Hoekstra belooft in te grijpen na nieuwe kritiek op accountants

Jaarrekeningen Het controlewerk door accountants is nog steeds onder de maat. Minister Hoekstra wil ‘fundamentele’ maatregelen nemen.

Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) (links) neemt het rapport Commissie Toekomst Accountancysector in ontvangst van Annetje Ottow.
Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) (links) neemt het rapport Commissie Toekomst Accountancysector in ontvangst van Annetje Ottow. Foto Bart Maat/ANP

„Fouten maken hoort bij het leven”, vindt minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA). Maar de opeenstapeling van tekortkomingen in de accountantssector gaat voor hem veel verder. „Het is tijd om een aantal dingen fundamenteel te verbeteren. Om het vertrouwen te herstellen van die handtekening van de accountant, die zo veel waard is in het economisch verkeer.”

Hoekstra nam donderdag in Den Haag het eindrapport in ontvangst van de Commissie Toekomst Accountancysector. Die stelde hij een jaar geleden in om de accountantssector kritisch door te lichten en kwaliteitsverhogende maatregelen voor te stellen. De commissie, voorgezeten door Annetje Ottow (vicevoorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Utrecht), is kritisch en constateert dat „een significant deel” van het controlewerk van accountants bij jaarrekeningen „nog steeds niet voldoet aan de geldende standaarden”.

De commissie doet 22 aanbevelingen. Zo moet de macht van de raad van commissarissen worden versterkt, zodat die kan optreden als een stevige en onafhankelijke interne toezichthouder. De commissarissen moeten straks een veto krijgen op het beloningsbeleid en winstuitkeringen. Ook dient expliciet in hun taakomschrijving verankerd te worden dat zij waken over het publieke belang.

De commissie spreekt van „een structureel probleem” in de accountantssector. De constatering komt niet als een verrassing. Toezichthouder AFM constateert onderzoek na onderzoek structurele tekortkomingen. Twee weken geleden kwam de Monitoring Commissie Accountancy, ingesteld door beroepsorganisatie NBA, na vijf jaar onderzoek tot dezelfde vaststelling.

Opvallend is dat die commissie, nota bene ingesteld door de accountants zelf, nóg verdergaande maatregelen wil. Beide commissies adviseren dat bij controles meer aandacht moet komen voor fraude en faillissement. Ook willen ze dat het toezicht op accountants geheel bij de AFM komt te liggen.

Lees ook: ‘Politiek moet ingrijpen bij accountants

De commissies verschillen echter van mening in hoeverre de organisatiestructuur van accountantskantoren op de schop moet. De monitoringscommissie stelt dat de zelfregulering heeft gefaald en dat er ingrepen nodig zijn. zoals het verplichten van financiële buffers.

De door minister Hoekstra ingestelde commissie is echter niet overtuigd van het nut van dergelijke ingrijpende maatregelen, omdat niet op voorhand vaststaat dat daardoor de kwaliteit van accountantscontroles omhooggaat. Maar liefst 7 van de 22 aanbevelingen die de commissie donderdag deed, betreffen het verrichten van aanvullend onderzoek.

Met beide rapporten op tafel zijn minister Hoekstra en de Tweede Kamer nu aan zet. Hoekstra zegt binnen het kabinet te gaan bespreken welke „fundamentele” maatregelen genomen gaan worden. „Bij sommigen is het geduld zo langzamerhand wel op. En daar heb ik begrip voor, want we zijn al vrij lang met deze materie aan de gang. Het is nu echt tijd om fundamentele veranderingen in gang te zetten. Dat hebben de sector en de samenleving keihard nodig.”

Lees ook het commentaar: ingrijpen bij accountants is nu onvermijdelijk