Botox is niet meer alleen een vrouwending, ook de man wil het best wat strakker

Uiterlijk Mannen gebruiken steeds vaker botox en fillers, maar ze vinden het nog moeilijk om daar in hun omgeving voor uit te komen.

In zijn omgeving gebruikten alleen vrouwen het. Toch besloot de 29-jarige beauty-influencer Soufian Siouane ruim vier jaar geleden voor het eerst botox te proberen. „Ik ging in die tijd veel naar de zonnebank en zag dat ik daardoor lijnen in mijn gezicht kreeg. Botox zag er bij vriendinnen goed uit, dus ben ik zelf ook naar een kliniek gestapt.”

Siouane maakt er geen geheim van dat hij de rimpels in zijn voorhoofd en zijn ‘bunnylines’ (rimpels hoog naast de neus, zichtbaar wanneer je lacht) laat behandelen. Op zijn Instagramaccount worden zijn 34.000 volgers regelmatig getrakteerd op een video waarin de hele behandeling te zien is. In de recentste daarvan ligt Siouane – roze sweater, strak getrimde baard – in de behandelstoel. Een cosmetisch arts geeft uitleg: „Je ziet hier nu nog wat lijntjes. Het valt mee, want je bent nog jong, maar als je hier botox indoet…”- hij zet vliegensvlug zeven prikjes rondom de neus en het voorhoofd – „…gaan die vanzelf binnen een week weg.”

Een video van een mannelijke botoxgebruiker zoals Siouane is een zeldzaamheid. Zoek op YouTube naar vlogs waarin botox wordt gebruikt, en je vindt tientallen vrouwelijke influencers die vertellen over hun ervaring. Zoek afbeeldingen van botoxbehandelingen en rijen foto’s van vrouwen lachen je toe. Bij klinieken die behandelingen aanbieden, zijn het vrouwen die het informatiemateriaal sieren. En in de media vertellen vooral vrouwen over hun botoxgebruik.

Toch stijgt het aantal mannelijke gebruikers, blijkt uit recente cijfers van de Nederlandse Vereniging van Cosmetische Geneeskunde (NVCG). 16 procent van de behandelingen met zogeheten ‘injectables’ werd in 2018 bij een man uitgevoerd. Een jaar eerder was dit nog 12 procent. Onder injectables vallen naast botox ook fillers, waarbij bepaalde delen van het gezicht, zoals de lippen of jukbeenderen, worden opgevuld zodat er meer ‘volume’ ontstaat.

De NVCG gebruikte voor het onderzoek cijfers van de 220 klinieken die bij de vereniging zijn aangesloten. Doorberekend naar het totale aantal cosmetische klinieken in Nederland, schat de vereniging dat er jaarlijks bijna 310.000 botox- en fillerbehandelingen worden uitgevoerd, waarvan bijna 50.000 bij mannen.

Met name in het afgelopen decennium steeg het aantal mannelijke botox-gebruikers flink, bevestigen klinieken desgevraagd. Velthuis kliniek bijvoorbeeld, met acht vestigingen in Nederland, zag het aantal injectable-behandelingen voor mannen tussen 2008 en 2018 met 300 procent stijgen. Volgens een woordvoerder is dat in lijn met de groei bij vrouwen. DermaClinic, dat twintig behandellocaties heeft, zag in de afgelopen vier jaar een jaarlijkse groei van 11 procent in het aantal behandelingen bij mannen.

Die mannen zijn lang niet allemaal beauty-influencer. Catharina Meijer, cosmetisch arts en voorzitter van de NVCG: „Vroeger dacht ik ook dat het ‘een bepaald type mens’ zou zijn, maar de mannen die ik behandel zijn heel divers.” Qua leeftijd is er wel een lijn: ruim 40 procent van de mannen die injectables gebruiken, is tussen de 41 en 55 jaar. Daarna volgt de groep van 26 tot en met 40 jaar, met 30 procent.

Frisser en energieker

Tot die laatste groep behoort René Geluk uit Goes. De 35-jarige veiligheidskundige moet voor zijn werk geregeld presentaties geven en zag dat hij rimpels kreeg op zijn voorhoofd en rond zijn ogen. „Ik heb van mezelf al een expressief gezicht, en de rimpels gaven me een gestreste indruk, terwijl ik eigenlijk vol energie zat.” Om er „frisser en energieker” uit te zien, liet hij zich afgelopen december voor het eerst behandelen. Het resultaat bevalt hem zo goed, dat hij van plan is dat te blijven doen.

Wat ik in de spiegel zag, rijmde niet meer met hoe ik mij van binnen voelde

Wim (64)

Dat botox en fillers vooral door vrouwen worden gebruikt, is volgens Liesbeth Woertman verklaarbaar. Zij is hoogleraar psychologie aan de Universiteit Utrecht en auteur van het boek Psychologie van het uiterlijk. „Van oudsher zijn vrouwen altijd op hun uiterlijk aangesproken; er wordt van ze verwacht dat ze er seksueel aantrekkelijk uitzien en dat wordt bij hen vaak gekoppeld aan jeugdigheid. Bij mannen wordt seksuele aantrekkingskracht eerder gekoppeld aan macht en geld. Je hoeft geen goede marketingstrateeg te zijn om te zien welke groep je makkelijker kan verleiden tot een product dat de uiterlijke kenmerken van veroudering tegengaat.”

