In België wordt ruim 10 liter alcohol per persoon per jaar gedronken, in Nederland 8 liter.

Foto Stéphane Leqocq/AFP

Interview

Dry January? Nee, de Belgen drinken liever in de kortste maand alcoholvrij

Tom Evenepoel Na ‘onze’ Dry January maken Belgen zich op voor hun eigen alcoholvrije maand. De organisatie koos bewust voor februari. „De gimmick is: we kiezen de kortste maand, dan halen we het wel.”

Wees in februari niet verbaasd als een Belgisch café naast speciaalbieren ook maltbier en mocktails prominent op de kaart heeft staan. Traditioneel is januari de maand waarin de meesten hun goede voornemens, in België beginnen ze een maand later. Tijdens de Tournée Minérale, de Dry January van de zuiderburen, worden Belgen aangemoedigd een maand lang alle alcohol te laten staan.

In Nederland deden vorig jaar zo’n 100.000 mensen mee aan Dry January. In België deed één op de vijf volwassenen mee met de Tournée, zo bleek uit marktonderzoek in opdracht van de organisatie. Het succes toont dat de houding ten opzichte van alcohol verandert – zelfs in het land dat als bierland bekendstaat, vertelt Tom Evenepoel van De Druglijn. Samen met Stichting tegen Kanker organiseren zij de alcoholvrije maand.

Eén op de vijf volwassenen, dat is veel.

„Dat vonden wij ook. De actie was in 2017, toen we begonnen, meteen een succes. We hadden toen al 120.000 ingeschreven deelnemers via de website. Nog veel meer mensen schrijven zich niet in maar doen wel mee, blijkt uit dat marktonderzoek. Wij zaten eigenlijk zelf ook met open mond te kijken. Het was het tienvoud van wat we verwacht hadden.”

Helpt het dat de Tournée in februari plaatsvindt?

„Dat was zelfs een, misschien wel typisch Belgisch, pragmatische keuze. Na de feestdagen zie je altijd een piek in de interesse voor alcoholproblemen. Maar de alcoholvrije maand in januari plannen, zoals in het buitenland? Dit zou betekenen dat op 1 januari om vijf na twaalf de stop op de fles moet en alles compleet droog moeten worden gelegd. Veel mensen gaan de volgende dag nog langs familie voor nieuwjaarswensen, later in de maand hebben ze nieuwjaarsborrels. We vroegen ons af of dat wel haalbaar was. Eerlijkheidshalve speelde ook mee dat februari een korte maand is. Dat is nu ook een beetje een gimmick geworden: we kiezen de kortste maand, dan halen we het wel. Maar het werkt, drie op de vier mensen houdt het de hele maand vol.”

En daarna?

„Er wordt vaak gezegd dat we ons geweten sussen door een maand als monnik te leven, om ons vervolgens de rest van het jaar laveloos te drinken. Dat blijkt niet zo te zijn. Onderzoek toont aan dat mensen zes maanden na hun alcoholvrije maand nog altijd zo’n twee glazen minder per week drinken.”

Lees ook: drie biertjes en dan de auto in - het gebeurt in België bovenmatig vaak. We gingen mee op reportage met de politie.

België staat bekend als bierland. Wijst dit succes op een verandering in de drankcultuur?

„In Europa heb je grosso modo drie drankculturen. In mediterrane landen wordt behoorlijk wat wijn gedronken, maar wel gedoseerd, bij de maaltijd. In Noord-Europese landen wordt onregelmatiger gedronken. Maar áls er wordt gedronken, gaan de remmen meer los. Midden-Europese landen lopen ongeveer parallel met het zuiden, maar dan met bier in plaats van wijn. België zit er, zoals met veel dingen, tussenin. In zekere zin klopt het beeld dus wel. Er wordt flink meer gedronken dan in Nederland. Ruim 10 liter per persoon per jaar, tegenover 8 liter in Nederland. Met name babyboomers – je zou ze ook babyboozers kunnen noemen – drinken bovenmatig veel.

„Tegelijkertijd zien we wel een evolutie. Mensen zijn ook in België de laatste jaren steeds meer met hun gezondheid bezig. In het verlengde daarvan gaan ze ook bewuster met alcohol om. Er wordt steeds later gedronken onder jongeren, we drinken steeds minder. De bierconsumptie is de laatste tien jaar zelfs met een kwart gedaald, dus van een bierland kun je niet echt meer spreken. Dat beginnen ze in de horeca ook te beseffen. In het eerste jaar van onze actie werd veel geklaagd door horeca en beroepsverenigingen. Inmiddels zien zij ook dat er een maatschappelijke evolutie gaande is, waarop ze tijdig kunnen inpikken door niet alleen water en mierzoete frisdranken aan te bieden. Nu zetten ze hun zaak tijdens de Tournée juist in the picture met alcoholvrije alternatieven.”