”

Maak het gezellig

Marga Akkerman: „Wat een lekker temperamentvol kind. Ze is er niet op uit om vervelend te doen maar om bij pappa en mamma te horen. Ze wil eten wat de grote mensen ook eten! Waarom geeft u haar niet meteen de boterham die u zelf ook heeft?

„Op een paar gebieden hebben ouders geen zeggenschap over hun jonge kinderen: poepen, plassen, huilen, slapen en eten. Een machtsstrijd op het gebied van eten verliezen ouders dus altijd. Je kunt hoogstens bevorderlijke omstandigheden creëren. Opvoeden betekent ook: het kind kunnen verleiden om iets te doen wat het eigenlijk niet van plan was. In dit geval betekent het dat de eettafel een prettige, gezellige plek is waar het accent niet in de eerste plaats op het eten ligt maar op het sociale samenzijn. Als het kind iets gezonds binnenkrijgt, is het voldoende. U verpest uw kind hier niet mee.

„Betekent dit dat u uw kind maar in alles haar zin moet geven? Nee. Praat samen met uw partner over wat u écht belangrijke regels in de opvoeding vindt, en houdt daaraan vast. Dan gaat het misschien over bedtijden of kwesties van veiligheid. Als u op die paar gebieden voor een consequente benadering kiest, ‘nee is nee’, dan leert uw kind vanzelf dat ze betrouwbare en voorspelbare ouders heeft, daarvoor hoeft u niet de hele dag regels te stellen.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.