Overheid mag tarievenverlaging forensische ggz niet doorzetten

Dienst Justitiële Inrichtingen Op acht instellingen in de geestelijke gezondheidszorg heeft de overheid onterecht gekort, zo oordeelde de Haagse rechter dinsdag. Die instellingen behandelen onder anderen tbs’ers.
De Van der Hoeven Kliniek in Utrecht is een van de klinieken die de rechtszaak aanspanden.
De Van der Hoeven Kliniek in Utrecht is een van de klinieken die de rechtszaak aanspanden. Foto Olivier Middendorp

De overheid mag de aangekondigde tarievenverlaging van zorginstellingen die op last van de rechter mensen met psychische stoornissen behandelen, voorlopig niet doorzetten. Dinsdag heeft de rechtbank Den Haag acht instellingen uit de geestelijke gezondheidszorg gelijk gegeven in hun bezwaren tegen de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), die de zogeheten forensische zorg inkoopt. Onder andere gaat het om behandelaars van tbs’ers.

De ggz-instellingen waren bij de voorzieningenrechter een zaak begonnen, omdat de DJI - die onder het ministerie van Justitie en Veiligheid valt - onder meer een maximumdagtarief had ingevoerd en de tarieven voor ambulante zorg had verlaagd. De zorginstellingen zeggen dat ze daardoor verlies draaien en moeten bezuinigen op patiëntenzorg. Tijdens het kort geding waarschuwden ze dat dit gevolgen kan hebben voor de veiligheid van niet alleen de patiënten en behandelaars, maar ook voor de samenleving.

De Haagse rechter heeft geoordeeld dat de overheid het maximale dagtarief vooralsnog niet mag hanteren en dat de tariefverlagingen op ambulante zorg onvoldoende zijn gemotiveerd. Die mag de DJI alleen doorvoeren als het kan onderbouwen dat dit „tot een reëel tarief leidt”. Ook oordeelde de rechter dat ggz-instellingen een opslag moeten kunnen vragen als ze bijvoorbeeld veel patiënten behandelen die intensieve zorg nodig hebben.

Lees ook: Zorg wil ‘fatsoenlijk tarief’ voor behandeling gevaarlijke mensen

Unieke rechtszaak

Naar eigen zeggen teren de instellingen op hun reserves om hun personeel fatsoenlijk te kunnen betalen. Een van de bij de rechtszaak betrokken klinieken, Fivoor uit Zuid-Holland, zei eerder tegen NRC dit jaar af te stevenen op een tekort van 9 miljoen euro op een begroting van ongeveer 160 miljoen.

De rechtszaak is uniek: niet eerder hebben forensisch psychiatrische instellingen een kort geding aangespannen tegen het ministerie van Justitie en Veiligheid. De betrokken instellingen bieden geestelijke gezondheidszorg aan een breed scala aan patiënten, variërend van reclassering tot het behandelen van de zwaarst beveiligde tbs’ers.