UMC Utrecht vraagt toch goedkeuring voor deelname omstreden loting

Het UMC doet toch een verzoek om patiënten met een zeldzame, dodelijke spierziekte te laten meedoen aan een loting om een mogelijk levensreddende behandeling.
Het UMC Utrecht deed op dringend verzoek van ouders toch een aanvraag om patiënten te laten deelnemen aan een loting voor een medicijn dat nog niet is goedgekeurd.
Het UMC Utrecht deed op dringend verzoek van ouders toch een aanvraag om patiënten te laten deelnemen aan een loting voor een medicijn dat nog niet is goedgekeurd. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC) heeft toch een verzoek ingediend om kinderen met de zeldzame dodelijke spierziekte SMA te laten meedoen aan een loting waarmee ze kans maken op een mogelijk levensreddende behandeling. Dit gebeurde op aandringen van enkele ouders van patiënten die in aanmerking wilden komen voor het medicijn ter waarde van 2 miljoen euro. Dat meldt het ziekenhuis vrijdag in een verklaring. Eerder dacht het ziekenhuis dat Nederlandse patiënten niet konden meedoen met de loting van het Zwitserse farmaciebedrijf Novartis, meldde Omroep West.

Lees ook: Wie krijgt het medicijn van 2 miljoen euro?

Het geneesmiddel Zolgensma is in Europa nog niet op de markt omdat het nog niet is goedgekeurd. Daarom kunnen artsen het alleen voorschrijven na toestemming van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Deelname aan de loting verloopt via zulke aanvragen. Volgens het UMC kan een arts een verzoek voor het toedienen van experimentele medicijnen alleen indienen als in Nederland geen andere geregistreerde geneesmiddelen voorhanden zijn. In Nederland is een medicijn beschikbaar dat de spierziekte kan remmen.

Daarom werd bij de inspectie geen aanvraag gedaan om patiënten te laten meedoen met de loting. Volgens het ziekenhuis lijkt de richtlijn „nu anders te worden uitgelegd door de IGJ”. „Het werd ons in de afgelopen dagen pas duidelijk dat er wellicht ruimte is in de richtlijn van IGJ.” Daarna heeft het ziekenhuis op dringend verzoek van enkele ouders toch besloten een dergelijk verzoek in te dienen.

Loterij

De loting, die maandag begint, stelt honderd middelen beschikbaar in landen waar het middel niet verkrijgbaar is. Het aantal patiënten in deze landen is na schatting van Spierziekten Nederland 15.000. Deze weggeefactie krijgt veel kritiek. Zo keerden vijf Europese gezondheidsministers, onder wie Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD), zich donderdag tegen de plannen. Ze vinden het „totaal onaanvaardbaar”. In een verklaring stellen zij: „Het lot van een patiënt laten afhangen van een loterij zonder medische criteria en tussenkomst van hun behandelaar, zonder uitzicht te bieden op behandeling aan degenen die niet geselecteerd werden, is mensonwaardig.”

Ook het UMC heeft grote bezwaren tegen de plannen. De loting staat haaks op het principe van „gelijke toegang tot zorg voor alle patiënten”. Ook levert het een „dilemma op in de spreekkamer” omdat er nog „onvoldoende wetenschappelijk bewijs (is) van de eventuele effecten van het middel en risico’s op de lange termijn”, terwijl er, benadrukt UMC Utrecht, een „bewezen middel” beschikbaar is. Het middel waar om geloot gaat worden is op dit moment alleen in de Verenigde Staten goedgekeurd.