Michael Jordan was altijd de norm voor Kobe Bryant

Kobe Bryant De sportieve nalatenschap van de overleden basketballer Kobe Bryant is groot. Hij was het spiegelbeeld van zijn voorbeeld Michael Jordan. „Hij wilde je afmaken, wilde de tegenstander vernietigen.”

Kobe Bryant in 2012.
Kobe Bryant in 2012. Foto Paul Buck/EPA

Chicago, december 1997. Kobe Bryant (19) speelt met de LA Lakers tegen de in die jaren bijna onoverwinnelijke Chicago Bulls van Michael Jordan (34). Bryant is in zijn jeugd opgegroeid met de superioriteit van Jordan. „Het is één ding om hem te zien spelen, het is iets anders om tegen hem te spelen”, zegt Bryant jaren later in een interview. „Zijn techniek was vlekkeloos. Ik wilde dat mijn techniek net zo foutloos zou worden.”

Bryant „leert veel” die wedstrijd, waarin hij persoonlijke duels met Jordan uitvecht. Op zeker moment vraagt Bryant aan Jordan hoe hij diens jumpshots beter kan verdedigen. Jordan legt uit, Bryant luistert. Meester en leerling, beiden voorovergebogen bij de middenlijn, tijdens de wedstrijd. Fenomenale beelden. Jordan: „Ik zei tegen hem: als je in de verdediging de benen [van de tegenstander] voelt, kan je daar van profiteren.”

Het was altijd Jordan, die voor Bryant de norm was. Het is een bepalende factor in de sportieve nalatenschap van Bryant (41), die veel te vroeg moet worden opgemaakt, nadat hij zondag omkwam bij een helikopterongeluk, waarbij ook zijn dochter Gianna (13) overleed.

Een generatie spelers in de NBA groeide deze eeuw op met Bryant. En ook ver buiten de Verenigde Staten. „Kobe Bryant was mijn Michael Jordan”, zegt de Nederlandse international Jessey Voorn (29). „Op pleintjes deed ik zijn moves na. Ik probeerde te schieten zoals hij deed, en te dribbelen zoals hij. Ik heb mijn spel naar dat van hem gemodelleerd.”

Een dunk van Kobe Bryant in 2012. Foto Larry W. Smith/EPA

Uitzonderlijk jong

Bryant, geboren in Philadelphia, is uitzonderlijk jong als hij naar de NBA gaat, de Noord-Amerikaanse profcompetitie: zeventien jaar. Hij slaat de gebruikelijke route van de college over. Direct vanuit high school wordt hij ‘gedraft’ (geselecteerd) door de Charlotte Hornets. Zijn goede balbehandeling valt op in de scoutingrapporten en hij geldt als een „degelijke” maar ook „grillige” afstandsschutter.

Via een spelersruil contracteert de Los Angeles Lakers hem. Daar zou hij altijd blijven spelen, twintig jaar, waarin hij vijf NBA-titels won. Hij vergroeit met de sport, die hem vormde als mens. „Mensen zeiden tegen mij niet verder te gaan met basketbal, maar dat kan ik niet”, zegt hij in 1996 tegen de Los Angeles Times. „Het zit in mijn bloed.”

Met zijn snelheid, slimheid en sluwheid groeide Bryant uit tot een van de meest veelzijdige en succesvolle basketballers ooit. Ongrijpbaar in de één tegen één duels, dodelijk effectief onder de ring. Het rijtje waarin hij thuishoort, op volgorde van tijdspanne: Kareem Abdul-Jabbar, Magic Johnson, Michael Jordan, Kobe Bryant en LeBron James.

„Zijn doorzettingsvermogen en de wil om te winnen is ongeëvenaard”, zegt de Nederlandse international Worthy de Jong (31). „Hij zou nog liever een been kwijtraken, dan een wedstrijd verliezen. Zo zat hij in elkaar.”

Bryant is een van de redenen geweest dat hij zelf op hoog niveau speelt. „Hij inspireerde mij. Zijn overlijden raakt me echt, alsof het een kennis of een broer is.”

„Hij wilde je afmaken, wilde de tegenstander vernietigen”, zegt voormalig NBA-speler Francisco Elson, die met de San Antonio Spurs tegen Bryant speelde. „Hij was bezeten. Hij analyseerde video’s van ploegen en wilde alles weten van bepaalde spelers.”

