Hof Malawi: uitslag presidentsverkiezingen ongeldig

Mutharika Ongeregeldheden tijdens de verkiezingen in 2019 waren volgens het constitutioneel hof van Malawi „wijdverspreid en systematisch”.
De vicepresident van Malawi, Saulos Klaus Chilima (rechts), begroet advocaten voorafgaand aan het oordeel maandag.
De vicepresident van Malawi, Saulos Klaus Chilima (rechts), begroet advocaten voorafgaand aan het oordeel maandag. Foto Amos Gumulira/AFP

Een constitutioneel hof in Malawi heeft maandag de uitslag van de presidentsverkiezingen van vorig jaar ongeldig verklaard. President Peter Mutharika werd toen met een nauwe marge herverkozen, maar de rechters oordeelden dat er sprake was van grove onregelmatigheden. Sinds de stembusgang gaan mensen in Malawi met regelmaat de straat op.

„Anomalieën en ongeregeldheden waren zo wijdverspreid, systematisch en serieus dat de integriteit van de uitslag serieus werd ondermijnd”, oordeelde het vijfkoppige hof unaniem volgens persbureau Reuters. „We kunnen er niet op vertrouwen dat dit ook de wil van de kiezers was.” Binnen 151 dagen moeten nieuwe verkiezingen gehouden worden. In de tussentijd blijft Mutharika – die beloofd heeft corruptie aan te pakken en de economie te versterken – wel aan de macht in het Oost-Afrikaanse land.

Tipp-ex

Bij de verkiezingen in mei 2019 zou Mutharika 38,6 procent van de stemmen hebben gekregen, waardoor hij een kleine marge had op zijn rivaal Lazarus Chakwera (35,4 procent). Een derde kandidaat, Saulos Chilima, kreeg toen 20,2 procent van de stemmen. Direct na de uitslag klaagden de oppositieleiders dat de verkiezingen niet eerlijk waren verlopen.

Op telformulieren van verschillende stemlocaties was tipp-ex aangetroffen. Die zou zijn aangebracht nadat de formulieren waren afgetekend door politieke vertegenwoordigers. Ook zouden in sommige gevallen verkeerde kopieën van de formulieren zijn opgestuurd en waren telfouten gemaakt. Hoewel het aantal fouten beperkt was, betekende dit volgens de oppositie dat de uitslag niet zuiver was.

De verkiezingscommissie van Malawi erkende dat er fouten waren gemaakt, maar hield vol dat het wel volgens de regels had gehandeld. De tipp-ex zou alleen gebruikt zijn om procedurele informatie te veranderen, niet het aantal stemmen. Toch oordeelt het hof nu dat de verkiezingen opnieuw moeten.

Het is voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van Malawi in 1964 dat een verkiezingsuitslag juridisch is aangevochten. Het proces duurde drie maanden en werd landelijk gevolgd. De protesten na verkiezingen hebben zover bekend zeker twee demonstranten en een agent het leven gekost.