Ouders laten het staken vooral aan de leraren

Basisonderwijs De meeste ouders staan achter de stakingen in het onderwijs, maar doen zelf weinig. „Niet alle ouders beseffen dat ook hun stem belangrijk is naar de politiek.”

Den Haag, maart 2019. Leraren staken voor hogere salarissen en lagere werkdruk tijdens een landelijke staking op het Malieveld.
Den Haag, maart 2019. Leraren staken voor hogere salarissen en lagere werkdruk tijdens een landelijke staking op het Malieveld. Foto Bart Maat/ANP

Mayson Khatib staat „er dubbel in”, in de lerarenstaking van donderdag en vrijdag. Ze heeft net haar dochter uit groep 8 en haar zoon uit groep 5 naar school gebracht in de Amsterdamse Pijp. Ze begrijpt dat de leraren recht hebben om te staken, zegt ze, maar voor haar persoonlijk is het onhandig. „Ik ben alleen, mijn man stierf drie jaar geleden. Ik moet alles zelf regelen. En we zijn net verhuisd, er is heel veel te doen.”

Ruim de helft van de ouders in Nederland steunt de aanstaande staking, de zevende in 2,5 jaar tijd, blijkt uit een peiling die RTL Nieuws liet uitvoeren. Dat percentage is sinds maart 2018 niet veel veranderd. Toch klinkt ook onvrede. „Ik heb er geen begrip meer voor”, schrijft een moeder in een Facebookgroep voor ouders. „Volgens mij ben je leraar omdat je een passie hebt voor het beroep.” Een ander: „Ik begin als ouder dat staken nu wel een beetje zat te raken. Het kost mij vrije dagen, terwijl ik er al weinig heb.”

Den Haag, november 2019. Tijdens de landelijke onderwijsstaking van Leraren in Actie voeren primair en voortgezet onderwijs samen actie.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Werkende ouders balen dat ze voor de zoveelste keer opvang moeten regelen. Een derde van de kinderopvangorganisaties regelt op de stakingsdagen geen extra buitenschoolse opvang – daar is namelijk óók een personeelstekort.

Al is het draagvlak voor de staking niet afgenomen, toch zou het fijn zijn als ouders hun steun meer zouden uitdragen, zegt Eugenie Stolk, voorzitter van de Algemene Onderwijsbond. „Het lerarentekort is niet alleen een probleem van scholen, maar van de hele maatschappij. Niet alle ouders beseffen dat ook hun stem belangrijk is naar de politiek.”

‘Tijd om wakker te worden’

Lees ook het interview met Jan van de Ven, oprichter van POin Actie

Irene Stout uit Almere, moeder van acht kinderen waarvan de jongste op de basisschool zit, vindt om die reden dat het tijd is voor ouders „om wakker te worden”. „Als iedereen blijft wegkijken”, zegt ze, „gebeurt er niets. En kinderen hebben recht op goed onderwijs.” Daarom roept ze op sociale media op om mee te gaan staken. Dat doet ze op persoonlijke titel (ze zit ook in de medezeggenschapsraad).

„Ik wil ouders niet afvallen”, zegt ze, „maar veel ouders denken vooral aan hun eigen kind. Zolang die redelijk vaak naar school gaat, zien ze de urgentie niet zo. Ze hebben denk ik niet in de gaten hoe tekorten binnen scholen worden opgevangen.”

Groningen, februari 2018. Personeel in het primair onderwijs in Drenthe, Groningen en Friesland legt massaal het werk neer voor betere lerarensalarissen.

Foto Siese Veenstra/ANP

Bijvoorbeeld door klassen dagelijks op te delen en door onbevoegden voor de klas te zetten. Besturen mogen dat best meer laten zien, vindt ze. „Aan de andere kant: ouders, luister eens een keer. Dit gaat niet alleen om salaris.”

In de schooljaren van haar kinderen – ze heeft nu ook kleinkinderen die bijna naar school gaan – heeft ze veel zien verslechteren in het onderwijs. „De werkdruk is enorm. Er is veel administratie bijgekomen en ouders eisen veel. En dat met klassen van 25 tot 30 kinderen – dat is nogal wat.”

Vierdaagse schoolweek

Jeroen de Glas, ouder van twee kinderen op een basisschool in Zaandam, begrijpt niet dat de zichtbare verontwaardiging over het lerarentekort vooral bij leerkrachten zit. De school van zijn kinderen had vorig jaar acht weken een vierdaagse schoolweek vanwege het tekort, zijn beide kinderen hadden op een andere dag vrij. De Glas en zijn vrouw gaven hun kinderen die dagen zelf les. Hij had mazzel, zegt De Glas, want hij had een dag per week studieverlof. Zaten zijn dochter en hij samen aan de keukentafel huiswerk te maken.

Er zijn online middelen voor thuisonderwijs. „Maar we merkten ook dat we er niets van bakten. De pabo is er niet voor niets.” En kinderen vonden het zelf eigenlijk ook niets, les krijgen van hun ouders.

Een groep Zaanse ouders, verenigd als ‘geen vierdaagse’, begon na te denken over een protest. Sommigen lagen er wakker van dat hun kind met leerachterstand 20 procent minder les kreeg. Anderen realiseerden zich dat de school voor sommige kinderen de enige veilige plek is.

Den Haag, oktober 2017. Basisschoolleraren tijdens een staking in het Zuiderpark.

Foto Bas Czerwinski/ANP

Wat ze bedachten: een school mag een kind zomaar naar huis sturen, maar bij ouders die hun kind thuishouden, staat de leerplichtambtenaar op de stoep. De actie: tachtig kinderen gaven zichzelf aan bij de leerplichtambtenaar.

„We hebben dat doorgestuurd naar de Onderwijsinspectie”, zegt De Glas. „Die antwoordde, en dat vind ik echt een schande, dat ze niet handhaven omdat deze situatie genormaliseerd is.”

Schadevergoeding

De Glas, bijna afgestudeerd als jurist, benadrukt dat minister Arie Slob (Onderwijs, CU) een inspanningsplicht heeft. „Hij moet ervoor zorgen dat scholen zich aan de wet kunnen houden. Maar ze zakken door de urennorm heen en zetten onbevoegden voor de klas. En Slob zegt alleen: we doen ons best. Maar wie is dan verantwoordelijk?” Het is, zegt hij, alsof het onderwijs „tegen de wind in staat te praten. Ik word er echt verdrietig van.”

Rotterdam, september 2018. Personeel uit het basisonderwijs uit de provincies Zuid-Holland en Zeeland staakt met een mars van het Wilhelminaplein naar de Euromast.

Foto Koen van Weel/ANP

Mocht er weer een vierdaagse schoolweek komen, dan gaat hij overwegen schadevergoeding te vragen. „Als pressiemiddel om de druk op de verantwoordelijken te vergroten”. Ook Irene Stout pleit voor harde acties. „Het mooiste zou zijn als we massaal ons kind een dag thuishouden. Laat de scholen dan maar de leerplichtambtenaar bellen, kind voor kind.”