Vakantiehuis kopen in Spanje? Pas op voor de ‘emotie-koop’

Vier adviezen Elke dag kopen acht Nederlanders een huis in Spanje. Maar soms valt hun droomwoning tegen. Waar moet je op letten tijdens de huizenjacht?

Het aantal Nederlandse aankopen in Spanje stijgt. In 2007 waren het er 1.200, in 2019 ruim 3.000. De mensen op de foto’s verhuisden afgelopen voorjaar naar Benissa, maar komen niet in het verhaal voor.
Het aantal Nederlandse aankopen in Spanje stijgt. In 2007 waren het er 1.200, in 2019 ruim 3.000. De mensen op de foto’s verhuisden afgelopen voorjaar naar Benissa, maar komen niet in het verhaal voor.

Voor het oog van anderhalf miljoen kijkers slaat de droom van David Shearlaw en Gine Shearlaw-van Ineveld om in een ware nachtmerrie. Ze willen in Spanje een bed and breakfast beginnen, maar nadat het stel uit Roosendaal eerst máánden op de juiste vergunningen heeft moeten wachten, registreren de camera’s van televisieprogramma Ik Vertrek een nieuwe, onverwachte tegenvaller.

Hun droomhuis is niet bestand tegen een zware regenbui: de muren blijken te zijn gebouwd van geperste houtvezel. Het onderkomen draagt nu de bijnaam Casa de Papel, naar de populaire Spaanse Netflix-serie, en het echtpaar verkoopt nu sleutelhangers, T-shirts, rugzakjes en olijfolie met opdrukken van hun ‘papieren huis’, in de hoop het gastenverblijf alsnog te kunnen vervolmaken.

Het voorbeeld van de familie Shearlaw mag dan extreem zijn, nu de crisis op de Spaanse huizenmarkt voorbij is, staan steeds vaker malafide types klaar om woningen aan Engelsen, Belgen, Fransen, Duitsers en Nederlanders te slijten. En ze maken daarbij dankbaar gebruik van de ‘emotie’ die zich onder invloed van de Spaanse zon meester maakt van potentiële kopers. Vooral Britten. They leave their brains at Heathrow, wordt weleens gekscherend over hen gezegd – vorig jaar met 14.300 gekochte huizen de meest kooplustige buitenlanders in Spanje.

Ruim 50.000 Nederlanders

Per dag kopen ongeveer acht Nederlanders een woning in Spanje. Van een simpel appartement aan het strand voor 60.000 euro, tot superluxe villa’s met zwembaden van boven de miljoen euro. Het aantal Nederlandse aankopen stijgt jaarlijks van 1.200 in 2007 naar ruim 3.000 in 2019. Volgens de laatste cijfers van het Spaanse Nationaal Instituut van de Statistiek staan er 50.655 Nederlanders in Spanje ingeschreven. Daarvan woont het grootste deel in de omgeving rondom Valencia en Alicante.

Experts in de Costa Blanca en de Costa de Almería hebben genoeg ideeën over hoe je het beste een huis kunt kopen in Spanje. Zónder dat het misgaat. Hans Kortekaas (oud-bollenboer en ‘selfmade’ huizenhandelaar), Alfredo Millá (manager van vastgoedbedrijf Sonneil) en Claus van Mierlo (gediplomeerd makelaar in Vera) zijn het erover eens dat professionele begeleiding en een goede communicatie het belangrijkst zijn.

Makelaar Van Mierlo, sinds 1996 onder de naam Nicla Casas actief op de Spaanse woningmarkt, heeft zich opgeworpen als een soort vraagbaak voor buitenlandse huizenkopers. Via zijn website is een e-book te downloaden met daarin meer dan honderd pagina’s aan tips en waarschuwingen.

Voor ‘tante Truus’ is het een ramp als de tegels in een andere kleur worden geleverd, een Spanjaard maalt daar niet om

Hans Kortekaas ‘selfmade’ huizenhandelaar

„Er zijn talloze valkuilen waar je als onwetende koper in kunt trappen”, stelt de Brabander in zijn kantoor in het kustplaatsje Vera, waar hij inmiddels een plaatselijke bekendheid is. Van Mierlo weet dat formele regels en praktijk soms ver uit elkaar kunnen liggen in Zuid-Europa. Zo is een mondelinge toezegging niets waard, en zijn verbouwingen pas legaal als die vastliggen in de officiële stukken. „Je mag niet zomaar eigenhandig een zwembad aanleggen. Dat kan alleen via een architect.”

