Die ogen, die lippen: de haarscherpe portretten van Jan van Eyck

Kijktips Op de grote Jan van Eyck-tentoonstelling in Gent laat de schilder zien dat een schilderij voor eeuwig is.

Jan Van Eyck, Portret van een man (1432)
Jan Van Eyck, Portret van een man (1432)

Als je de man nu tegen het lijf zou lopen, zou je hem direct herkennen, zo scherp heeft Jan van Eyck zijn gelaatstrekken geschilderd. De helblauwe ogen, de volle lippen en hoge jukbeenderen – zo levensecht dat je haast niet gelooft dat ze al bijna zeshonderd jaar geleden in olieverf zijn vastgelegd.

Portret van een man uit de collectie van de Londense National Gallery is een van de vele bijzondere bruiklenen op de blockbuster Van Eyck. Een optische revolutie in het Museum voor Schone Kunsten in Gent. Het is de grootste Jan van Eyck-tentoonstelling ooit. Wereldwijd zijn er van de Vlaamse meester slechts twintig werken bewaard, en zeker de helft reist naar Gent, waar ze worden samengebracht met ruim honderd andere topstukken uit de late Middeleeuwen.

Wie de jonge man is, weten we niet. Waarschijnlijk is het portret gemaakt ter nagedachtenis aan een overledene. Tegelijk is het kunstwerk een ode aan de schilderkunst. Het steen is immers al geërodeerd, maar het portret nog altijd haarscherp. Alsof Van Eyck wil zeggen: zelfs de hardste steen vergaat, maar een schilderij is voor eeuwig.

1 februari t/m 30 april, Museum voor Schone Kunsten, Gent