Recensie

Recensie Film

‘A Hidden Life’ van Terrence Malick zet zelfs de botste cynicus aan het denken

Drama Met ‘A Hidden Life’ maakt Terrence Malick een elegische biopic over de katholieke boer Franz Jägerstätter, die weigerde trouw te zweren aan Hitler. Malick beantwoordt een wezenlijke vraag: is het zinvol je leven op te offeren voor een principe? (●●●●●)

De katholieke Oostenrijkse boer Franz Jägerstätter (August Diehl) zag in wat nazisme is en bleef zich ertegen verzetten, in ‘A Hidden Life’.
De katholieke Oostenrijkse boer Franz Jägerstätter (August Diehl) zag in wat nazisme is en bleef zich ertegen verzetten, in ‘A Hidden Life’. Foto Reiner Bajo

De goeroe maakt de verwachtingen waar. Want dat is filmmaker-mysticus Terrence Malick, die na zijn in avondlicht gedompelde Days of Heaven in 1978 twee decennia spoorloos verdween. Om in 1998 uit de woestijn terug te keren met de filosofische oorlogsfilm The Thin Red Line en in 2011 de Gouden Palm van Cannes te winnen met The Tree of Life.

Regisseur Malick is een cultus, een genre. Zijn helden fluisteren existentiële vragen terwijl de beelden vloeien en vlinderen. Die visuele stijl maakte in de jaren tien furore, toen Malick zijn filmproductie opschroefde. Maar de fascinerende, hemeltergende ambitie van zijn film The Tree of Life raakte ergens zoek en Malick-moeheid trad in. Hoeveel fluistervragen over leven en liefde kan een mens verdragen? Ging Malick die nog eens beantwoorden? Kwam de bodem van zijn navel ooit in zicht?

Nu dus, in het prachtige, uitputtende A Hidden Life. Een elegische biopic met vooral Duitse acteurs over de katholieke Oostenrijkse boer Franz Jägerstätter (August Diehl), die weigerde Adolf Hitler trouw te zweren, ook toen gevangenschap, marteling en de guillotine dreigden.

Malicks camera glijdt vertrouwd door Heidi-dorp, alpenwei, bergbeek en gletsjer. Maar viert de schoonheid van het leven om te onderstrepen wat op het spel staat als Jägerstätter met klare blik de dood trotseert. Wanneer hij inziet wat nazisme is, hoe dat duivelsbrouwsel van angst en haat zijn brave dorpsgenoten bedwelmt, groeit zijn vastberadenheid. „Herkennen zij het kwaad niet als ze het zien? Voelen ze dan geen schaamte?”, peinst hij. Een bisschop die hem op zijn plicht aan volk en vaderland wijst brengt zijn geloof niet aan het wankelen. Noch het isolement waartoe hij zijn vrouw Fani (Valerie Pachner) en drie dochters veroordeelt. Noch de nazi-beulen die hem verleiden met morele compromissen als ze het blaffen en beuken moe worden.

Drie uur is een hele zit, maar aan A Hidden Life wel besteed. Terrence Malick beantwoordt een wezenlijke vraag: is het zinvol je leven op te offeren voor een principe? Als dat offer niets aan het grote geheel verandert, ze zich hooguit in het gehucht Sankt Radegund dat koppige boertje zullen herinneren? Uit het kleinste mosterdzaadje groeit de grootste boom, weet de Bijbel. A Hidden Life is een aangrijpend pleidooi voor geloof en martelaarschap dat zelfs de botste cynicus aan het denken zal zetten.