En de vraag is ook of er veel is geleerd van het verleden. Overal in Spanje is de erfenis van de huizencrisis die het land van 2007 tot 2015 in haar greep hield, nog zichtbaar. Zoals de overblijfselen van grotendeels mislukte projecten met namen als Polaris World (Los Alcazares), Mosa Trajectum (Murcia) en La Cigüeña (Islantilla). Ze zouden samen, met honderdduizenden leegstaande en nooit bewoonde huizen, als afschrikwekkend voorbeeld moeten dienen, maar inmiddels dreigt het nieuwe aanbod de vraag alweer te overstijgen. Met een nieuwe gekte tot gevolg.

Hoe voorkom je als leek op de Spaanse huizenmarkt dat je in de handen valt van de verkeerde mensen?

De afgelopen acht maanden verbouwden Blaauw en Candan hun Spaanse huis.

1 Het grootste gevaar ben je als koper zelf

Hans Kortekaas gaat in gedachten terug naar 1999. Het was volgens de voormalige bollenboer uit Lisse de tijd dat iederéén een huisje in Spanje wilde. Via een tussenpersoon op een beurs in Utrecht kwam hij samen met zijn partner Joop in Murcia terecht. Daar zouden even buiten Mazarrón duizenden huizen worden gebouwd onder de naam Camposol.

„Daar stonden we dan, samen in de Spaanse zon. Het uitzicht was schitterend. Overal stond alles in bloei. Ja, ik was zo’n figuur die zich door emoties liet leiden. We tekenden al vrij snel een contract. Nummer 36 waren wij”, vertelt Kortekaas. Maar het zou nog ruim twee jaar duren voordat het huis af was. „Bij de bouw ging alles mis wat er maar mis kon gaan. Ik ben wel vijftien keer heen en weer gevlogen. Daar heb ik zoveel van geleerd dat ik zelf huizen ben gaan verkopen. Les één die ik kopers sindsdien meegeef: het grootste gevaar, dat bent u zelf.”

Claus van Mierlo beaamt het gevaar van de ‘emotie-koop’. „Natuurlijk zie ik ook het enthousiasme als mensen voor het eerst gaan kijken. Daar zou je misbruik van kunnen maken, maar ik zet mijn klanten liever met beide benen op de grond. Ik leg ze uit dat ze rationeel moeten denken”, vertelt Van Mierlo, terwijl hij een ronde langs een aantal huizen maakt. „De voorbereiding bij het kopen van een huis moet echt al in Nederland beginnen. Daar moet je al in alle rust hebben bepaald wát je precies zoekt en waar een huis dus aan moet voldoen.”

Alfredo Millá begrijpt dat Nederlanders snel ontdooien in de Spaanse zon. „Met die emotie is niets mis”, zegt hij lachend. „Het is alleen zaak dat het gevoel de hele rit goed blíjft.”

Het huis was voor hun komst drie jaar lang onbewoond.

2 Bepaal eerst de locatie

Volgens Millá zijn er drie dingen het allerbelangrijkste bij het kopen van een huis in Spanje: „locatie, locatie en locatie”. De Spaanse manager, wiens bedrijf zich met de verkoop van nieuwbouw op een internationaal publiek richt, wil zijn Nederlandse klanten graag duidelijk maken dat er nogal een verschil bestaat tussen de Costa Brava, de Costa del Sol en de Costa Blanca. „Niet alleen de klimaatverschillen zijn enorm, maar er is ook een verschil in cultuur tussen Catalonië en Andalusië”, zegt Millá, die kantoor houdt in Alicante. „De Catalaan richt zijn blik eerder op Noord-Europa, in het warme zuiden van Spanje is het levensritme veel langzamer.”

Makelaar Van Mierlo waarschuwt voor verschillen in ethiek. „Ik heb de gekste dingen gezien”, verzucht de vakman, die ooit „tussen allerlei cowboys” op beurzen in Nederland en België stond. „Mensen kregen foto’s te zien van een perceel met prachtig uitzicht en tekenden blind. In de praktijk bleek het dan om een of andere berghelling te gaan. Je kunt ieder huis altijd naar jouw zin verbouwen, maar de locatie ligt vast. Ik zeg altijd: bepaal eerst de regio, dan de plaats en vervolgens de perfecte plek. En dán ga je op zoek naar een betrouwbare makelaar die daar wat te bieden heeft.”

