Zwakke wijk wordt steeds zwakker

Volkshuisvesting Kwetsbare groepen concentreren zich meer en meer in dezelfde wijken, laat nieuw onderzoek zien. Bewoners voelen zich steeds onveiliger.

De wijk Groenewoud in Tilburg.
De wijk Groenewoud in Tilburg. Foto: Dieuwertje Bravenboer

De leefbaarheid in zwakke wijken gaat hard achteruit. De concentratie van kwetsbare mensen in deze wijken neemt toe, bewoners voelen zich steeds onveiliger en overlast wordt steeds heftiger.

Het zijn de conclusies van een onderzoek naar de leefbaarheid in wijken met veel corporatiewoningen in opdracht van corporatiekoepel Aedes dat deze maandag verschijnt. „Achterstandswijken zijn dichterbij dan ooit”, waarschuwt Aedes.

Lees ook dit interview met woningcorporatiedirecteur René Scherpenisse. ‘Als er niets verandert, ontstaan er getto’s’

In een vorig rapport, dat in 2018 verscheen, stelden dezelfde onderzoekers al vast dat de slechtste wijken een terugval beleefden. Nieuwere data, waarbij de onderzoekers tot op wijkniveau gegevens uit onder meer het WoonOnderzoek Nederland, de Leefbaarometer en de WoonZorgwijzer gebruikten, laten zien dat het gat tussen meer en minder leefbare wijken het afgelopen jaar is toegenomen.

Zwakke buurten worden zwakker, terwijl het met betere buurten alleen maar beter gaat. Van de positieve trend van tien jaar geleden – afnemende verschillen, gunstige vooruitzichten voor goede én slechte wijken – is in de statistieken niets meer te zien. „Lang waren de cijfers veelbelovend, zelfs de mindere wijken gingen vooruit”, zegt onderzoeker Jeroen Frissen van Circusvis, een adviesbureau voor corporaties, een van de auteurs van het rapport. „Maar dat is echt gaan kantelen.”

Het grootst is de achteruitgang op het gebied van overlast en (gevoelde) onveiligheid. In de minst leefbare buurten is 20 procent van de bewoners bang in de eigen buurt beroofd of overvallen te worden, ruim drie keer zoveel als elders.

Volgens Frissen is het niet zo dat de leefbaarheid in heel Nederland achteruit is gegaan. Sterker nog, die is verbeterd in de meeste wijken, blijkt uit het onderzoek. „Alleen in de minst leefbare wijken gaat het hard achteruit.”

Toename lage inkomens

Concentratie kwetsbare groepen

De bevolking van zwakke wijken bestaat meer en meer uit mensen met lage inkomens. Zij kampen vaker met meerdere problemen: werkloosheid, schulden, fysieke of psychische klachten. Ook hogere inkomens lopen in dezelfde wijken vaker rond met gezondheids- en andere problemen.

De onderzoekers wijzen erop dat steeds meer zorgbehoevenden in dezelfde kwetsbare wijken terechtkomen. Voor zowel de geestelijke gezondheids- als de verpleegzorg is ‘zo lang en zo snel mogelijk zelfstandig wonen’ het devies. In de praktijk komen zulke groepen door de schaarste aan goedkope woningen bijna altijd in dezelfde wijken terecht.

Lees ook: In deze flats veroorzaakt elke week wel een bewoner brand

Tegelijkertijd is door sloop en renovaties het aantal huizen in de sociale sector afgenomen, daarin is de concentratie lage inkomens steeds hoger geworden. Daar kwam bij dat in 2012 het initiatief van toenmalig minister Ella Vogelaar (PvdA) werd stopgezet om de slechtste wijken te helpen met overheidsgeld.

Segregatie in Tilburg pagina 9