Nieuw ‘cultuurpensioen’ niet aantrekkelijk voor alle freelancers

Vier vragen over sociale zekerheid Pensioenfonds Zorg en Welzijn wil een regeling aanbieden voor freelancers in de cultuursector, maar die is fiscaal soms niet voordelig.

De pensioenproef zou kunnen gelden voor zo’n 100.000 freelancers.
De pensioenproef zou kunnen gelden voor zo’n 100.000 freelancers. Foto Rick Nederstigt/ANP

Hoe verleid je zzp’ers om geld opzij te zetten voor hun oude dag? Pensioenfonds Zorg en Welzijn doet een poging: vanaf volgend jaar wil het fonds experimenteren met een op maat gemaakte pensioenregeling voor freelancers in de cultuursector. Maar maandag meldde Het Financieele Dagblad dat het fonds op een belangrijke tegenslag is gestuit: voor sommige zzp’ers lijkt het helemaal niet aantrekkelijk om te sparen voor hun pensioen.

1 Wat voor pensioen wil Zorg en Welzijn aanbieden aan zzp’ers?

Deelnemende zzp’ers gaan over iedere factuur 3 procent pensioenpremie afdragen aan het pensioenfonds. Daarnaast brengen zij nog eens 3 procent in rekening van hun opdrachtgever. Veel culturele instellingen zijn bereid om die pensioenopslag te betalen, zegt Jan Brands, voorzitter van de brancheorganisatie van kunstencentra en muziekscholen en bestuurder van een werkgroep die zich bezighoudt met arbeidsvoorwaarden in de cultuursector. „Mijn leden staan daar redelijk positief in.”

Nu al zijn ongeveer 6.000 werknemers uit de cultuursector aangesloten bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Voor het experiment komen naar verwachting zo’n 100.000 freelancers in aanmerking die werken voor onder meer muziek- en dansgezelschappen, theaters en concertpodia. Als de proef een succes is, wil Zorg en Welzijn ook toegang geven tot zo’n regeling.

2 Hoe bijzonder is zo’n pensioenregeling voor zzp’ers?

Voor zzp’ers is het meestal onmogelijk om zich aan te sluiten bij dezelfde fondsen als werknemers. Meestal zijn zij aangewezen op commerciële verzekeraars en beleggingsinstellingen.

Een uitzondering geldt voor werknemers die al bij een pensioenfonds zijn aangesloten en daarna zelfstandig ondernemer worden. Zij mogen vaak een paar jaar blijven meedoen aan hun pensioenregeling. Maar weinigen doen dat, omdat het erg duur is. Ze moeten dan het werknemers- én werkgeversdeel van de pensioenpremie betalen.

In het pensioenakkoord hebben minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66), vakbonden en werkgevers afgesproken om te onderzoeken hoe pensioenfondsen aantrekkelijker kunnen worden voor zelfstandig ondernemers.

Tot vorige week konden pensioenfondsen hiervoor ideeën inleveren bij Koolmees, die nu gaat bekijken of hij die experimenten wettelijk mogelijk kan maken.

3 Op welk probleem is het fonds gestuit?

Voor zzp’ers met een laag inkomen is het fiscaal onaantrekkelijk om te sparen voor een pensioen. Dat komt doordat zij vaak geen inkomstenbelasting hoeven te betalen, dankzij aftrekposten voor ondernemers.

Voor werknemers is pensioensparen aantrekkelijk omdat zij de premie mogen aftrekken van hun inkomstenbelasting. Zodra zij dat geld als AOW’er krijgen uitgekeerd, vallen ze onder een voordeliger belastingregime.

Voor deze zzp’ers zou gelden dat zij nu een deel van het inkomen opzij moeten zetten waarover ze nu geen belasting hoeven te betalen. Maar zodra zij dat geld als AOW’er krijgen uitgekeerd, moeten ze wél belasting betalen.

De zzp’ers voor wie de regeling onaantrekkelijk is, wil Zorg en Welzijn niet laten meedoen, zegt een woordvoerder. „We hebben een zorgplicht, dus we willen geen product aanbieden aan mensen die daarmee slechter af zijn.” Het fonds heeft er nog geen zicht op hoe groot die groep is.

4 Hoe gaat het nu verder met de pensioenen voor zzp’ers?

Minister Koolmees zal binnenkort laten weten welke pensioenfondsen mogen experimenteren met pensioenregelingen voor zzp’ers. Naast Zorg en Welzijn hebben nog zes fondsen daarvoor een plan ingeleverd, zegt zijn woordvoerder.

Zorg en Welzijn wil zijn proef doorzetten. „Dan pas komen we erachter hoeveel zzp’ers deze regeling echt kunnen en willen betalen”, zegt de woordvoerder. „En of opdrachtgevers willen meebetalen.” Hij wijst erop dat het voor sommige zzp’ers met een laag inkomen mogelijk toch aantrekkelijk is om mee te doen. „Een pensioenfonds belegt niet alleen goedkoper en beter dan particulieren, de pensioenpremie van een zelfstandige wordt in deze regeling ook nog verdubbeld door opdrachtgevers.”

Lees ook: Ben je als zzp’er écht beter af?

Ook wordt het belastingvoordeel voor zelfstandigen de komende jaren afgebouwd, zoals het kabinet vorig jaar aankondigde. De groep zzp’ers die geen belasting betaalt, wordt dus steeds kleiner.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.