Paul Haenen strijdt met doe-het-zelf-zender tegen de verschraling

Online tv Paul Haenen en zijn team willen onlinekanaal Betty Asfalt TV uitbouwen tot echte omroep. Tegen „de enorme verschraling van het televisie-aanbod”.

‘In 2020 moet het gebeuren’, zegt Dammie van Geest. „Als je constateert dat de publieke omroep een gesloten bastion is waar een paar netmanagers de dienst uitmaken, dan wordt het tijd om zelf de handen uit de mouwen te steken.”

„Op social media is veel ruimte voor het individu”, vult zijn partner Paul Haenen aan. „Wie creatief is, kan zich daar uiten. Maar bij de publieke omroep gaan de deuren juist dicht voor originele geesten: daar bepalen een paar mensen wat er aan kunst, journalistiek en humor wordt uitgezonden. Dat leidt tot een enorme verschraling van het tv-aanbod.”

Van Geest en Haenen, sinds 1972 samen en sinds 2018 getrouwd, zijn gewend om de dingen op hun eigen manier te doen. Het Betty Asfalt Complex, een theater aan de Amsterdamse Nieuwezijds Voorburgwal dat ze sinds 1989 exploiteren, draait „zonder een cent” subsidie en programmeert een breed scala aan voorstellingen: er is cabaret, muziek, een open podium voor onontdekt talent en een literair programma, Bart’s Boekenclub, waarin schrijvers worden ondervraagd over hun werk. Een beproefd succes is Haenen’s eigen wintervoorstelling: al sinds 1993 steekt hij elk jaar een trouwe schare kerst-hekelaars een hart onder de riem met behulp van twee geliefde alter ego’s, de wild gesticulerende dominee Gremdaat en de scherpe blondine Margreet Dolman.

Digitale zender

In december 2018 begonnen Haenen en Van Geest een digitale zender, Betty Asfalt TV: een ‘onafhankelijk platform voor journalistiek, humor en kunst’. Inmiddels zijn er ruim zevenduizend abonnees. Tot nu toe kwam de content vooral van Haenen zelf: Margreet Dolman voert er haar vensterbankgesprekken met cabaretiers en andere creatievelingen, dominee Gremdaat becommentarieert vanaf de keukentafel opvallende krantenberichten.

Voor techniek, vormgeving en editing is Mark van Vliet verantwoordelijk, een twintiger die gelooft in het potentieel van Betty Asfalt TV, ook bij jongere generaties: „De filmpjes van Gremdaat gaan soms viral via de eigen zender, soms op Dumpert en soms bij De Wereld Draait Door. Onze doelgroep valt niet in een hokje te plaatsen.”

Komend jaar moet Betty Asfalt TV „veel breder worden”, zegt Van Geest. „Het moet niet meer alleen van ons afhankelijk zijn.” Bedoeling is om het kanaal uit te bouwen tot een echte omroep, waar makers die elders voor gesloten deuren komen te staan in vrijheid en zonder dwingende formats hun ideeën kunnen uitvoeren. Net als het onregelmatig verschijnende tijdschrift Mens en Gevoelens (onder de ‘emotionele hoofdredactie’ van Margreet Dolman) moet Betty Asfalt TV een platform worden voor mensen die „verder durven denken, die open staan voor de wereld”. „Dus geen racisten, antisemieten, vrouwen- of homohaters.”

Geen sport en misdaad

Wat zouden ze graag op hun zender zien? Geen nieuws, sport of misdaadseries , „dat kan de publieke omroep blijven doen”. Wél afwijkende documentaires, eigenzinnige soaps, „alles waar vroeger de VPRO voor stond”. Een boekenprogramma op zondagochtend als vervanging voor het betreurde VPRO Boeken, met wisselende presentatoren en een ongedwongen opzet, zonder een vaste gespreksduur. En wekelijks satire, het hele jaar door, voor een ‘maatschappijreinigend’ effect. Haenen: „Het consistent relativeren van linkse én rechtse opvattingen kan heel verhelderend werken. Nu mag steeds een ander groepje een paar weken lang grappen maken, meestal van het totaal gevaarloze soort. Hobby-satire, eigenlijk.”

De zender was gratis, maar sinds januari is er een betaalvariant: voor 3,95 euro per maand of 39,50 per jaar krijgen abonnees van Betty Asfalt Plus toegang tot méér filmpjes en exclusief materiaal. Mondjesmaat komen de aanmeldingen binnen – betalen voor digitaal blijkt „een grote stap”, aldus Van Geest, „zelfs bij zo’n klein bedrag”. Maar Betty Asfalt Plus is net begonnen. Hoe meer leden, hoe meer nieuwe programma’s mogelijk zijn. „Het moet een plek worden waar je je thuisvoelt”, zegt Haenen. „Mensen moeten ons weten te vinden”, zegt Mark van Vliet. „Mijn generatie is denk ik heel ruimdenkend, maar ook bang om grote thema’s aan te snijden. Terwijl het zo fijn is als je wordt gehoord.”