Opinie

Schrik voor het nieuwe virus is begrijpelijk en verstandig

Wuhan

Commentaar

Gesloten vliegvelden, mensen met zwembrillen in lege straten en overal wegblokkades. De beelden uit de Chinese miljoenenstad Wuhan laten zien wat er gebeurt als een onbekende virusinfectie uitbreekt in een overvolle moderne miljoenenstad. Of het ook buiten China zo ver zal komen, is nu in handen van duizenden artsen en beleidsmakers over de hele wereld.

De lijst met besmettingen buiten China groeit iedere dag, van Bangkok tot München en Los Angeles. Als iedere patiënt snel genoeg in quarantaine wordt gezet kán deze uitbraak nog in de kiem worden gesmoord. De Nederlandse maatregelen, wél meldingsplicht maar nog geen controles op de vliegvelden, lijken voorlopig adequaat. Het is te vroeg om de grenzen te sluiten. De kosten daarvan zijn sowieso torenhoog. We staan nog maar op de eerste trede van de epidemiologische escalatieladder.

Van het nieuwe virus 2019-nCoV zijn nog maar enkele duizenden mensen ziek geworden, maar de wereldwijde schrik is begrijpelijk en ook verstandig. Zonder grootscheepse controles en quarantaines kan zo’n nieuw longontstekingsvirus snel om zich heen grijpen. In onze intens verbonden maatschappij verplaatsen ieder jaar zich 4 miljard passagiers per vliegtuig kriskras over de aarde; het is een ideale speeltuin voor infectieziekten. Verstoring van de moderne just-in-time-economieën en overbelasting van de gezondheidszorg dreigen sneller dan ooit.

Luister ook: Krijgt China het Wuhan virus onder controle?

De dodelijkheid van het virus is óók afhankelijk van de verzorging van de patiënten, maar hoeveel beademingsaparaten zijn er eigenlijk in Nederland vrij beschikbaar? De laatste pandemie, de Mexicaanse griep van 2009, viel uiteindelijk mee, maar in de aanloop werden zelfs in Nederland scenario’s besproken waarin apotheken met de laatste virusremmers geplunderd zouden worden. Mede daarom schafte de overheid vijf miljoen doses griepremmers aan, waarvan later bleek dat ze nauwelijks zouden hebben gewerkt.

Dat die ongewone beelden uit Wuhan nu al te zien zijn, is vooruitgang. Het is amper twee maanden nadat het virus 2019-nCoV van een door vleermuizen besmet zoogdier voor het eerst oversprong op een mens, in een wilde-dierenmarkt in Wuhan. Bij de SARS-crisis van 2003, ook door een nieuw coronavirus, hield de Chinese overheid die ziekte nog drie maanden geheim. Dat zette de internationale ziektebestrijding toen flink op achterstand. Nu, temidden van spanningen in de Zuid-Chinese Zee, een handelsoorlog met de VS en onlusten in de straten van Hongkong, kiest de Chinese overheid voor openheid en daarmee voor het algemeen belang. In al zijn verdeeldheid heeft de mensheid wel degelijk een acute gezamenlijke vijand.

Genoeg is het nog lang niet. Dat er in China kennelijk miljoenensteden bestaan met wilde-dierenmarkten in eeuwenoude feodale stijl, waar ook op straat geslacht kan worden, mag cultuurhistorisch interessant zijn, medisch is het waanzin. China heeft die fonteinen van nieuwe infectieziekten nu tijdelijk verboden, maar dat is tijdens de SARS-crisis ook al eens gedaan.

Of het verbod nu wel beklijft is twijfelachtig. Gehoopt mag worden dat voor zo’n culturele aanpassing geen échte pandemie nodig is. Wie denkt dat Nederland nooit zo dom zou zijn, moet maar eens terugdenken aan de Q-koorts vanaf 2007. Toen werden vele duizenden Nederlanders ziek. Tientallen overleden. Om de geitenboeren te beschermen bleven adequate maatregelen toen jarenlang uit.