Graag wat meer andere tijden

Tv-recensie Andere tijden heeft een nieuwe presentator en een nieuwe stijl. Het lijkt nu meer op andere geschiedenisprogramma’s.

Astrid Sy (links) in Andere tijden.
Astrid Sy (links) in Andere tijden. Beeld: NTR/VPRO

Dat er na negentien jaar Hans Goedkoop andere tijden zijn aangebroken bij Andere tijden werd woensdag meteen duidelijk. We zagen de nieuwe presentator Astrid Sy in een huiskamer een grammofoonplaat opzetten. „Dit is van ver voor mijn tijd. ‘Laat me alleen’ van Rita Hovink.” Ze luistert terwijl ze met haar hand haar hoofd ondersteunt. „Het is echt zo’n troostnummer.”

Het contrast met Goedkoop is maximaal. Niet omdat hij vinylvrees zou hebben of een troostmijder zou zijn, maar omdat zijn presentatiestijl die was van de klassieke onderwijzer: betrokken, maar vooral gericht op begrip en kennisoverdracht. Over de metamorfose van het NTR-geschiedenisprogramma zo meer, maar eerst de hoofdzaak: het verhaal van zangeres Rita Hovink (1944-1979) dat zeker zo tragisch was als de regels ‘laat me alleen/ alleen met al mijn verdriet/ ’t Is beter dat ik nu geen mensen zie/ niemand, niemand, niemand die me troosten kan’.

Want Hovink wilde geen Nederlandstalige troostzangeres zijn; jazz was haar grote liefde en haar grote talent. We horen haar de klassieker Wonderful world zingen, waarbij niets in de wereld nog wonderful klinkt – prachtig. Het leven ging snel voor Hovink, die twee dagen voor haar achttiende verjaardag trouwde, een halfjaar later een dochter kreeg en een jaar daarna alweer gescheiden was.

Ze moest het als alleenstaande moeder zien te rooien in de artiestenwereld, vertelt haar dochter Milou in Andere tijden. Op zolder, naast de wasmachine, bewaart ze een collectie foto’s op posterformaat van haar moeder, plakboeken, oude platen en tapes – een daarvan is nu gebruikt om haar jazzplaat Love me or leave me opnieuw uit te brengen. Hovink werkte als een bezetene. Milou herinnert zich hoe zij kroelde met de bontjas van haar moeder als ze ’s avonds laat terugreden van een optreden.

Hovink wilde onafhankelijk zijn, maar met jazz lukte dat niet goed. Met door Chiel Montagne geschreven Nederlandstalige liedjes brak ze wel door. Dochter Milou bladert door de plakboeken. Elke week moest ze de roddelbladen kopen, waar ze zelf ook in stond als de schattige dochter van de geliefde zangeres. In 1971 reed Rita Hovink met haar auto tegen een boom. Ze overleefde op het nippertje, kon pas na een jaar haar kind weer onder haar hoede nemen.

Eind jaren zeventig kreeg ze kanker; de ene behandeling duikelde over de andere heen terwijl Hovink zich groot hield. „Je moet langskomen. Ik ga dood,” sommeerde ze Montagne op het eind, dat al op haar vijfendertigste kwam. „Dat zei ze heel gewoon, zonder emotie.” Op het podium stroomde het gevoel wel in grote golven, soms zong Rita Hovink met tranen in haar ogen.

Zo werd er een fraai monumentje opgericht. Intussen zijn de verschillen met het oude Andere tijden groot. Niet alleen hanteert Sy (1987) een andere, persoonlijke stijl van presenteren dan haar voorganger, we zien haar ook op locatie. Bijvoorbeeld met Frank Jochemsen, de ‘herontdekker’ van Hovink. Het opnieuw uitbrengen van haar album werd uitgebreid toegelicht en de muziek werd gekeurd door de jazzkenners Mischa Andriessen, Denise Jannah en Edwin Rutten. Ome Willem vond het prachtig.

Al met al kregen we veel gevoel en veel 2020 in Andere tijden. Het resulteerde in iets wat erg veel lijkt op andere geschiedenisprogramma’s, zoals Verborgen verleden, die nadrukkelijk vanuit de zoektocht worden gemaakt. Daarmee gaat iets verloren. Om te variëren op de klassieke uitsmijter van Goedkoop: graag wat meer andere tijden, en wat minder van de onze.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.