Reportage

Villa’s, auto’s en vrouwen: voor toeristen uit de Golfregio kan in Marokko alles

Sekstoerisme Officieel is prostitutie verboden in Marokko, en de Europeaan komt amper in aanraking met die wereld. Maar rijke toeristen uit de Golfregio kunnen in Tanger en Marrakech alles krijgen wat in eigen land ondenkbaar is.

Bezoekers van een nachtclub in Marrakech, populair bij toeristen die op zoek zijn naar prostituees.
Bezoekers van een nachtclub in Marrakech, populair bij toeristen die op zoek zijn naar prostituees. Foto’s Francis Demange /Getty Images

Samira (34) zit met een vriendin aan de panoramabar van het chique Hotel Cesar. Ze drinken een biertje en eten een Marokkaanse salade. Met uitzicht over de boulevard van Tanger genieten ze tussen de hotelgasten ogenschijnlijk van een avondje uit. Wie beter kijkt, ziet dat ze voortdurend oogcontact zoeken met de mannelijke gasten, veelal rijke Marokkanen en toeristen uit Saoedi-Arabië, Qatar en de Emiraten – en een enkele Europeaan. Ze proberen de mannen te verleiden een drankje voor hen kopen. Om daarna mogelijk seks te hebben in ruil voor geld.

„Ik kom uit Rabat, maar in Tanger is veel meer leven”, zegt de Marokkaanse Samira in een mengelmoes van Frans en Engels. Ze zegt dat toeristen overal vandaan naar Tanger komen. Saoediërs betalen het beste, zegt ze met een glimlach. Maar dat maakt hen nog niet geliefd. „Ze behandelen Marokkaanse vrouwen vaak zonder respect.” En dan neemt ze de regie over: „Waar kom jij vandaan? Nederland? Wat zijn jouw plannen voor vanavond?”

Samira is één van de circa vijftigduizend Marokkaanse vrouwen die hun geld verdienen in barretjes, hotels of clubs. Vaak ver van het ouderlijk huis, waar niemand hen kent. De overgrote meerderheid van de prostituees is volgens een onderzoek van het Marokkaanse ministerie van Gezondheid alleenstaand, gescheiden of weduwe; veelal onderhouden ze wel kinderen of hun ouders. Sommigen werken vrijwel iedere avond, anderen alleen als er snel geld nodig is.

Dat prostitutie in Marokko wijdverbreid is, is een publiek geheim. In het Midden-Oosten staat het land bekend als ‘het Thailand van Noord-Afrika’. Jaarlijks komen er circa zeventigduizend bezoekers uit Saoedi-Arabië. Volgens een rapport van de Marokkaanse Liga voor Burgerschap en Mensenrechten zou de helft van de toeristen uit de Golfstaten voor seks naar Marokko komen.

Kortstondige ‘plezierhuwelijken’

Zelden of nooit komt daarover iets naar buiten. Dat gebeurt alleen als er overlast is, zoals begin januari, toen de politie in Tanger in de wijk Malabata een prostitutienetwerk ontmantelde en elf personen arresteerde, onder wie verhuurders van villa’s, een bewaker, prostituees en vier klanten uit Saoedi-Arabië.

Volgens het Marokkaanse strafrecht is seks buiten het huwelijk strafbaar – vorig jaar stonden ruim drieduizend Marokkanen terecht voor overspel – maar het regime laat prostitutie oogluikend toe. In september 2018 werd een beroemde zanger uit de Verenigde Arabische Emiraten, Eida Al Menhali, na klachten van de buren in zijn gehuurde villa in Marrakech aangetroffen met een groepje landgenoten, twee Saoediërs, een Indiër, een Omaniër en meer dan dertig Marokkaanse prostituees. Bij de rechtszaak, zeven maanden later, kregen de vrouwen en een paar ronselaars voorwaardelijke celstraffen en boetes. De ‘gastheren’ gingen vrijuit.

Net als de illegale handel in hasj en drank levert de prostitutie Marokko veel geld op. „Officieel is prostitutie in een islamitisch land als Marokko uiteraard verboden, in religieus en in wettelijk opzicht”, zegt Abdessamad Dialmy (71), een beroemde onderzoeker naar ‘seksualiteit en identiteit’ bij de Universiteit Mohammed V in Rabat, en een van de weinigen die openlijk zijn mening durft te geven over dit onderwerp. „Maar het economische profijt is zo groot dat de autoriteiten het in de praktijk gedogen, ook als middel voor armoedebestrijding. Als prostitutie zou verdwijnen, dan zou er op sommige plekken pas echt crisis ontstaan.”

Zolang er betaald wordt, knijpen de Marokkaanse autoriteiten voor de kortstondige ‘plezierhuwelijken’ daarom graag een oogje dicht. „Bezoekers uit de Golfstaten wordt niets in de weg gelegd”, zegt Dialmy. „Villa’s, auto’s, vrouwen: ze kunnen alles krijgen en misstanden worden toegedekt.”

