Opinie

Mijn ziekte, uw schuld

Tommy Wieringa

We worden geboren met een tribale knop in ons hoofd, schrijft Rutger Bregman in De meeste mensen deugen. Er hoeft maar op gedrukt te worden. De oorsprong van dat discriminerende mechanisme is gelegen in de neuropeptide oxytocine, het zogenaamde ‘knuffelhormoon’. De werking van oxytocine is tweeledig: waar ze enerzijds vriendschappen en moederbinding versterkt, vergroot ze anderzijds gevoelens van vijandschap jegens concurrerend groepen, die als een bedreiging worden ervaren.

Ons politieke systeem is gebaseerd op oxytocine: de indeling in links en rechts uit de tijd van de Franse Revolutie is er een schematische uitdrukking van. Gestileerde stammenstrijd. Wij hier en zij daar, and never the twain shall meet. Tenminste, niet in een tijd als deze, die in extreme mate hormonaal wordt geregeerd, een tijd waarin het compromis synoniem is aan verraad en begrip voor de ander een teken van slappe knieën.

Republikeinse senatoren doen in de impeachmentprocedure rond hun president niet aan waarheidsvinding maar aan kaal tribalisme door Trump blind te steunen. „We hebben geen behoefte aan nieuw bewijs”, zei een senator over het oproepen van John Bolton als getuige. Republikeinse senatoren blokkeren ook al jaren al honderden wetsvoorstellen, uitsluitend omdat ze van Democratische makelij zijn. Eén ervan is de ‘Gegarandeerd Blijvende Glimlach-Wet’, die kinderen met aangeboren gebitsproblemen medische zorg garandeert (NRC, 15-01-’20). In Duitsland beklaagt de AfD zich over het opheffen van de immuniteit van Alexander Gauland omdat hij belasting heeft ontdoken. Dat een CDU-politica vorig jaar hetzelfde lot trof, verandert niets aan de slachtoffergevoelens bij de AfD: ze moeten hen altijd hebben.

Aan voorbeelden geen gebrek helaas.

Ook Europarlementariër Annie Schreijer-Pierik doet mee. Annie Schreijer-Pierik is de roomse Helma Lodders, zoals Helma Lodders de liberale Annie Schreijer-Pierik is – beiden dienen het boerenbelang luid en met blinde ijver. Het vakblad met de onsmakelijke naam ‘Pigbusiness’ bracht deze week het nieuws dat Schreijer-Pierik haar taken voorlopig neerlegt omdat ze het aan haar hart heeft. Vervelend genoeg, maar de verklaring die ze daar zelf voor geeft in de boerenvakbladen heeft nog wel een zekere amusementswaarde. De klachten zijn volgens haar een rechtstreeks gevolg van de ‘maffiapraktijken’ van groene activisten achter de Green Deal van Frans Timmermans. Ze zegt: „De stikstofdebatten, het verborgen leed en de enorme onzekerheid op ons platteland en in de kustplaatsen bij boeren, tuinders, vissermannen- en vrouwen hebben mij enorm aangegrepen, resulterend in deze ernstige lichamelijke klachten.”

Sinds mijn moeder steevast maagpijn kreeg als ik haar tegensprak, waarmee ze het terrein van de zuivere discussie verliet en dat van het schuldgevoel betrad, heb ik een zeker wantrouwen jegens psychosomatische klachten.

Annie vereenzelvigt zich zo sterk met haar doelgroep, dat de agrarische pijn door haar heen stroomt en haar ziek maakt. Tot op het niveau van haar klieren en vaten dient ze de boerenzaak. In Brussel bestrijdt ze de vijanden van de boer te land, ter zee en in de lucht, de groene kliek met haar ‘onaanvaardbare maffiapraktijken als het geniepig uitroken van boerengezinnen en zelfs hele buurtschappen rondom Natura 2000-gebieden in Nederland’.

Ook al is haar ziekte reëel, de interpretatie ervan laat een vieze smaak achter. In 2008 legde ze haar werk in de Kamer al een tijdje neer en trad ze af als commissaris bij FC Twente – vanwege dezelfde klachten, zonder dat er toen van stikstofdebatten en een Green Deal sprake was. Ditmaal zet ze de hartritmestoornissen in voor haar politieke nering, ze bedrijft met andere woorden propaganda met haar hartkwaal. „Het was kantje boord”, laat ze vanaf haar ziekbed weten. De Jeanne d’Arc van Hengevelde, bereid haar leven te geven voor de goede zaak. Ze spreekt de hoop uit vlug weer op de been te zijn om het boerenbelang „voor het voetlicht te blijven brengen – in Brussel en in Straatsburg, maar ook in de Nederlandse publieke opinie”.

Bij deze, Annie. Beterschap.

Tommy Wieringa schrijft elke week een column op deze plaats.