Recensie

Recensie

David Lynch maakt film noir met Jaap Aap

Heeft Jack het gedaan? De ronde ogen van de kapucijnaap kijken bang en schuldbewust. Maar zijn smalle mond ontwijkt de vragen van de rechercheur en kauwt op cynische oneliners. Totdat zijn geliefde, de kip Toototabon binnenkomt.

Onaangekondigd plaatste Netflix vorige week: What did Jack do? (2017) van surrealist David Lynch op de site. Geen serie als Twin Peaks of speelfilm als Mulholland Drive, maar een gruizig zwart-witte kortfilm van een kwartier. Waarom? Netflix heeft geen andere films van Lynch, of iets anders wat hierop aansluit. Wil de videodienst een nieuwe serie bestellen bij de 74-jarige surrealistische regisseur? Of komen zijn tien speelfilms op Netflix?

Aap Jack wordt in een stationsrestauratie ondervraagd over een crime passionnel. Lynch speelt zelf de rokende rechercheur en vermoedelijk ook de aap. De mensenmond die in het apengezicht is gemonteerd en de vervormde stem lijken op die van Lynch. De hardboiled dialoog, vol gezegdes en slang, klinkt als afkomstig uit de film noir, maar dan ontdaan van betekenis. Zegt de agent: „There’s an elephant in the room. I’d like you to stop talking turkey.” Zegt de aap: „You toss an animal on the roof just to see the look on his face.”

De gemiddelde kijker zal vreemd opkijken van deze film-noirversie van Jaap Aap. Toch is What did Jack do? begrijpelijker en toegankelijker dan zijn andere kortfilms – hij maakte er sinds 1967 een stuk of dertig – die dichterbij de beeldende kunst liggen. Zo kijken we in Ant Head (2018) dertien minuten naar een lugubere sneeuwpop vol mieren. Zijn kortfilms zijn bizarder dan zijn lange films, maar ze kunnen ook lichter en geestiger zijn. Om uit Absurda (2007) te citeren:

I’m sort of afraid.”

It’s just a gag.”