Vroeg donker, vroeg boeken

Vakantie Slecht weer, vroeg donker, koud, dus we willen weg. Dit is het vroegboekseizoen.

De vakantiebeurs in de Jaarbeurs in Utrecht.
De vakantiebeurs in de Jaarbeurs in Utrecht. Foto David van Dam

Hengelo, een vrijdag in januari, maar het voelt niet als bijna-weekend. De kerstdagen zijn voorbij, het waait en het miezert. De zomer lijkt eindeloos ver weg.

Misschien is het dus niet zo gek dat volgens Google in deze periode van het jaar – eind januari, begin februari – het meest gezocht wordt op ‘vroegboekkorting’. We willen naar de zon, naar warmere gebieden, dichter bij de evenaar – of op z’n minst het vooruitzicht hebben op zo’n reis. In een plezierig klimaat zullen we plezierige mensen zijn, denken we.

Vroegboekkorting bestáát. Althans: zo vroeg in het jaar zijn er kortingen op reizen, en die kunnen flink oplopen. Van omboekgarantie en laagste-prijsgarantie tot een korting van, bijvoorbeeld, maximaal 1.920 euro op een veertiendaags verblijf voor drie personen in het Titanic Beach Resort aan de Turkse Rivièra.

„Voor touroperators is het voordeliger om bijtijds te weten hoeveel hotels of vluchten ze moeten inkopen”, zegt Akadia Mourad (D-Reizen) vanachter haar bureau. De wollen sjaal om haar schouders contrasteert met de zomers geklede toeristen op de foto’s aan de muur.

De kortingen zijn de afgelopen jaren verschoven, van last minute naar ruim op tijd, volgens een woordvoerder van de D-rt Groep, waar D-Reizen en VakantieXperts onder vallen. Mourad: „Als we die korting tóch gaan geven, kunnen we het net zo goed meteen doen. Zo stimuleren we mensen om vroeg te boeken en lopen we minder risico dat we aan het eind van het seizoen met onverkochte reizen zitten.”

Reisorganisaties proberen ons door middel van die kortingen te verleiden tot een snelle beslissing – en dus, voor hen, meer zekerheid. „Als je wacht tot het laatste moment, kun je geluk hebben”, zegt Mourad. „Maar de kans is groot dat alleen de dure kamers over zijn, of een tweepersoonskamer terwijl je met vijf bent.”

Doe-het-zelf

En ga je voor zo’n reis nog wel naar een reisbureau? De Hengelose vestiging van D-Reizen ligt 158 stappen verwijderd van VakantieXperts, dat weer 251 stappen van touroperator TUI af zit. Alledrie gevestigd binnen een straal van één kilometer op het noordelijk halfrond, maar ze zijn een toegangspoort naar de hele wereld. En dan heb je nog de kleinere reisbureaus en persoonlijke reisadviseurs – en dat in het centrum van een stad met tachtigduizend inwoners, in een tijd dat de meeste mensen hun reis online boeken. Is het reisbureau wellicht minder achterhaald dan wordt gedacht?

„Onze doelgroep is vrouwen van 35 tot 55 jaar”, licht een woordvoerder van D-rt Group telefonisch toe. „Daar richten we onze reclamecampagnes op. Jongere vrouwen boeken via onze website, terwijl vrouwen van middelbare leeftijd liever even langskomen.” En waarom die focus op vrouwen, en niet op mannen? „We merken dat de vrouw degene is die met het idee komt voor de vakantie en uiteindelijk de beslissing neemt.”

Verder verschilt de doelgroep per vestiging. „In Volendam zien we bijvoorbeeld dat alle generaties bij ons boeken: van een jongerenreis tot de vakantie voor opa en oma. Andere locaties hebben een wat oudere klantenkring.”

In 2017 regelde tweederde van de Nederlanders de zomervakantie via internet, volgens het CBS. Dat aantal neemt waarschijnlijk alleen maar toe, terwijl afgelopen decennium door de crisis toch al een zware periode was voor reisbureaus. Er werd minder vaak gereisd, en mensen wilden goedkope reizen. Het leidde tot het faillissement van grote namen als Thomas Cook, OAD reizen en TravelBird. En zelfs nu het goed gaat met de economie en er weer meer en verder wordt gereisd, lijken reisbureaus de strijd met het internet te hebben verloren.

De vakantiebeurs in de Jaarbeurs in Utrecht.

