Frankrijk berispt door Europese rechters wegens overbevolkte gevangenissen

Gevangenis Frankrijk moet overbevolking van gevangenissen oplossen en de leefomstandigheden van gedetineerden verbeteren, oordeelde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.
Cipiers van de gevangenis in Fresnes gingen in staking na aangevallen te zijn door gedetineerden.
Cipiers van de gevangenis in Fresnes gingen in staking na aangevallen te zijn door gedetineerden. Foto Julien de Rosa/EPA

Frankrijk moet de leefomstandigheden in gevangenissen verbeteren en duizenden euro’s aan schadevergoedingen betalen aan gedetineerden vanwege erbarmelijke leefomstandigheden. Dat bepaalde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) donderdag. De zaak was aangespannen door 32 gedetineerden uit zes gevangenissen in Frankrijk of Franse overzeese gebieden.

De zes Franse gevangenissen kampen met structurele overbezetting en instanties slaagden er niet in om die problemen op te lossen, stelt het EHRM. De groep gedetineerden, de meesten met de Franse nationaliteit, klaagden over de slechte omstandigheden in gevangenissen in Frankrijk of in Franse overzeese gebieden als Martinique, Guadeloupe en Frans-Polynesië. Gevangenissen waren overbevolkt, verouderd en werden gedeeld met ratten, kakkerlakken, muizen en mieren.

Schadevergoeding tot 25.000 euro

Het Europese Hof constateerde donderdag dat de meeste gevangenen minder persoonlijke ruimte hadden dan de voorgeschreven drie vierkante meter en bovendien niet privé het toilet konden gebruiken. Was er wel genoeg ruimte dan was over het algemeen geen sprake van „normale detentieomstandigheden, voldoende bewegingsvrijheid of activiteiten buiten de cel”. Frankrijk moet de overbevolking van gevangenissen oplossen en de leefomstandigheden van gedetineerden verbeteren, adviseerde het EHRM. Daarnaast hebben gevangenen recht op schadevergoedingen tussen de 4.000 en 25.000 euro.

Hoewel de Europese rechters verbeteringen zagen, kampten de gevangenissen ook afgelopen jaar met overbevolking en slaagden autoriteiten er niet in om de omstandigheden te verbeteren. Op Martinique was de bezettingsgraad van de enige gevangenis op het eiland in 2015 213,7 procent. Dat percentage daalde in 2019 naar 134 procent. Ook gevangenissen in Fresnes, aan de rand van Parijs, kampten met overbezetting. In 2019 zaten daar bijna twee keer zoveel gedetineerden als dat er plek voor was. Ook liepen er ratten door de gemeenschappelijke ruimtes.