De Marokkaanse onderklasse profiteert deels mee. Niet zelden worden Marokkaanse vrouwen vanuit Saoedi-Arabië met overschrijvingen via Western Union structureel onderhouden. Behalve de prostituees en hun familie hebben ook pooiers, hotelbedienden, portiers, taxichaufeurs en corrupte agenten er baat bij.

Bling Bling Luxury Club

Het noordelijke Tanger en het zuidelijke Marrakech zijn de hotspots als het gaat om sekstoerisme uit de Golfstaten. Europeanen brengen Marokko veel minder snel in verband met drank en vrouwen en bezoeken het land eerder om de natuur, de cultuur of het strand. Voor de onwetende Duitser, Engelsman of Nederlander blijft de prostitutiewereld grotendeels verborgen. Saoediërs, Qatarezen en Koeweiters weten dat in de Marokkaanse steden vrijwel alles kan wat in hun eigen land volledig buiten bereik is. Andersom hoeven Marokkanen niet te rekenen op een ruimhartig onthaal: Marokko komt niet eens voor op de lijst van 49 landen waarvan inwoners sinds kort een toeristenvisum kunnen krijgen voor Saoedi-Arabië.

De oude binnenstad van Tanger, met haar medina, een doolhof van steegjes en winkeltjes, trekt veel dagjesmensen uit Spanje, passagiers van cruiseschepen of toeristen uit Europa en de Verenigde Staten. De talloze eettentjes schenken er muntthee die ze lachend ‘Marokkaanse whisky’ noemen. Slapen kan in een pension voor een paar tientjes. Hier, in het Tanger van de ansichtkaarten, is weinig te halen, weten prostituees. Zij verdienen hun geld een paar kilometer verderop, in het nieuwe, moderne deel van de stad.

Langs een gigantische boulevard schieten de luxe hotels en clubs als paddestoelen uit de grond, deels gefinancierd met miljoenen uit de Golfstaten. Zaken met namen als Space, Bling Bling Luxury Club, 555 en Borsalino komen pas na middernacht tot leven, als het historische centrum allang rustig geworden is. Dit is het nieuwe domein van de drugsmaffia, rijke Marokkanen en toeristen uit het Midden-Oosten.

In Space hangen mannen in een donkere, rokerige ruimte met flesjes bier aan de bar of ze zitten met glazen whisky aan speciaal gereserveerde tafels. Tientallen uitdagend geklede vrouwen lopen rond, dansen op keiharde opzwepende muziek en proberen oogcontact te maken. Saoediërs kunnen vrouwen hier in hun eigen taal benaderen en anoniem alcohol drinken. De horeca van Tanger ziet hen graag komen, maar alles en iedereen staat in de schaduw van de graagst geziene gast: koning Salman Bin Abdulaziz.

Als de koning van Saoedi-Arabië in de stad is, verandert Tanger in ‘klein Riyad’. De 84-jarige Salman Bin Abdulaziz liet het paleis van zijn vader, koning Abdullah, in de bergen bij Tanger voor wat het was en bouwde een paar jaar geleden op eigen kosten een gigantisch complex aan het strand van Jbila, iets buiten Tanger. Om het megapaleis staat een muur van anderhalve kilometer vol camera’s. In de zomer van 2017 zou de koning er met een entourage van zo’n duizend man zo groots vakantie hebben gevierd dat in een maand zo’n 85 miljoen werd uitgegeven – goed voor 1,5 procent van de totale inkomsten die Marokko haalt uit toerisme.

De Riffijnse Nederlander Khalid Chamrouki kan zich nog goed herinneren dat de dure jachten van een van de Saoedische prinsen drie jaar geleden in de haven van Tanger lagen. „Het was echt niet normaal meer. Overal in de stad waren Saoediërs in grote, dikke Mercedessen. De bar van Hotel Cesar zat vol prostituees uit het hele land. De een na de ander werd meegenomen, alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Saoediërs strooiden met dikke fooien, personeel was alleen nog maar met hen bezig. Als Riffijn voelde ik me minderwaardig. Iedereen keek gewoon op me neer.”

De afgelopen twee zomers liet Salman Bin Abdulaziz zich niet zien in Tanger. De verhouding tussen de koningshuizen van Marokko en Saoedi-Arabië is bekoeld. De weigering van Marokko om een Saoedische blokkade van Qatar te steunen kostte de horeca van Tanger mogelijk miljoenen. Saoedi-Arabië zette vervolgens kwaad bloed door zijn stem voor de organisatie van het WK voetbal in 2026 niet aan Marokko te geven, maar aan de gezamenlijke kandidatuur van de VS, Canada en Mexico.

Much Loved

Marrakech, het mekka van de Marokkaanse seksindustrie, is niet afhankelijk van de koning van Saoedi-Arabië. Verschillende documentairemakers hebben in het verleden laten zien hoe pedofielen rondom het beroemde Djemaa el Fna-plein op zoek gaan naar minderjarigen. Soms bieden de jongetjes zichzelf gewoon aan naast de verhalenvertellers en slangenbezweerders. Onderzoeker Dialmy: „Dit zijn natuurlijk de ergste slachtoffers van het systeem. Vrijwel niemand kijkt naar hen om. Ze behoren van jongs af aan tot de outcasts van de maatschappij.”