Ook Kortekaas heeft in twintig jaar tijd geleerd dat de juiste plek cruciaal is. Het huis in Camposol deed hij nog voor de crisis met winst van de hand, voor het zakendoen richtte hij zich daarna op de even verderop gelegen Country Club. Zelf woont het stel nu al jaren met plezier op een afgelegen plek in de Sierra Espuña. „We spreken nu Spaans. Dat maakt ook een verschil, dan kun je jezelf op veel verschillende plekken redden. Maar als je vanuit Nederland zo nu en dan op vakantie komt, zijn de verbindingen met een vliegveld bijvoorbeeld van groot belang.”

Blaauw en Candan willen in Benissa een bed and breakfast beginnen.

3 Zorg dat alles officieel zwart op wit vastgelegd staat

Alfredo Millá wil wel benadrukken dat de crisis volgens hem voor een zelfreinigend effect op de huizenmarkt heeft gezorgd.

„In allerlei opzichten is er nu veel meer aan regels gebonden. Zo gaat de verkoop van nieuwbouw nu meer in fases, om te voorkomen dat huizen leeg blijven staan. Maar ook de kwaliteit van de huizen is sterk verbeterd. En dat is allemaal nodig om het vertrouwen van de consument terug te winnen”, stelt Millá. Vorig jaar verkocht hij met Sonneil 35 woningen aan Nederlanders.

Hij lacht en vraagt: „Weet jij eigenlijk hoe het komt dat Vlamingen meer huizen kopen dan Nederlanders? Hebben die meer geld of zijn die beter van vertrouwen?”

Nederlanders zijn door de schandalen in het verleden volgens Claus van Mierlo ook waakzamer geworden. „Je moet altijd oppassen met wat je koopt. Zeker als het een woning op het platteland betreft, waarvan de vergunningen niet altijd helemaal duidelijk zijn”, zegt Van Mierlo. „Soms doen mensen ook echt onbegrijpelijke dingen. Als Nederlanders in eigen land een huis kopen nemen ze altijd een makelaar in de arm, worden er bouwrapporten opgesteld, taxaties uitgevoerd. En dan denken ze de aankoop van een Spaanse woning wel even zelf te kunnen regelen, zonder dat ze ook maar een woord Spaans spreken.” Terwijl al die dingen ook voor Spanje gelden: op papier moet alles geregeld zijn.

4 Lees je in, en laat je bijstaan door betrouwbare professionals

Het gaat dan ook met name fout door een gebrek aan kennis, zegt Van Mierlo. En dáár wordt door makelaars en verkopers volop misbruik van gemaakt. „Veel aanbieders van Spaans onroerend goed denken vrijwel alleen maar aan hun commissie. Als ze hun euro’s binnen hebben, zijn ze verdwenen. En dan kun je alles als klant vervolgens zelf uitzoeken.”

Hans Kortekaas heeft zelf „op basis van goed vertrouwen” in het verleden tientallen woningen aan buitenlandse klanten verkocht. „Als voormalig bollenboer heb ik in Nederland geleerd hoe belangrijk betrouwbaarheid is”, legt Kortekaas uit.

„Een huis kopen brengt natuurlijk altijd risico’s met zich mee. Alleen moet je die zoveel mogelijk zien uit te sluiten.” Hoe je dat doet? Door professionals in te schakelen, zegt hij. „In Spanje werkt het allemaal net even anders. Dat heeft ook met cultuurverschillen te maken. Afspraken worden lang niet altijd nagekomen. Voor ‘tante Truus’ is het een ramp als de tegels in een andere kleur worden geleverd, een Spanjaard maalt daar niet om. Ik had makkelijk misbruik van de onwetendheid van Nederlanders kunnen maken, maar dat zit niet in mij. En dan houd je het ook geen twintig jaar vol. Je mag iemand natuurlijk nooit een huis in de bedding van een rivier verkopen. Maar dat gebeurt wel.”

Alle partijen zijn het over één ding eens. Kopers kunnen hun eigen zekerheid ‘kopen’ door voor een paar honderd euro een onafhankelijke advocaat in te schakelen. Want een ‘goedkoop’ huis van geperste houtvezel is uiteindelijk duurkoop.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.