‘Ontwikkelingsgeld EU steeds meer ingezet voor tegengaan migratie’

Rapport Volgens Oxfam Novib is dat een kwalijke ontwikkeling. Het geld is eigenlijk mede bedoeld om armoede en ongelijkheid tegen te gaan.
Een migrantenkamp op het Griekse eiland Lesbos.
Een migrantenkamp op het Griekse eiland Lesbos. Foto Aris Messinis/AFP

Ontwikkelingsgeld van de Europese Unie aan Afrikaanse landen dat ook bedoeld is voor het tegengaan van armoede gaat in toenemende mate naar projecten die migratie moeten terugdringen. Ook wordt het toekennen van dat geld steeds meer gekoppeld aan de belofte van die landen iets aan migratie te doen, zoals het terugnemen van migranten of het sluiten van grenzen. Dat stelt ontwikkelingsorganisatie Oxfam Novib in een rapport dat donderdag is uitgegeven.

Het gaat om geld uit het zogeheten EUTF for Africa, het migratiefonds van de EU voor Afrikaanse landen. Volgens Oxfam Novib zijn beide ontwikkelingen kwalijk. Het geld uit dat fonds, dat in 2015 werd opgezet en waar ruim 4,5 miljard euro in zit, is mede bedoeld voor het tegengaan van armoede, conflicten en ongelijkheid. Maar in die doelen wordt steeds minder geïnvesteerd.

Ging in 2017 nog 63 procent naar projecten die Oxfam Novib samenvat onder de noemer ‘ontwikkelingssamenwerking’ (denk aan investeringen in de lokale economie of drinkwatervoorzieningen), in 2019 was dat teruggelopen naar 48 procent. Waar in 2017 nog 22 procent naar het tegengaan van migratie ging, was dit in 2019 toegenomen tot 29 procent.

„Europese overheden, inclusief de Nederlandse, lijken vastbesloten om migratie tegen te gaan met geld dat bedoeld is voor armoedebestrijding en het tegengaan van ongelijkheid”, zegt Evelien van Roemburg, migratie-expert bij Oxfam Novib. Ook het koppelen van het toekennen van geld aan beloftes om grenzen te sluiten of migranten terug te nemen kan volgens haar slecht uitpakken. „Kijk maar naar Libië. Veel migranten die zij terugnemen komen in detentiecentra terecht.” Veel vluchtelingen daar zitten vast in embarmelijke omstandigheden.