Chatten met een meesterbedrieger

TV-recensie De documentaire ‘Sakawa’ volgt Ghanezen die hun pijlen richten op mannen die online verlangen naar seks en liefde. „Blanken zijn walgelijk tegenwoordig.”
Ghanese oplichters chatten met blanke mannen in de documentaire 'Sakawa'.
Ghanese oplichters chatten met blanke mannen in de documentaire 'Sakawa'. Beeld: BNNVARA

‘Elke man die Peter heet is dom, echt dom.” Kennis over de wereld is de weg naar succes en die kennis wordt royaal gedeeld: „Illinois, Denver, Colorado – die betalen goed.” Maar pas op: verdoe je tijd nooit en te nimmer aan mannen in Chicago. „Daar vallen ze niet voor oplichters.”

Deze meesterbedriegers zijn Ghanezen die, mede dankzij gegevens die ze plukken uit de hopen afgedankte elektronica die het wereldkapitalisme in hun land dumpt, hun pijlen richten op mannen die online verlangen naar seks, liefde of een mengvorm van die twee. Achteloos rubriceren ze de westerlingen. Hoog achten ze hun klanten niet. „Blanken zijn walgelijk tegenwoordig.”

De dinsdagavond door BNNVARA uitgezonden documentaire Sakawa begint als een schelmenroman. Regisseur Ben Asamoah toont een zaaltje vol Ghanezen die onderuitgezakt op oude banken zitten te chatten, elk met een versleten laptop op schoot. Derek uit Kernersville, North Carolina, moest eens weten door wie hem het hof wordt gemaakt.

Het zijn oplichters die tot de verbeelding spreken. Opererend vanaf de vuilnisbelt waar het westen zijn rotzooi dumpt, geven zij mannen in het rijkste deel van de wereld een lesje inventiviteit. Tussendoor oefenen ze Engels met hun jonge kinderen. Het is tijd om de wereld te veroveren.

In een winkeltje kopen ze een ‘magic phone’ die een mannenstem tot vrouwengeluid kan vervormen. Ontspannen zittend op een muurtje bij zijn huis babbelt een man ergens ver weg een blanke naar een hoogtepunt – uiteindelijk moeten de verblinde klanten ertoe worden verleid geld over te maken. „Bij een goede man wacht je één week, misschien twee. Dan vraag je 50 dollar.”

Het is niet het hele verhaal – en niet alleen omdat de blanke bedrogenen in hun samenleving tot de underdogs behoren. Want soms willen de mannen niet betalen en wat dan? Dan brengt Baba uitkomst, een voodoo-priester die hulp biedt „als je blanke man koppig is”. Hij wordt bezocht door Ama, een jonge moeder die weinig talent heeft voor online verleiding. Bij Baba hangt een waslijn waarop met kleurige wasknijpers fotootjes van witte mannen zijn bevestigd. Hij instrueert zijn bezoek: „Doe in deze pot drie eieren, zeven kolanoten, menstruatiebloed en gedroogde koeienbotten.” Is Baba de Ottolenghi van de voodoo?

In onze Hollandse huiskamer zagen we een oplichter zich overgeven aan een andere oplichter, maar het religieuze element is cruciaal in de film. De term ‘Sakawa’ verwijst naar de combinatie van internetoplichterij met fetisjrituelen. Het begint al met het wachtwoord dat een van de mannen hanteert: ‘GOD’, met hoofdletters. In de loop van Sakawa zien we steeds meer beelden waarin moderniteit en traditie op zeer curieuze wijze samengaan. Een van de mannen heeft een magisch ei gekregen, dat hij te warmen legt in een zelfgetimmerde broedmachine van zes plankjes, twee lampen en wat stro. Ernaast klapt hij zijn computer open.

Het ei lost zijn belofte niet in. Het laatste deel van Sakawa gaat vooral over hulpeloosheid. Er is niets vrolijks meer aan de blik in de ogen van de arme Ama als ze wordt toegesproken over het soort foto’s waarmee ze haar klanten kan behagen: „Blanke mannen willen het vaak sletterig.” Buiten op straat roept een man door een megafoon: „Geld zal je leven niet redden, geld behoedt je niet voor de hel.”

Uiteindelijk is dat wat Asamoah in zijn met groot geduld gefilmde Sakawa laat zien: hoe ook de geglobaliseerde wereld door een web van illusies bij elkaar wordt gehouden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.