Foto David van Dam

De happy few

Toch is het reisbureau niet helemaal uit het straatbeeld verdwenen, zoals ook in Hengelo te zien is. D-reizen en VakantieXperts hebben nog respectievelijk 230 en 210 vestigingen. De grootste concurrent, touroperator TUI, heeft 130 winkels in Nederland. „Voor verre reizen blijven mensen naar het reisbureau gaan”, zegt Mourad. „Vaak gaat het om ouderen of gezinnen met volwassen kinderen.”

Dat was zo’n zestig jaar geleden wel anders, zegt Lucas Ocken, oud-medewerker van Nederlands eerste grote reisbureau, Lissone-Lindeman. Wie wat van de wereld wilde zien, of zaken wilde doen in het buitenland, móést langs het reisbureau.

„Reis, vermaak en verblijf moesten apart worden geregeld”, zegt hij. „Alleen de treinreizen naar Parijs en de Rivièra, en de Bergland Expres naar de wintersport, waren als complete reis verkrijgbaar. Alles moest handmatig worden samengesteld. Soms waren we met z’n tienen aan het werk. Er was iemand die verstand had van treinen en spoorboekjes, iemand die de vliegtickets verzorgde, iemand die kennis had over de plaatsen waar je heen kon.”

En het waren alleen de happy few die zich een reis konden veroorloven. Vliegen was een uitje: iedereen zag er verzorgd uit. Nu ga je juist in makkelijke kleding.”

De reisagenten van Lissone hielden van elke klant een dossier bij. Daarin werd ieder detail van de reis vastgelegd. Iedere overstap, ieder verblijf én ieders persoonlijke voorkeur. „Als iemand een cruise had geboekt, zorgden wij dat er ’s avonds champagne klaarstond in de hut,” zegt Ocken. „Je had alleen telex en telefoon, dus je moest je talen kennen. Soms zat je uren te puzzelen voor vliegtickets met een overstap die je op de goedkoopste manier wilde samenstellen.”

Vroegboektips

Het kost zelfbeheersing om een reisbureau binnen te stappen en níét iets te boeken, zeker op zo’n grauwe winterdag. Foto’s van blauwe luchten en blauwe zeeën. Lachende mensen met strooien hoedjes, wandelend over bijna verlaten stranden. En teksten als: „Wie heeft er nog zin in een cocktail voor het eten? Nu met snelle boekers-voordelen!” Ja! Graag.

Blue Monday, zogenaamd de meest deprimerende dag van het jaar, mag dan zijn ontmaskerd als een slimme marketingstunt van reisbureau Sky Travel, het klopt dat we in de donkere periode na kerst dromen over zonnige oorden. „Week één en twee zijn voor ons de drukste weken van het jaar”, zegt Danja Lekkerkerk, directeur marketing en e-commerce van de D-rt Groep. Volgens Lekkerkerk zijn de natte, korte januaridagen niet de enige reden dat mensen een reis naar de zon plannen. „In de kerstvakantie heb je tijd om na te denken over je vakantie. Veel mensen moeten hun vakantiedagen al doorgeven op het werk. Dan boeken ze ook maar meteen.”

Voor de vroegboekers op zoek naar een goede deal hebben Mourad en Lekkerkerk wat tips. „Vroeg boeken betekent niet dat je vroeg moet betalen”, zegt Mourad. „Bij het boeken doe je enkel een aanbetaling en pas zeven weken voor vertrek volgt de rest. Je hebt tijd om te sparen.”

Lees ook: Vakantie als dwangneurose

En vergelijk, zegt ze. „Misschien geeft de ene touroperator een vroegboekkorting van 100 euro, maar is het totaalpakket uiteindelijk goedkoper bij een ander. Let goed op wat er allemaal in het pakket zit en denk ook aan dingen als ruimbagage en visumkosten.”

Hoewel je er voor de beste kortingen écht vroeg bij moet zijn, in december of januari, loopt het vroegboekseizoen (onofficieel) tot februari of maart. Daarnaast zijn de kortingen verschillend opgebouwd. Bij de ene aanbieder is het een korting over de totaalprijs, de ander geeft extraatjes als gratis omboeken of een luxere accommodatie. „Bedenk vooraf wat voor reis je wilt maken, zodat je op zoek kunt naar kortingen die specifiek zijn voor jouw reis”, zegt Mourad.