Opinie

Buren blijven buren

Afscheid van het Verenigd Koninkrijk? Welbeschouwd is dat niet aan de orde. Zolang de unie van Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland niet uiteenvalt, blijft het VK immers gewoon bestaan. En het ligt nu eenmaal waar het ligt. Buren blijven buren. Ook als ze de tuin opeens omheinen en besluiten dat ze je minder willen zien.

Er dreigt bovendien geen vijandschap. Eeuwenlang was Europa gewend aan wisselende relaties tussen staten, die van tijd tot tijd op oorlog uitliepen. Nu is vriendschap de norm, ook nu het VK een grotere afstand verkiest.

De Britten gaan ‘alleen maar’ uit de Europese Unie. En zelfs dat merk je niet meteen volgende week. In de overgangsperiode die nu aanbreekt, blijven de Europese regels onverkort gelden. De grootste verandering is vooralsnog politiek. In Brussel neemt het VK vanaf 1 februari definitief niet meer deel aan gezamenlijke Europese besluitvorming.

In plaats daarvan beginnen nu de onderhandelingen tussen EU en VK over de toekomstige relatie. Pas als dat akkoord er is, zullen we echt weten hoe vér het Britse eiland van de EU komt te liggen. Hoe hard de grenzen worden.

Toch voelt Brexit nu als een afscheid. Dat zegt allereerst iets over de Europese Unie. We zijn zo gewend geraakt aan een verenigd Europa dat het eerste vertrek van een lidstaat, als gevolg van het referendum van 2016, hard aankomt. „Wij gaan uit elkaar. Dat doet pijn”, zegt een Britse die al vijftig jaar in Nederland woont vandaag in NRC over haar ‘Brexitverdriet’.

Nederland beleeft Brexit intens. De nauwe handelsrelaties en het langjarige bondgenootschap binnen de EU verklaren niet alles. Het zegt iets over de verwantschap die velen voelen, en de onderlinge banden. De Britse samenleving kan exotisch aandoen, maar ze is altijd dichtbij. Dit ‘afscheid’ is daarom ook een eerbetoon. Met de buren blijf je verbonden. Hoe raar ze soms ook doen.