Provincie mag voorlopig geen edelherten afschieten in de Oostvaardersplassen

Faunabeheer De rechter vindt dat tegenstanders van afschot van edelherten in de Oostvaardersplassen de tijd moeten krijgen om op een nieuw rapport van de provincie te reageren.

Afschot in de Oostvaardersplassen, in 2018.
Afschot in de Oostvaardersplassen, in 2018. Foto Olivier Middendorp

De provincie Flevoland mag edelherten voorlopig niet laten afschieten in de Oostvaardersplassen. Dat heeft de rechtbank in Lelystad maandag bepaald. Dit om een „onomkeerbare situatie, waarin onnodig edelherten worden afgeschoten” te voorkomen.

Vorig jaar november oordeelde de rechter ook al dat er geen edelherten meer mochten worden afgeschoten, omdat een gedegen ecologische onderbouwing daarvoor ontbrak. Die onderbouwing is er nu wel, en volgens de rechter heeft de provincie daarbij „belangrijke stappen gemaakt”. Toch wil de rechter voorkomen dat de reactie van de bezwaarmakers een nieuw licht werpt op de kwestie, terwijl er dan inmiddels al wel edelherten zijn geschoten.

Lees ook Hooi of honger voor de grazers

De rechter vindt dat de tegenstanders van afschot eerst de tijd moeten krijgen om een nieuw rapport van de provincie te bestuderen en daarop te reageren. In dat rapport, opgesteld door vijf ecologen van Wageningen Universiteit, Universiteit Utrecht, Staatsbosbeheer en het onderzoeksbureau Sweco, staat beschreven dat de grote aantallen grote grazers, waaronder edelherten, de Oostvaardersplassen in de loop der jaren hebben omgevormd van „een afwisselend en vogelrijk landschap” naar „een uitgestrekte en monotone grasvlakte waarin het overgrote deel van de broedvogels is verdwenen”.

Afschot van grote grazers kan bijdragen aan herstel van het gebied. „Een sterke vermindering van het aantal hoefdieren zal op langere termijn in de droge randzone leiden tot een herstel van een afwisselend landschap met struweel, riet, ruigte en grasland en de rijke vogelwereld die daarin thuishoort”, schrijven de onderzoekers.

Hongersterfte voorkomen

Flevoland besloot het aantal dieren in de Oostvaardersplassen terug te dringen op advies van de commissie-Van Geel, met als doel hongersterfte in de winter te voorkomen. Naast het afschieten van een grote hoeveelheid edelherten moest ook een groot deel van de konikpaarden uit het natuurgebied verdwijnen. De paarden werden naar Spanje en Wit-Rusland gebracht, maar voor edelherten is transport lastig en stressvol. Daarom zouden ze moeten worden gedood.

Flevoland wil het aantal edelherten terugbrengen tot 490. In december 2018 oordeelde de rechter nog dat het afschot wel mocht beginnen. Een klein jaar later, toen er inmiddels ruim zeventienhonderd edelherten waren geschoten, oordeelde de rechter dat het afschieten moest stoppen, wegens een gebrekkige ecologische onderbouwing. Vanaf begin dit jaar zou het afschot weer wel mogen beginnen, maar nu heeft de rechter daar dus opnieuw een stokje voor gestoken.