Opinie

Ierse premier na Brexit: klimaat nieuwe opdracht EU

Brexit De Ierse premier Leo Varadkar betreurt dat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat. Maar hij wil dat er voor de Britten altijd een ‘een plaats aan de tafel’ is als ze terug willen keren.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, loopt met de Ierse premier Leo Varadkar in het regeringsgebouw in Dublin.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, loopt met de Ierse premier Leo Varadkar in het regeringsgebouw in Dublin. Foto Brian Lawless/ EPA

De idealen van een verenigd Europa, vrijheid, vrede en solidariteit, komen misschien het best tot uitdrukking in de woorden van Schiller, die door Beethoven op muziek zijn gezet en onze gemeenschappelijke waarden en onze eenheid in verscheidenheid verkondigen. Ze suggereren dat een blijvende vriendschap de menselijke kwetsbaarheid en zwakte kan overstijgen en ons kan helpen om iets groters te bereiken.

Nu het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, valt het mij op dat we de afgelopen jaren opnieuw de kracht van een blijvende vriendschap in actie hebben gezien. Een vriendschap die vrede, verzoening en welvaart in Europa heeft gebracht, een vriendschap die de vrede in Ierland heeft beschermd toen we deze eerste moeilijke fase van Brexit doormaakten. Namens het Ierse volk wil ik onze mede-Europeanen bedanken.

De afgelopen tweeënhalf jaar heb ik door Europa gereisd, waar ik collega-staatshoofden en regeringsleiders heb ontmoet om Brexit en de uitdagingen die het voor het eiland Ierland met zich meebracht te bespreken. Ik zal de reactie van de mensen die ik heb ontmoet nooit vergeten. Degenen die informeerden naar de vooruitgang van Brexit en zich afvroegen wat dat voor mijn land zou betekenen. Degenen die zich zorgen maakten over de vrede op het eiland Ierland. De vriendelijkheid van degenen die onze zorg deelden en ons het beste toewensten. Ik was vereerd door hun medeleven, het bewijs dat in elke Europese stad internationale belangen de plaats hadden ingenomen van een klein nationaal belang.

Ierse zorgen

Vandaag bedank ik de Europese leiders, in de lidstaten en in het Europees Parlement, die zich de Ierse zorgen eigen maakten en zich bij ons hebben aangesloten om een overeenkomst te bereiken die de zuurverdiende vrede op het eiland Ierland beschermt. Dank aan de mensen in Europa, die onze angsten hebben begrepen en onze hoop in hun eigen hart hebben gesloten.

De Europese eenheid was een idee dat een droom werd en vervolgens werkelijkheid. De solidariteit en de blijvende vriendschap die we de afgelopen drie jaar hebben ontvangen, is een verder bewijs dat de droom duurzaam is, dat hij bestand is tegen wat er ook maar naartoe wordt gegooid en dat hij wordt versterkt door samen beproevingen te overwinnen.

Als taoiseach (premier) van Ierland heb ik de kracht en de eenheid van de Europese Unie gezien, en hoeveel we kunnen bereiken als de lidstaten, alle 27, samen nadenken, samenwerken en gemeenschappelijke doelstellingen hebben. Als Europa als één geheel optreedt, is het een werkelijk machtige kracht ten goede in de wereld. Samen staan we sterk. De eenheid die we de afgelopen jaren hebben gezien, zou ons in de toekomst moeten leiden, omdat het bevestigt hoe Europa zijn doelstellingen kan bereiken als we verenigd zijn. Ik denk dat dit iets is wat we kunnen en moeten blijven doen in de toekomstige onderhandelingen over andere kwesties.

De volgende stap is het onderhandelen over een vrijhandelsovereenkomst tussen de EU, met inbegrip van Ierland, en het Verenigd Koninkrijk, die de werkgelegenheid, het bedrijfsleven, de plattelands- en kustgemeenschappen en onze economieën in het algemeen beschermt. Ik kijk hier naar uit.

De toekomst van de EU

Op dit punt moeten we nadenken over de toekomst van de EU. Voor de jongeren van vandaag liggen de verschrikkingen van de wereldoorlog en het kwaad van het fascisme en het communisme niet in hun geheugen gegrift. Voor hen heeft Europa een nieuw project nodig, een nieuwe raison d’être. Ik ben van mening dat het aanpakken van uitdagingen die alleen kunnen worden overwonnen door middel van collectieve, multilaterale actie die raison d’être moet zijn, waarbij klimaatactie voorop moet staan. Andere uitdagingen zijn onder meer veiligheid, migratie en de regulering van grote ondernemingen, die nu vaak groter zijn dan staten.

Als leider van een klein land heb ik een enorme solidariteit gevoeld met onze Europese partners. Soms denken mensen in kleine landen dat ze kunnen worden opgeslokt als ze zich aansluiten bij grote organisaties zoals de EU. De afgelopen jaren is opnieuw gebleken dat de EU een unie van naties is, maar ook van volkeren. Een unie waarin kleine staten worden beschermd en gerespecteerd.

Ik betreur het ten zeerste dat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat, maar ik respecteer hun besluit om dit te doen. Wat er ook gebeurt, ik hoop dat er voor hen altijd een plaats aan de tafel zal zijn als ze er ooit voor kiezen om terug te komen. En ik ben er zeker van, wat er ook gebeurt, dat wij – zowel Ierland en de EU in het algemeen – een blijvende vriendschap zullen hebben met het Verenigd Koninkrijk, een echt partnerschap op het gebied van politiek, veiligheid en economie in de toekomst.

Geen harde grens

Onze doelstellingen als Ierland en als Europa zijn bereikt. De rechten van de burgers worden beschermd voor de EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen en ook voor de burgers van het Verenigd Koninkrijk die in de Europese Unie wonen. We hebben een financiële regeling. Er komt geen harde grens op het eiland Ierland. De economie van het hele eiland zal zich blijven ontwikkelen en de Noord-Zuid-samenwerking, zoals voorzien in het Goede Vrijdag-akkoord, kan blijven bloeien. We hebben de integriteit van de Europese interne markt en onze plaats daarin veiliggesteld.

Om tot een akkoord te komen toonden beide partijen zich flexibel en waren beide partijen bereid tot compromissen. We namen elk een sprong in het diepe en vertrouwden op de ander om ons te helpen onze doelen te bereiken. Ik denk dat het een goed teken is voor de volgende fase van de onderhandelingen, onze toekomstige relatie en de dingen die nog komen gaan. Het laat zien hoe de inspirerende woorden van de „hymne van Europa” voor ons in de 21e eeuw werkelijkheid zijn geworden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.