Amsterdam stopt met speciale aanpak criminaliteit en overlast op Wallen

Binnenstadoffensief Een project om het centrum van Amsterdam leefbaar te houden, is begin dit jaar in stilte stopgezet. Reden is het personeelstekort bij de politie.

Boa's op de Wallen in Amsterdam zullen in geval van problemen langer moeten wachten op hulp van de politie.
Boa's op de Wallen in Amsterdam zullen in geval van problemen langer moeten wachten op hulp van de politie. Foto Olivier Middendorp

De gemeente Amsterdam schrapt de speciale aanpak van criminaliteit en overlast in het centrum. Het zogeheten ‘Binnenstadoffensief’, een langlopend project om de leefbaarheid van met name de Wallen en de uitgaansbuurt rond Leidseplein en Rembrandtplein te verbeteren, is in stilte stopgezet. Een speciaal politieteam voor samenwerking met gemeentelijke handhavers heeft zich begin dit jaar teruggetrokken.

Dat bevestigen woordvoerders van de politie en burgemeester Femke Halsema. De stap is een gevolg van het personeelstekort en de extra beveiligingstaken van de Nationale Politie na de moord op advocaat Derk Wiersum.

Lees ook: Op pad met boa’s Bryan en Matthijs op de Amsterdamse Wallen

De stap van Halsema is opmerkelijk omdat zij de verbetering van de leefbaarheid in de Amsterdamse binnenstad beschouwt als een belangrijke prioriteit. Bewoners en winkeliers klagen al jaren over criminaliteit, drukte en chaos: met name op de Wallen zorgen grote groepen toeristen voor ernstige overlast en een aanzuigende werking op criminelen.

Sinds 2016 bestreden politie en gemeentelijke handhavers (boa’s) gezamenlijk de ergste problemen in de binnenstad, zoals straatroof, zakkenrollerij, vervuiling en overlast van drinkende en drugsgebruikende toeristen.

Het Team Externe Dynamische Samenwerking (TEDS) van de politie heeft zich per 1 januari teruggetrokken. Volgens een woordvoerder van de politie is de toekomst van het team op dit moment „onderwerp van gesprek” in de driehoek.

Het aantal politieagenten in de Amsterdamse binnenstad is teruggebracht naar het niveau van vóór 2016. De gezamenlijke briefings en debriefings van politie en handhaving zijn stopgezet. Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) streeft juist naar een nauwere samenwerking tussen politie en boa’s.

Aanlooptijd agenten opgelopen

Het aantal boa’s in de binnenstad blijft wel gelijk, zo laat de gemeente weten. Maar boa’s, slechts voorzien van handboeien, zijn alleen verantwoordelijk voor de leefbaarheid op straat. Zodra veiligheid en openbare orde in het geding komen, moeten ze assistentie vragen van de politie. Volgens Amsterdamse boa’s is de aanlooptijd van politieagenten sinds het stopzetten van het Binnenstadoffensief verder opgelopen. „Ook de informatievoorstrekking is niet meer zoals hij was,” zegt Richard Gerrits van vakbond ACP BOA.

In 2018 nam Halsema verschillende maatregelen om de leefbaarheid op de Wallen en in de uitgaansgebieden te vergroten, zoals een striktere handhaving van het alcoholverbod op straat. Ze had de ambitie om „langzaam maar zeker de binnenstad terug te geven aan de mensen die er wonen en werken”. Haar woordvoerder kan niet zeggen of het einde van de speciale Wallenaanpak voor meer overlast en criminaliteit zal zorgen. „Dat zullen we eerst moeten evalueren.” Wel zegt hij dat het „niet ondenkbaar” is dat burgers gaan merken dat er minder agenten op straat zijn in Amsterdam.