Trumps ‘vredesplan’ is vooral gunstig voor Israël

‘Vision for Peace’ In Trumps langverwachte voorstel voor vrede tussen Israël en de Palestijnen, zijn het vooral de laatsten die zullen moeten inschikken.

Donald Trump schudt de hand van Benjamin Netanyahu tijdens een persconferentie in Washington waarin het vredesplan werd gepresenteerd.
Donald Trump schudt de hand van Benjamin Netanyahu tijdens een persconferentie in Washington waarin het vredesplan werd gepresenteerd. Foto Michael Reynolds/EPA

Met een kaart onder de arm en de Israëlische premier Netanyahu aan zijn zijde presenteerde de Amerikaanse president Trump dinsdag op het Witte Huis zijn langverwachte vredesplan voor het Midden-Oosten. Toen Trump de kaart via Twitter rondstuurde, was te zien wat de kern is van het plan: de Palestijnen moeten op de Westoever van de Jordaan inschikken op een kleiner oppervlak dan nu, en ze moeten daar ook ruimte geven aan de Joodse nederzettingen die volgens internationale recht illegaal zijn gebouwd op Palestijns grondgebied.

In ruil krijgen de Palestijnen extra stukken grond aan de zuidgrens met Egypte, via een smalle rijstrook en tunnel met elkaar en de Gazastrook verbonden. Hun staat zal volgens Trump „gedemilitariseerd” zijn. Volgens een verklaring die het Witte Huis na afloop van de presentatie uitbracht, heeft Israël ingestemd met het Amerikaanse voorstel dat het vier jaar lang geen nieuwe nederzettingen op Palestijns grondgebied zal bouwen.

In de eerste berichtgeving van Amerikaanse media klonk dinsdag vooral scepsis door. De afwezigheid van een vertegenwoordiger van de Palestijnse autoriteit spreekt boekdelen, schreven kranten. Sinds het besluit van Trump om de Amerikaanse ambassade in Israël te verplaatsen naar Jeruzalem, in 2017, hebben de Palestijnen de besprekingen met Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner afgebroken. Vooral erkenning van de Joodse nederzettingen wordt als struikelblok gezien.

De verklaring van het Witte Huis leek al vooruit te lopen op Palestijnse afwijzing. „Als Palestijnen een probleem hebben met dit plan, moeten ze dat naar voren brengen in het kader van eerlijke onderhandelingen met de Israëliërs.” Volgens Trump betekent verzet tegen dit plan „simpelweg een keuze voor de hopeloze status quo”.

Trump kondigde ‘Vision for Peace’ aan met de inleidende opmerking dat „alle regeringen sinds Lyndon Johnson dit hebben geprobeerd en ze hebben allemaal bitter gefaald”. Hij noemde zijn plan „fundamenteel anders” dan voorgaande vredesvoorstellen. „Dit beslaat tachtig pagina’s en staat vol met technische, concrete oplossingen.” Zo stelt de Amerikaanse regering een „ongedeeld Jeruzalem” voor als hoofdstad van Israël, maar schrijft ze ook dat de Palestijnse hoofdstad Al-Quds (de Arabische naam voor Jeruzalem) zal zijn, met „delen van Oost-Jeruzalem”.

Netanyahu – die net als zijn politieke rivaal bij de komende verkiezingen, Benny Gantz, dinsdag in Washington arriveerde om vooraf met Trump over het plan te spreken – omhelsde de president als „de beste vriend van Israël”. „Dit is een geweldig plan voor Israël. Een geweldig plan voor vrede”, aldus Netanyahu. Het Israëlische kabinet zal aanstaande zondag stemmen over annexatie van een derde van de Westelijke Jordaanoever.

Op campagne noemt Trump zijn steun aan Israël vaak: voor het conservatief-christelijke deel van zijn electoraat is die belangrijk. Trump probeert Joodse kiezers los te weken van de Democraten. Vorig jaar noemde hij Joodse Amerikanen die op de oppositiepartij stemmen „niet loyaal”.

Midden-Oosten pagina 7