Ook Woertman ziet dat die trend verandert, volgens haar een gevolg van een wisselwerking tussen maatschappelijke veranderingen en marketing. „Mannelijkheid staat onder druk. Vrouwen zijn vanaf de jaren zestig bezig om de nauwe definitie van vrouw-zijn in beweging te krijgen, en dat is inmiddels aardig gelukt. Het gevolg is dat de binaire tweedeling verschuift. Dat leidt er weer toe dat alle aspecten van het man-zijn opnieuw worden overwogen, onder meer de aandacht voor het uiterlijk. Cosmetische giganten zien dat. Vrouwen geven al kapitalen uit, dus is het niet gek dat er tegenwoordig meer op mannen wordt ingezet.”

Lees ook: De lipfillers zorgen nu voor problemen

Opvallend is de manier waarop mannen in advertenties worden aangesproken, ziet Woertman. „De termen die worden gebruikt, zijn anders. Waar bij vrouwen de nadruk op ‘schoonheid’ wordt gelegd, zie je dat mannen op ‘gezondheid’ en ‘vitaliteit’ worden aangesproken.”

Dit sluit aan bij het beeld dat Lizenka Adriaanse, cosmetisch arts bij Velthuis kliniek in Rotterdam, schetst. „Terwijl de meeste vrouwen vrij specifiek weten wat ze willen, heeft het gros van de mannen die ik behandel geen specifieke eis. Ze storen zich niet aan een bepaalde rimpel, maar komen met algemenere wensen als ‘ik wil er frisser uitzien’. Ze laten de behandeling dan verder aan mij.”

De groeiende groep mannelijke klanten vraagt ook om een andere werkwijze. Adriaanse: „Je moet bijvoorbeeld niet alle rimpels weg willen halen, het gezicht verliest dan de mannelijke karaktertrekken.” Ook bij fillers vragen mannen een andere aanpak. „Een mannengezicht heeft sterke lijnen, bij vrouwen is het juist ronder en zachter. Tien jaar geleden waren de methodes en producten duidelijk op vrouwen gericht. Dat zie je bij mannen die toen al fillers gebruikten. Tom Cruise heeft bijvoorbeeld heel volle wangen, en het gezicht van Silvio Berlusconi is er ook niet mannelijker op geworden. Pas in de afgelopen vijf jaar zijn er producten op de markt gekomen waarmee je makkelijker allerlei soorten weefsel in het gezicht kan nabootsen. Daardoor is het nu makkelijker om een strakke kaaklijn en sterkere kin te creëren, twee kenmerken van het mannelijk gezicht.”

Ondanks de toenemende populariteit, lijkt het voor mannen nog taboe om te praten over hun botoxgebruik. Dat geldt bijvoorbeeld voor de 64-jarige Wim uit Dordrecht, die niet met zijn achternaam in NRC wil. Wim gebruikt sinds 2012 botox. „Ik heb een drukke carrière en heb daarnaast tien jaar mantelzorg voor mijn ouders gedaan. Daarna zag ik in de spiegel dat de tijd zijn sporen had achtergelaten. Wat ik in de spiegel zag, rijmde niet meer met hoe ik mij van binnen voelde.” De stap naar een cosmetische ingreep was snel gemaakt, zegt hij. „Ik leef in een moderne maatschappij, ik heb het geld en de tijd. Waarom zou ik wel kreukels uit mijn auto laten halen om ’m mooi te houden, maar niet uit mijn hoofd?” Dat hij anoniem wil blijven, komt volgens hem door de negatieve manier waarop veel mensen nog tegen cosmetische ingrepen aankijken.

Bang voor reacties

Een vergelijkbaar argument geldt voor de 28-jarige Robert, werkzaam in de financiële sector. Hij laat de wallen rond zijn ogen behandelen met fillers, omdat hij een vermoeide indruk maakt. „Het is heel vervelend om de hele tijd te horen dat mensen denken dat je moe bent, terwijl je je hartstikke energiek voelt.” Zijn moeder is de enige die van de cosmetische ingreep afweet. „Ik ben toch bang dat mijn vrienden me uitlachen, of dat ze het niet accepteren.”

In het geval van influencer Siouane heeft zijn openheid ook een financiële reden. De eerste keer botox deed hij op eigen initiatief en tegen de normale prijs, maar door zijn grote volgersaantallen heeft hij de luxe dat dat niet meer hoeft. Doordat hij de beelden van de behandeling deelt, krijgt hij die inmiddels gratis.

Het taboe op plastische chirurgie is er wel af. Lees ook: Dikke lippen, grote borsten, smalle taille, flinke billen

Hoogleraar Liesbeth Woertman vindt het kwalijk als injectable-gebruik actief gestimuleerd wordt door influencers. „Vloggers legitimeren botoxgebruik door er open over te zijn, terwijl ze ervoor betaald worden door de cosmetische industrie. Uit onderzoek blijkt dat als mensen in jouw omgeving een cosmetische ingreep hebben ondergaan, het moeilijker wordt het zelf niet te doen. Influencers dragen daaraan bij.” En de invloed van sociale media als Instagram op de tevredenheid van mensen over hun uiterlijk is volgens haar bewezen. „Je wordt ontevredener door jezelf de hele tijd te vergelijken met gemanipuleerde beelden.”

Voor Siouane is uiterlijk iets waar hij nou eenmaal veel mee bezig is. „Het staat bij mij – samen met mijn gezondheid – op nummer één. Ik ga minimaal vier dagen per week naar de sportschool, eens per twee maanden onder de zonnebank, wekelijks naar de kapper, eens per halfjaar laat ik botox spuiten en jaarlijks laat ik mijn fillers bijwerken.” Wat botox betreft kan het hem niet strak genoeg. „Fronsen en verbaasd kijken vind ik lelijk. Als ik merk dat ik dat weer kan, is het tijd om bij te spuiten.”