Recensie

Recensie Muziek

Eigenzinnige en innemende logica op avond rond Charles Ives

Cross-over Een reconstructie van Charles Ives’ onvoltooide ‘Vijfde vioolsonate’ vormt het belangrijkste onderdeel van een fantasievol Ives-programma.

Violist Diamanda Dramm.
Violist Diamanda Dramm. Foto Juri Hiensch

‘Avant-garde folkavond rondom Charles Ives’ Vijfde vioolsonate.’ Het is een kwestie van perspectief of je dat een prikkelende aankondiging vindt. Raadselachtig is het wel, als je weet dat Ives maar vier vioolsonates schreef. Violiste Diamanda Dramm en pianist Aaron Likness waren tien jaar geleden al met deze geheimzinnige ‘vijfde’ in de weer. Een reconstructie van Ives’ onvoltooide compositie, die verwant is aan zijn A Symphony: New England Holidays, vormt nu het pièce de résistance van een fantasievol Ives-programma.

Muziekkenner Leo Blokhuis, bekend van tv-programma Top 2000 à Go-Go, geeft in het eerste deel een lezing over de muzikale context waarin Ives leefde en werkte. Blokhuis lijkt niet de meest voor de hand liggende persoon om dat te doen, en over Ives word je niet veel wijzer. Maar in zijn kenmerkende betoogtrant – over elkaar buitelende weetjes, met geluidsfragmenten geïllustreerde dwarsverbanden – schetst Blokhuis wel een treffend beeld van belangrijke muziekinvloeden waarmee Ives opgroeide, zoals folk en gospel.

Samen met celliste Maya Fridman verzorgen Dramm en Likness ook een geweldige uitvoering van Ives’ Pianotrio, met het hortende en hakkende middendeel TSIAJ (‘This scherzo is a joke’) als hoogtepunt. Vlammend samenspel en een spetterend gebrachte clash van verschillende soorten muziek voorzien Blokhuis’ wat obligate motto „muziek is ontmoeting” van onverwachte diepgang. Ives was immers een componist van de mengvorm, de echo, de vrolijke onopgeloste botsing.

Bijzonder is ook de aanwezigheid van Sam Amidon, een real life folkzanger. Amidon zet de traditie naar zijn hand in een opgefokte banjosong (‘As I roved out’) of een absurde murder ballad (‘Lily-O’), waarbij het trio voor avontuurlijke harmonisatie zorgt. Amidons zang en fiddle laten bovenal horen hoe Amerikaanse folk doorwerkt in Ives’ oeuvre. Zo ontwikkelt de avond een eigenzinnige, innemende logica, waarin ongelijksoortige elementen vanzelfsprekend samengaan, met plezier en bevlogen spel als constante.