De stad van ‘duizend dirham (100 euro) voor één nacht’ was ook het decor voor de speelfilm Much Loved van de Marokkaanse filmmaker Nabil Ayouch uit 2015, gebaseerd op gesprekken met honderden vrouwen en meisjes uit de prostitutiewereld.

Aan de hand van vier vrouwelijke personages toont Ayouch een wereld van drugs, drank en seks. Het verhaal draait grotendeels om een groep Saoedische mannen die zich gedragen als beesten. Ze drinken whisky, roken de waterpijp en laten de Marokkaanse prostituees doen wat ze willen. Alles lijkt geoorloofd. Zelfs bij mishandeling van de prostituees gaan de Saoediërs vrijuit. Sterker nog: één van de vrouwen wordt door de politie verkracht en moet zichzelf met smeergeld vrijkopen.

Ayouch dacht met zijn film een publiek debat los te kunnen maken, maar dat bleek een verkeerde inschatting. Much Loved werd verboden door het ministerie van Communicatie en de regisseur moest lijfwachten inhuren voor zijn eigen veiligheid en die van de actrices. Marokko was volgens Ayouch niet in staat de realiteit van de ‘luxe’ prostitutie in Marrakech onder ogen te zien. De film werd wel een hit op de zwarte markt in Marokko.

„Als ik nu terugkijk, denk ik dat de impact van Much Loved toch groot is geweest”, zegt Ayouch. „Er zijn deuren in Marokko opengegaan. Steeds meer mensen strijden voor hun rechten, al is er nog een lange weg te gaan. Maar de Marokkanen zijn zich er meer van bewust dat je met het verzwijgen van de problemen niets oplost.”

Bezoekers van een nachtclub in Marrakech, populair bij toeristen die op zoek zijn naar prostituees. Foto’s Francis Demange /Getty Images

Ongetrouwde koppels

‘Luxe’ prostituees zitten op allerlei plaatsen in Marrakech te wachten op klanten. Van de kleine bar van het Imperial Holiday Hotel in de wijk Gueliz tot de prestigieuze W-Club, van het terras van Starbucks tot het peperdure 555. In alle gevallen moet voor betaalde seks worden uitgeweken naar een villa of appartement. Vrijwel geen hotel accepteert ‘ongetrouwde koppels’, bijna alle verplichten man en vrouw elk een eigen kamer te nemen. Doorgaans is het daarna wel afdoende de portier wat in zijn hand te stoppen om toch samen te kunnen zijn.

Rijke sekstoeristen uit de Golfstaten huren doorgaans een van de talloze luxe villa’s in het zuiden van Marrakech en laten net als in Much Loved vrouwen ‘thuisbezorgen’. De 32-jarige Amal herkent zichzelf in de rol van de eerder uit Marokko gevluchte hoofdrolspeelster Loubna Abidar. Ze kwam als dochter van een succesvolle zakenman ter wereld, maar groeide samen met haar moeder op in armoede nadat vader was vertrokken. Toen de beeldschone Amal achttien was, bood een Indiër uit Londen uitkomst. De steenrijke moslim was zo weg van de jonge Marokkaanse dat hij haar maandelijks 10.000 dirham (circa 1.000 euro) gaf om van te leven. Als tegenprestatie kwam hij één keer in de maand naar Marrakech voor seks.

Niet zonder weemoed denkt Amal terug aan de jarenlange relatie met deze man, van wie ze was gaan houden. Tegelijk was duidelijk dat ze nooit samen een toekomst zouden kunnen opbouwen. „Mijn leven met hem was heel overzichtelijk”, vertelt ze in een hotelbar in Gueliz waar mannen voetbal kijken en vrouwen aan de bar zitten. „Ik had mijn eigen appartement en hoefde verder niets te doen. Als hij naar Marrakech kwam, sliepen we in een villa en gingen ’s avonds naar de beste clubs waar alleen rijke moslims kwamen. Jammer genoeg kwam er vijf jaar geleden abrupt een einde aan. Zijn vader scheen plotseling iets tegen Marokko te hebben. Ik heb hem nooit meer gezien.”

Amal probeerde een eigen leven op te bouwen en werkt sinds kort als een serveerster en animeermeisje in een restaurant waar mannen bijeenkomen om te eten en te drinken. De prostitutie heeft ze afgezworen. Ook voor een Saoediër met een zak geld zou ze niet meer zomaar overstag gaan, zegt ze. „Ik doe alleen nog aan seks als daar zelf helemaal achter sta. Dan moet ik iemand beter kennen of écht geld nodig hebben. Ik woon op mezelf, heb een autootje en kan mezelf onderhouden. Ik ben gelukkig zo. Maar het liefste zou ik trouwen, een hoofddoek omdoen en als een vrome moslim door het leven gaan. Aan één man met een beetje geld heb ik genoeg.”