‘Als je eigen salaris een restje is, dan klopt je model niet’

Financieel overzicht Zelfstandigen en kleine ondernemers kunnen veel winnen met inzicht in hun eigen financiën. Maar de discipline hun geld goed te verdelen, die hebben ze niet altijd.

Illustratie Ank Swinkels

Natúúrlijk heeft inzicht in je financiën invloed op wat er binnenkomt en uitgaat, zegt Femke Hogema. Ze is financieel coach, spreker en schrijver van de bestseller Winstgevende Plannen, en zegt dat we financieel in de waan van de dag leven. „Als jij tien euro in je portemonnee hebt, gaat het vanzelf op. Een belastingmeevaller verdwijnt op dezelfde manier.”

Hogema adviseert ondernemers geld daarom te verdelen in potjes voor onder andere belasting, kosten, winst en salaris. Zo geeft je banksaldo geen vertekend beeld. Hogema: „Als jij 10.000 euro op een zakelijke rekening hebt staan, denk je makkelijk 2.000 euro uit te kunnen geven aan een nieuwe website. Maar als je dat geld vooraf hebt verdeeld over potjes, blijkt dat er misschien maar 500 euro over is.” Weet je dat niet, dan geef je geld uit dat eigenlijk een andere bestemming heeft. Het gevolg: je bent het ene gat met het andere aan het vullen.

Huilende ondernemers

Zoiets klinkt misschien als een open deur, helemaal voor een ondernemer, maar uit een steekproef van de Kamer van Koophandel (KvK) uit 2016 bleek dat de helft van de (zelfstandig) ondernemers onzeker is over hun geldkennis. Meer dan de helft heeft te maken met ongewenste financiële situaties, wat niet zelden leidt tot betaalachterstanden of gebruik van privé-geld. De KvK krijgt jaarlijks 20.000 telefoontjes en 300.000 bezoeken op de site over geldzaken.

Stress, onzekerheid, angst en ego. Geldzorgen hebben grote invloed op ondernemers, merken ook de financiële coaches in hun praktijk. Olivier Zeestraten, die als business coach ondernemers helpt met financieel inzicht, zegt tegenover huilende ondernemers te hebben gezeten die zich schaamden er niets van te snappen. „Vraag vijf ondernemers wat omzet en winst is en je krijgt vijf verschillende antwoorden”, zegt hij.

Terwijl je als ondernemer toch al snel aan de grond kunt zitten, als je het overzicht niet hebt. Een voorbeeld: „Stel dat je als zelfstandige twee grote klussen voor de overheid doet. Dat is een opdrachtgever die laat betaalt, het kan dus gebeuren dat je al eerder aan rekeningen of belastingen moet voldoen die je niet zag aankomen. Dan heb je meteen een probleem.”

Femke Hogema komt geregeld ondernemers tegen die daarmee in de problemen komen. „Ik had ooit een klant die twee ton omzet per jaar draaide. Hij realiseerde zich niet dat je dan ook 60.000 euro moet reserveren voor belastingen. Hij had daardoor een belastingachterstand van twee jaar, maar zei telkens dat hij bij de volgende deal alles kon betalen.”

Alleen: iedere nieuwe deal bleek óók weer nieuwe kosten op te leveren. Hogema: „Uiteindelijk hebben we afscheid van elkaar genomen, omdat hij niet wilde toegeven dat hij op deze manier niet uit de schulden kwam.”

Zie jij ook op tegen de financiële administratie? Lees ook deze tips voor een voorjaarsschoonmaak

Begroting van de gezinsuitgaven

Geldzaken snappen is makkelijker dan je denkt, zegt Olivier Zeestraten. „De angst dat het complex en saai is, zorgt voor vermijding.” Terwijl je echt geen boekhouder hoeft te worden, benadrukt hij. Zelfs niet als ondernemer. „Je moet de hoofdlijnen van je financiën gewoon begrijpen.” Dan snap je jouw boekhouder, voel je controle en verminderen je zorgen. „Je komt in een opwaartse spiraal.”

Hogema en Zeestraten adviseren een meedenkende boekhouder te zoeken, collega-ondernemers om hulp te vragen en trainingen te volgen.

Practice what you preach, geldt voor beide financieel coaches. Zo predikt Zeestraten routine en discipline. Hijzelf maakt zelfs thuis per kwartaal een begroting, op basis van de gezinsuitgaven van het vorige jaar. „Zo weet je hoeveel je opzij moet zetten voor maanden met veel jarigen of voor de vakantie. Het is simpel, maar ook waardevol en confronterend.”

Hogema benadrukt gewoontes en systemen. „Discipline is als een soort spier – je kunt hem trainen. Wat voor mij werkt is een boekhoudsysteem en een app, waarin ik al mijn bonnetjes scan. Na een zakelijke lunch maak ik gelijk een foto van het bonnetje. Het kost me twintig seconden, terwijl het me een half uur zou kosten als mijn accountant een bonnetje mist dat ik moet gaan zoeken. Nog los van alle stress die zoiets oplevert.”

Buffer plus salaris

Financieel inzicht betekent voor sommige zelfstandigen dat ze moeten concluderen dat ze geen pensioen of verzekering kunnen betalen. En dát is zo’n moment om dingen te veranderen, benadrukken de experts.

„Dan klopt je businessmodel dus niet”, zegt Zeestraten. „Je kiest ervoor om zelfstandige te zijn, dan moet je ook kiezen voor een gezonde onderneming. Daar zit een pensioen, een verzekering en een financiële buffer bij. Plus een normaal salaris.” Dat moet je als ondernemer binnen een jaar of drie zien te realiseren. Zeestraten houdt zelf voldoende buffer aan om een jaar lang zijn privé-uitgaven te kunnen voldoen.

„Als je eigen salaris een restje is, dan klopt je bedrijfsvoering niet”, zegt ook Hogema. „Je moet exact weten wat je te doen staat om een gezond inkomen te krijgen.”

Zonder die kennis doe je niet wat nodig is om je doelen te halen, zegt Hogema. „Van mensen die het eindelijk goed geregeld hebben, hoor ik hoe blij ze zijn dat ze hun partner niet meer hoeven te vragen de boodschappen te betalen en dat ze met hun winst iets leuks kunnen gaan doen met het gezin. Dat geeft ze enorme trots.”

Lees ook: Veel zzp’ers volledig onvoorbereid op arbeidsongeschiktheid

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.