Rijksmuseum Twenthe 2,66 miljoen euro afhandig gemaakt

Oplichting Cybercriminelen mengden zich in maandenlange onderhandelingen tussen het museum en een kunsthandelaar. Ze overtuigden het museum om 2,66 miljoen euro over te maken.
John Constable, "A View of Hampstead Heath" (1824)
John Constable, "A View of Hampstead Heath" (1824) Foto artnet.com

Cybercriminelen hebben het Rijksmuseum Twenthe bijna 2,66 miljoen euro afhandig gemaakt. Dat bevestigt directeur Arnoud Odding vrijdagochtend na berichtgeving van de Amerikaanse nieuwswebsite Bloomberg donderdagavond. De hackers keken mee met maandenlange e-mailonderhandelingen tussen het museum en de Londense kunsthandelaar Simon C. Dickinson.

Het museum had in 2018 het oog laten vallen op het schilderij A View of Hampstead Heath: Child’s Hill, Harrow in the Distance (1824) van de achttiende-eeuwse Britse landschapsschilder John Constable. De cybercriminelen gaven zich aan het slot van de onderhandelingen via nagemaakte e-mails uit voor de kunsthandelaar en overtuigden het museum om de koopsom – 2,9 miljoen euro – op een rekening in Hongkong te storten. Daarvan is 2,66 miljoen euro overgemaakt, zegt Odding tegen NRC. Het is onduidelijk waarom niet de volledige koopsom is overgemaakt.

Rechtszaak

Het museum en de kunsthandelaar zijn in een rechtszaak verwikkeld over de diefstal van het schilderij. Die duurt volgens Odding al achttien maanden. Beide partijen zeggen dat hun e-mailsystemen niet gehackt zijn en beschuldigen de ander van nalatigheid. Het Rijksmuseum Twenthe zegt dat de kunsthandelaar zijn beveiliging op orde had moeten hebben. „Ons systeem was veilig”, zei directeur Odding donderdag tegen persbureau ANP. „Wij waren up-to-date. We hadden aanwijzingen dat het bij Dickinson niet zo was.”

De kunsthandelaar repliceerde volgens Bloomberg dat het museum het bankrekeningnummer had moeten verifiëren. Directeur Odding zegt dat het e-mailsysteem van het museum in ieder geval niet gekraakt was. „Wij hebben het schilderij gewoon gekocht. Of Dickinson is opgelicht, moet de rechter zeggen.”

Nog geen inhoudelijke behandeling

Donderdag wees een rechter in Londen een aangescherpte claim van het Rijksmuseum Twenthe af. Daarbij werd niet inhoudelijk naar de zaak gekeken. Het kan nog „een hele tijd” duren voordat dit gaat gebeuren. „We zitten nu in een procedurele kwestie. De volgende stap is dat we de procedure gaan voorzetten volgens de ingewikkelde regels van het Engelse recht.” Odding wil in het belang van de rechtszaak niet zeggen wat de aangescherpte claim inhield.

Het doek bevindt zich momenteel in Twente, hoewel Dickinson er niet voor betaald is. „In plaats van de realiteit te accepteren, heeft het museum gereageerd door een reeks hopeloze claims tegen het SCD [de kunsthandelaar uit Londen] in te dienen, in de hoop de schuld van de eigen fout bij het SCD neer te leggen”, aldus de advocaat van Dickinson donderdag tegen Bloomberg.

Correctie (31 januari 2020): In een eerdere versie van dit stuk stond dat het Rijksmuseum Twenthe 2,5 miljoen euro had overgemaakt. Het museum meldt vrijdagochtend dat dit bedrag niet klopt, het gaat om 2,66 miljoen euro. Hierboven is dat aangepast.