Suriname geschokt na ‘diefstal’ door Centrale Bank

Surinaamse banken Vorig jaar moesten Surinaamse banken hun buitenlandse valuta deels onderbrengen bij de Centrale Bank van het land. Daar lijkt de regering mee aan de haal te zijn gegaan.

Onder hard gejuich, applaus en met spandoeken en borden met teksten als ‘handen af van Steven’, toonden de aanwezigen hun solidariteit aan Coutinho die de Centrale Bank beschuldigt van „diefstal”.
Onder hard gejuich, applaus en met spandoeken en borden met teksten als ‘handen af van Steven’, toonden de aanwezigen hun solidariteit aan Coutinho die de Centrale Bank beschuldigt van „diefstal”. Foto Ranu Abhelakh

Een ongekend monetair drama voltrekt zich in Suriname waar 100 miljoen Amerikaanse dollar (90 miljoen euro) en mogelijk nog veel meer geld uit de kasreserves van de Centrale Bank van Suriname blijkt te zijn ‘verdwenen’. Het geld was ondergebracht door commerciële banken bij de Centrale Bank en is feitelijk spaargeld van de Surinaamse burgers. De groeiende maatschappelijke ophef over wat in Suriname ‘diefstal’ wordt genoemd zet grote druk op de regering van president Bouterse in aanloop naar de verkiezingen op 25 mei. De financiële wereld, het bedrijfsleven, politiek en vakbonden hebben dit weekeinde woedend en vol ongeloof gereageerd.

„Wij zijn misleid door de Centrale Bank, er is een spelletje met ons gespeeld en er is geld gejat van de bevolking”, zei Steven Coutinho, directeur van De Surinaamsche Bank (DSB), de grootste bank van Suriname in een interview met het lokale radiostation ABC. Hij reageerde furieus en emotioneel op de verdwijning van het geld. Ook de Surinaamse bankiersvereniging zei in schriftelijke verklaring dat de banken „maandenlang zijn misleid” door de Centrale Bank.

Sinds vorig jaar zijn de banken in Suriname verplicht om de helft van hun vreemde valuta onder te brengen bij de Centrale Bank en ontvingen ze maandelijks een overzicht van de kasreserves. „Nu blijkt dat we voor de gek zijn gehouden en dat die balans helemaal niet klopte”, aldus de DSB-directeur.

Betoging bij bank

Na zijn scherpe woorden verschenen in Surinaamse media berichten dat de regering zou aandringen op ontslag van Coutinho wegens zijn harde uitlatingen. Daarop trokken zondag een paar honderd betogende werknemers en bankcliënten als steunbetuiging aan Coutinho naar het bankgebouw waar een bijeenkomst van de raad van commissarissen was gepland. Onder hard gejuich, applaus en met spandoeken en borden met teksten als ‘handen af van Steven’, toonden de aanwezigen hun solidariteit aan Coutinho. Tijdens een speech op de trappen van de bank maakte de voorzitter van de raad van commissarissen duidelijk pal achter Coutinho te staan: van een ontslag zou geen sprake zijn geweest. „Deze rotzooi moet nu een keer stoppen”, zei een door alle steun geëmotioneerde Coutinho die vijf maanden geleden aantrad als bankdirecteur, in een korte speech tot de betogers.

Waar het verdwenen geld voor is gebruikt en wie de opdracht heeft gegeven voor het uitgeven van de miljoenen dollars is nog onduidelijk.

Aardappelen, uien en valutasteun

Vicepresident Adhin gaf tijdens een bijeenkomst van regeringspartij NDP toe, zo meldde dagblad De Ware Tijd, dat de regering de bij de Centrale Bank gestalde gelden van de banken heeft gebruikt voor onder meer import van aardappelen, uien en valuta-interventies. Er was volgens hem alleen geen overleg geweest met de bankiersvereniging daarover. „We zouden samen kijken hoe wij het zouden gebruiken.” Coutinho van de particuliere DSB noemde dat daarop in De Ware Tijd „klinkklare nonsens. Dit geld moet altijd worden geïnvesteerd in goede liquide middelen die rendement opleveren, niet in consumptie”.

De Surinaamse regering van president Bouterse heeft er in dit verkiezingsjaar om politieke redenen alle belang bij de eigen munt en de voedselimport op peil te houden. Suriname heeft een sterk opgelopen staatsschuld. Vorige maand verlaagde kredietbeoordelaar Fitch de rating voor Suriname naar junkstatus (CCC), waardoor het land niet of nauwelijks meer kan lenen.

Een week geleden werd de Surinaamse bankiersvereniging, aldus haar verklaring, ingelicht door minister van Financiën Hoefdraad en president Bouterse dat de gemaakte afspraken over het beheer van de vreemde valuta van de banken door de Centrale Bank niet zijn nagekomen. Oppositiepartijen, die ook onderzoek naar het „gestolen” geld willen, hebben gevraagd om een spoeddebat in het parlement. Ook zou een onderzoek moeten worden geopend naar de zaak door de procureur-generaal. De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) sprak in een verklaring van „diefstal”.

De Surinaamse bankiersvereniging stelde dit weekeinde in haar persverklaring dat na overleg met de Centrale Bank maatregelen zijn afgedwongen waarbij de valutareserves van de banken worden ondergebracht bij „beveiligde bankrekeningen” in het buitenland, waardoor geen transacties meer mogelijk zijn „zonder uitdrukkelijke medewerking” van de bankiersvereniging. Zij geeft in de verklaring „de samenleving de verzekering dat zij erop zal blijven toezien dat de aan de banken toevertrouwde middelen veilig worden beheerd”.

De Centrale Bank van Suriname ligt al veel langer onder vuur en heeft sinds het aantreden van de regering Bouterse (2010) aan vertrouwen ingeboet. Juist vorige maand trad Centrale Bank-president Robert van Trikt af omdat hij zich aan fraude zou hebben schuldig gemaakt, waaronder het onttrekken van geld voor de aankoop van privé-auto’s. Nauwelijks een jaar geleden vertrok de vorige bankpresident, omdat hij zou hebben geweigerd mee te werken aan monetaire financiering van overheidsuitgaven.