Steun Rijk gevraagd bij opkopen huurwoningen Vestia

Brandbrief De noodlijdende corporatie Vestia verkoopt huurwoningen. Om ze voor de sociale sector te behouden, willen regionale overheden hulp van de rijksoverheid.

Een vestiging van Vestia in Den Haag.
Een vestiging van Vestia in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

Zuid-Holland, Noord-Brabant en zes gemeenten roepen het Rijk op lokale corporaties financieel te helpen bij de aankoop van 10.000 sociale huurwoningen van de noodlijdende corporatie Vestia. De regionale overheden zijn bang dat de woningen anders worden verkocht aan marktpartijen en uit de sociale sector verdwijnen.

Dat staat in een brandbrief, opgesteld door de Zuid-Hollandse gedeputeerde Anne Koning (PvdA), die woensdag aan de ministers Hoekstra (Financiën, CDA) en Van Veldhoven (Milieu en Wonen, D66) is verstuurd.

De financiële tegemoetkoming moet komen als kwijtschelding van de overdrachtsbelasting bij de aankoop van de woningen. Volgens de ondertekenaars van de brief loopt het bedrag dat het Rijk hiervoor zou ontvangen op tot 34 miljoen euro. „Gevolg: [corporaties] haken af. Dit is een zeer onwenselijke situatie”, staat in de brief. „Het kan toch niet zo zijn dat je hier als belastinginner tussen gaat zitten.”

Financiële problemen

Vestia verkeert negen jaar na het miljardenverlies door speculeren met derivaten nog altijd in financiële problemen. Om aan geld te komen wil de corporatie 10.000 huizen in Barendrecht, Brielle, Pijnacker-Nootdorp, Westland, Zuidplas en Bergeijk afstoten.

Lees ook: ‘Vestia komt 180 miljoen tekort voor volkshuisvesting’

In Brielle is ruim 80 procent van de bijna 2.000 sociale huurwoningen in het bezit van Vestia. De gemeente vreest dat ze, als lokale corporaties deze huizen niet overnemen, geen sociale sector meer overhoudt, zegt wethouder André Schoon (VVD). „Mensen met een kleine portemonnee, zoals jongeren, moeten ook hier kunnen wonen. Anders trekken ze weg. Dat zou een slechte zaak zijn voor onze gemeenschap.”

Hamit Karakus, door het Rijk aangesteld om de volkshuisvesting in regio’s met veel Vestia-bezit in goede banen te leiden, stelde in de zomer van 2019 voor lokale corporaties deze woningen te laten overnemen. Maar de gesprekken daarover zijn in een impasse beland, stellen provincies en gemeenten. „Iedereen kijkt alleen maar naar elkaar”, zegt gedeputeerde Koning.

Dat is een slechte zaak, vindt ze, omdat Vestia ook bezig is zijn sociale bezit te liberaliseren. Maandelijks hevelt de corporatie zeven tot dertien woningen over naar de vrije sector, omdat ze dan meer huurinkomsten opleveren. De gemeentes vinden dat Vestia zo woningen aan de sociale sector onttrekt en zijn hierom een rechtszaak gestart. Daarin wordt binnenkort uitspraak gedaan in het hoger beroep, nadat de rechter Vestia gelijk had gegeven. „Hoe langer we wachten, hoe meer sociale huurwoningen verdwijnen”, zegt Koning. „Als het Rijk een eerste gebaar maakt door de overdrachtsbelasting te schrappen, zou alles weer in beweging komen.”

Vestia zegt in een schriftelijke reactie ernaar te streven „de woningen te behouden voor sociale huurders”. De corporatie zegt er vanuit te gaan dat verkoop aan lokale corporaties gaat lukken. „Mocht dit niet het geval zijn, dan beraden wij ons op de consequenties. Er is zeker op dit moment nog geen standpunt bepaald dat dan verkocht gaat worden aan marktpartijen.”

Armlastige corporaties

De onderhandelingen tussen Vestia en de andere corporaties verlopen moeizaam omdat Vestia de woningen niet onder de marktprijs – gemiddeld 171.000 euro – mag verkopen, als onderdeel van het plan weer financieel gezond te worden. Tegelijkertijd zijn de corporaties in de zes betrokken gemeenten arm. Karakus: „We mogen in onze handjes knijpen dat deze corporaties hun nek uit willen steken, dus we moeten ze zo goed mogelijk ondersteunen.”

Volgens hem is de brief een „prima ondersteuning van mijn rapport van afgelopen zomer”, maar hij vindt dat niet alleen het Rijk moet bijspringen. Ook provincies en gemeenten „moeten een bijdrage leveren”, zegt Karakus. Wethouder Schoon van Brielle zegt dat zijn gemeente „betaalbare” grond beschikbaar stelt aan corporaties. Zuid-Holland stelt in een reactie dat „onze rol op dit moment vooral is om aandacht te vragen voor het probleem”.

Update 29 januari 2020: Het artikel is bijgewerkt door een reactie van Vestia toe te voegen.