Recensie

Recensie

Pinguïns bij de kust van Hindeloopen

Tentoonstelling

Bedreigde dieren als speelgoedfiguurtjes op een foto-expositie in Rotterdam.
Bedreigde dieren als speelgoedfiguurtjes op een foto-expositie in Rotterdam. Foto Erik Hijweege

Van een afstandje lijken het gewoon stemmige zwartwitfoto’s van bedreigde diersoorten: de Afrikaanse olifant, de zwarte neushoorn, de luipaard. Allemaal netjes voorzien van een IUCN-rodelijststickertje, om aan te geven hóé bedreigd de soort in kwestie precies is. Maar dichterbij gekomen vallen twee dingen op: de geportretteerde dieren zijn speelgoedfiguurtjes, en de achtergrond waartegen ze gefotografeerd zijn werkt ietwat vervreemdend. Want loopt die luipaard nu echt over een Rotterdamse kademuur?

Ziehier de nieuwe foto-expositie van Erik Hijweege in Het Natuurhistorisch, die eerder furore maakte met Endangered. Voor die expositie vroor hij destijds de bedreigde-dierenfiguurtjes in ijsblokken in, om ze op die manier te ‘bewaren’ voor de toekomst. In de huidige tentoonstelling New Habitat kiest hij een andere aanpak, door de dieren een nieuw onderkomen te geven: de kudde Afrikaanse speelgoedolifantjes (IUCN-status: kwetsbaar) blijkt bij nader inzien gefotografeerd te zijn in de Italiaanse Dolomieten, en de keizerspinguïns (IUCN-status: gevoelig) zijn verhuisd naar kruiend ijs bij Hindeloopen. De zwarte neushoorns (ernstig bedreigd) zijn net als de ijsbeer (kwetsbaar) naar IJsland verhuisd.

Voor zijn foto’s gebruikte Hijweege het ‘natte collodiumprocedé’, een negentiende-eeuwse fototechniek waarbij zwart aluminium met behulp van zilvernitraat lichtgevoelig wordt gemaakt. Daardoor ogen de dieren op de foto’s al als vrijwel vergeten museumstukken: een mooie manier om hun vergankelijkheid inzichtelijk te maken. Wel is het jammer dat hij voor de beelden alleen gekozen heeft voor bekende soorten – een insect of amfibie her en der had niet misstaan. Mogelijk speelden praktische overwegingen mee: van de ijsbeer en de neushoorn zullen nu eenmaal meer speelgoedfiguurtjes voorhanden zijn dan van bijvoorbeeld de Titicacakikker Telmatobius culeus (ernstig bedreigd) of de Amerikaanse roestvlekhommel Bombus affinis (eveneens ernstig bedreigd). Hoe dan ook is de expositie een mooie aanleiding voor een bezoek aan het onvolprezen Rotterdamse natuurhistorische museum.