Onbreekbare Djokovic is nog altijd de baas in zijn eigen fort

Tennis Door de titel van Novak Djokovic bij de Australian Open begint een decennium zoals het vorige eindigde: met de hegemonie van de ‘grote drie’, nog springlevend.

Serbia's Novak Djokovic hits a return against Austria's Dominic Thiem during their men's singles final match on day fourteen of the Australian Open tennis tournament in Melbourne on February 2, 2020. (Photo by William WEST / AFP) / IMAGE RESTRICTED TO EDITORIAL USE - STRICTLY NO COMMERCIAL USE
Serbia's Novak Djokovic hits a return against Austria's Dominic Thiem during their men's singles final match on day fourteen of the Australian Open tennis tournament in Melbourne on February 2, 2020. (Photo by William WEST / AFP) / IMAGE RESTRICTED TO EDITORIAL USE - STRICTLY NO COMMERCIAL USE WILLIAM WEST

Weigeren om te verliezen. De verbetenheid, de taaiheid – juist bij achterstand. Hij put er kracht uit, de situaties waarin de weerstand groot is. Met een stadion dat zich tegen hem keert. Met een tegenstander die in een onoverwinnelijke flow lijkt te zitten. Met fysieke tegenslag.

Het was de klassieke totaalbeleving van Novak Djokovic, zondag in Melbourne, in de finale van de Australian Open. De onbreekbare leek breekbaar, bij een 2-1 achterstand in sets tegen de Oostenrijker Dominic Thiem. Maar na een fascinerend gevecht van bijna vier uur won de Serviër in vijf sets: 6-4, 4-6, 2-6, 6-3 en 6-4.

Daarmee start een nieuw decennium zoals het vorige eindigde, met de hegemonie van de ‘grote drie’, nog springlevend. De laatste dertien grand slams werden alle gewonnen door de routiniers Roger Federer (38), Rafael Nadal (33) en Djokovic (32).

Djokovic verbreekt zijn eigen record van Australian Open-titels, en komt nu op acht. Twaalf jaar geleden won hij in Melbourne zijn eerste grand slam, inmiddels heeft hij er een 8-0 score in de finales. Wat betreft het aantal grandslamtitels nadert Djokovic (17) recordhouder Federer (20) en Nadal (19). Op de nieuwe wereldranglijst staat Djokovic maandag weer eerste.

De jonge generatie profileert zich steeds nadrukkelijker, met onder meer de zege van Thiem (26) in de kwartfinale op Nadal. Maar als het om titels gaat, blijven de grand slams vooralsnog het domein van de grote drie. Voornaamste factoren: ervaring met het spelen van best-of-five partijen en weten wat fysiek en mentaal gevraagd wordt in twee weken tijd.

Halve veldslagen

Dat signaal gaf Djokovic zondag aan Thiem: je bent dichtbij, maar op deze dag ben ik nog de baas, hier in mijn fort. Thiem had aanzienlijk meer energie verspeeld tijdens het toernooi; hij stond tot zondag in totaal zes uur langer op de baan dan Djokovic en had een rustdag minder na zijn halve finale vrijdag. Dat zag je terug in de vijfde set, waarin de tank bij Thiem leegliep.

Lees ook: Sofia Kenin (21) wint haar eerste grandslamtitel Een typische Amerikaanse van Russische origine

In fases was de finale een aaneenschakeling van waanzinnige punten, met een moordend tempo en veel versnellingen. Games als halve veldslagen en rally’s van geregeld meer dan twintig slagen. Veel was vereist om Thiem, met zijn explosieve enkelhandige backhand, te ontmantelen. Nog meer om Djokovic, de tennisser die je nooit ademruimte geeft, te bedwingen.

Het leek toch te gaan gebeuren. Tweede set, 4-4. Djokovic serveert en krijgt een tijdswaarschuwing van de Franse umpire Damien Dumusois omdat hij de maximaal toegestane 25 seconden na het vorige punt overschrijdt. Het punt erna gebeurt het wéér, waarop Djokovic als straf direct een tweede service moet slaan.

Djokovic, zichtbaar van slag, wordt gebroken. Als hij vervolgens langs de umpire-stoel loopt voor de wissel, tikt hij heel even met zijn linkerhand op de linkerschoen van Dumusois. En steekt vervolgens een cynisch duimpje op in zijn richting. Als hij op zijn bankje zit, zegt Djokovic: „Great job. You made yourself famous. Well done.” Djokovic verliest vervolgens vijf games op rij – en daarmee de tweede en indirect ook de derde set.

Tijdstraf

De umpire stond volledig in zijn recht. In de reglementen van de grand slams staat bovendien dat het „onrechtmatig aanraken van een official” tot een boete van 20.000 dollar kan leiden.

In dezelfde game waarin hij de tijdstraf krijgt, klappen toeschouwers voor een dubbele fout van Djokovic. Het publiek kiest gaandeweg partij voor Thiem. ‘Serbia against the world’, is de tekst op een T-shirt van een Djokovic-fan op de tribune. De symboliek is tastbaar: het is Djokovic tegen de rest van de wereld, zoals zo vaak. Terwijl hij juist zo streeft naar erkenning.

Djokovic neemt een medische time-out, na verlies van de derde set. Hij speelt bijna onherkenbaar. Zijn energie was helemaal weg, zou hij later over die onderbreking zeggen. Maar hij richt zich op, mentaal en fysiek. Punt voor punt, game voor game, sloopt hij Thiem – langzaam maar meedogenloos. Met zijn fenomenale verdediging haalt hij de angel uit het spel van Thiem. „Onwerkelijk wat je doet door alle jaren heen”, zegt Thiem na afloop. „Je hebt het mannentennis naar een compleet ander niveau gebracht.”

„Het is moeilijk om iemand iets te leren die de laatste negen jaar de beste tennisser ter wereld was”, zei Goran Ivanisevic onlangs in een tennispodcast van The Telegraph. De Kroatische oud-prof maakt sinds vorig jaar als tweede coach deel uit van het begeleidingsteam van Djokovic. „Dat is het verschil tussen de grote drie en de jongeren. Ze zijn niet bang om te vragen, te luisteren, te veranderen.”

Ivanisevic, in zijn tijd een van de beste serveerders, heeft met succes gesleuteld aan de service van Djokovic. In de eerste vier rondes sloeg hij zijn tweede service gemiddeld liefst 10 kilometer per uur harder ten opzichte van vorig jaar, en zijn eerste service 5 kilometer per uur. Het maakt Djokovic, die nooit een servicekanon was, nog completer. Ivanisevic: „Deze jongens blijven elkaar pushen.”