Recensie

Recensie Film

Intelligente nieuwe versie van geliefd ‘Little Women’

Drama In haar intelligente bewerking van Louisa May Alcotts geliefde boek ‘Little Women’, over het wel en wee van vier zussen, focust Greta Gerwig op de schrijversambities van oudste zus Jo. Zij en haar artistieke zussen strijden om een plek in een door mannen gedomineerde wereld.

De vier zussen March, van links naar rechts Meg (Emma Watson), Amy (Florence Pugh), Jo (Saoirse Ronan) en Beth (Eliza Scanlen) in ‘Little Women’.
De vier zussen March, van links naar rechts Meg (Emma Watson), Amy (Florence Pugh), Jo (Saoirse Ronan) en Beth (Eliza Scanlen) in ‘Little Women’. Foto Wilson Webb

Vijfentwintig jaar na de laatste adaptatie is er een nieuwe verfilming van het geliefde boek Little Women, over vier zussen March ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog. De tv-bewerkingen niet meegerekend is het de zesde filmversie van Louisa May Alcotts verhaal uit 1868 dat in Nederland werd uitgebracht als Onder moeders vleugels. Greta Gerwigs tweede regie (Lady Bird, 2017) is genomineerd voor zes Oscars, waaronder die voor beste film, beste scenario naar een bestaand boek en die voor beste hoofd- en bijrol. Vreemd genoeg is Gerwig niet genomineerd voor beste regie, wat de vraag oproept of de Academy nog steeds lijdt aan een van de onderwerpen waar de film over gaat: seksisme.

Alcott publiceerde Little Women in twee delen die later in één boek terechtkwamen. Het eerste deel gaat over de jeugd van de zussen Jo, Meg, Amy en Beth March. Het vervolg speelt zich af als de gezusters March volwassen zijn.

Het sterke van Gerwigs bewerking is dat de twee verhaallijnen door elkaar zijn gesneden. Haar versie begint met de volwassen Jo die in New York woont, waar zij een manuscript hoopt te verkopen aan een neerbuigende uitgever. Daarna volgt een scène die zich zeven jaar ervoor afspeelt in het huis van de March-familie in Concord. De zussen wonen er met hun moeder, hun vader vecht in de Burgeroorlog. De vier beklagen zich dat ze arm zijn, maar brengen hun kerstontbijt naar een nog armere familie. Ook wordt duidelijk dat ze abolitionisten zijn, anti-slavernij.

De hechte zussen hebben artistieke ambities. Jo wil schrijfster worden, Meg actrice, Amy kunstschilder en Beth speelt piano. Hun aspiraties botsen op de beperkingen die vrouwen worden opgelegd – beperkingen die ruim 150 jaar later nog steeds relevant zijn. Of, zoals Jo het verwoordt: ‘Naast schoonheid hebben vrouwen ambitie en talent. Ik word doodziek van mensen die zeggen dat vrouwen alleen geschikt zijn voor de liefde.’

Tegenover het gezin woont de welgestelde Mr. Laurence, die zijn neef Theodore Laurence onder zijn hoede heeft. Flierefluiter Laurie brengt vooral het hoofd op hol van Jo en Amy. Jo herkent zijn onaangepastheid, Amy vindt hem aantrekkelijk. Bovendien beschikt hij over geld, ook niet verkeerd.

In haar intelligente bewerking benadrukt de film echter niet het liefdesverhaal, het gaat om de schrijversambities van Jo. Het mooiste moment is Jo’s gezicht als haar eerste boek gedrukt wordt: dit is háár baby. Daarnaast geeft Gerwig meer ruimte aan Amy, die niet alleen qua temperament met Jo contrasteert. Na een lange weg wordt de een succesvol, de ander realiseert zich op pijnlijke wijze dat zij niet goed genoeg is. Beiden worden uitstekend gespeeld door Saoirse Ronan (Jo) en Florence Pugh (Amy), beiden genomineerd voor een Oscar.

Door het verhaal een flashbackstructuur te geven emotioneert de film meer dan de verdienstelijke versie uit 1994 die een beetje langs hoogte- en dieptepunten scheert. Door gloedvol gefilmde flashbacks te zetten naast de zich later afspelende, in killere blauwtinten gefilmde scènes vermijdt Gerwig de sentimentaliteit die in andere bewerkingen zit. Enkel gezellige nostalgie is Little Woman niet, de film toont een bittere strijd in een wereld waarin de man norm is. Nog steeds.