Bryant in duel met zijn oud-ploeggenoot Shaquille O’Neal (l), hier in 2010 spelend voor de Cleveland Cavaliers Foto David Maxwell/EPA

Zijn werkethiek was extreem, met een obsessie voor trainen. In de trainingsweken buiten het seizoen, begon hij vaak rond vier uur in de ochtend met zijn eerste set oefeningen, om later op de dag nog meerdere blokken te doen.

„Altijd om te zorgen dat hij méér uren maakte dan zijn teamgenoten en tegenstanders”, zegt Voorn. „Niemand werkte harder dan hij.” De Nederlandse speler Henk Norel: „Hij wilde ook nooit coach worden in de NBA, omdat hij dan hetzelfde zou vragen van zijn spelers als dat hij van zichzelf vroeg als speler.”

Illustratief is de voorbereiding op een wedstrijd van Bryant tegen de Chicago Bulls, begin deze eeuw. Als Bulls-speler Jay Williams vier uur voor het duel gaat inspelen, is Bryant al bezig. Na anderhalf uur stopt Williams, maar Bryant traint nog vol door. Na de wedstrijd, die avond, vraagt hij Bryant waarom. Die zegt: „Ik zag je binnenkomen, en ik wilde dat jij wist dat het niet uitmaakt hoe hard je werkt, want ik ben bereid harder te werken.”

Door de pijngrens

Bryant speelde vaak door de pijngrens heen. Wanneer hij in 2013 met een achillespeesblessure over het veld strompelt tegen de Warriors, neemt hij tegen het advies van de sportarts in nog twee vrije worpen – beide raak. Als in 2016 tegen de Spurs een vinger uit de kom schiet, zet een trainer die direct weer recht, en speelt Bryant verder alsof er niks gebeurd is. En als Dwyane Wade in 2012 Bryant belt nadat hij bij een ongelukkige actie zijn neus brak, zegt Bryant dat het niet erg is. „Bro, I love it.”

Zijn meedogenloze instelling kon ook tegen hem werken. Bryant vormde jarenlang een koningsduo met Shaquille O’Neal, begin deze eeuw, wat leidde tot drie NBA-titels onder coach Phil Jackson. Maar de twee ego’s groeiden gaandeweg uit elkaar. Bryant zou zich afzijdig opstellen, alleen muziek zitten te luisteren in de bus, waar de populaire O’Neal vaak het middelpunt was, schrijft de LA Times.

Ze botsten. „Het is moeilijk om twee kapiteins op een schip te hebben”, zegt Elson. In een interview had Bryant kritiek op O’Neal dat hij niet afgetraind was, geen leiderschap toonde en dat hij met zijn salariseisen zijn eigenbelang boven dat van de Lakers stelde. De Lakers, met een van de sterkste teams in de NBA-historie, raakte onderling zwaar verdeeld. O’Neal vertrok, in 2004.

Zonder hem groeide Bryant uit tot boegbeeld van de club en de NBA – al had hij mét O’Neal waarschijnlijk meer titels gewonnen. Ook in zijn jaren als speler vloog hij al met een privéhelikopter naar de trainingen en thuisduels van de Lakers om zo het drukke verkeer in Los Angeles te mijden.

Voorn was in 2006 aanwezig bij een wedstrijd van de Lakers met Bryant, op bezoek bij Atlanta Hawks. De manier waarop hij speelde was ogenschijnlijk geruisloos, zegt Voorn. „Terwijl ik weet hoe moeilijk het is. Omdat hij hard werkt, met bepaalde bewegingen die hij wel 500 keer oefent, lijkt het hem makkelijk af te gaan.”

Kobe Bryant in duel met zijn grote voorbeeld, Michael Jordan (Chicago Bulls). Foto Mike Segar/Reuters

Jordan gekopieerd

Bryant was in veel opzichten het spiegelbeeld van Jordan, zijn jeugdidool. Hij heeft onderdelen van zijn spel gekopieerd, zegt Elson. Met name Bryants fadeaway-actie – het achteruit springen bij een jumpshot om meer ruimte te creëren tussen de verdediger – toont overeenkomsten met die van Jordan. Elson: „Hij deed het precies op de manier zoals Jordan.”

Ook met zijn dunks en turnaround jumper, waarbij je vanuit de draai schiet met de tegenstander in de rug, leek Bryant qua manier van bewegen veel op Jordan, zegt Voorn. „Het is bijna eng hoeveel hun spel op elkaar leek.”

Het zat hem ook in details. De gelijkenissen in de manier van lopen, het wijzen met de vinger, het juichen, de gezichtsuitdrukking of hoe ze even hun tong uit hun mond staken. Ze speelden ook op dezelfde positie, als shooting guard, en waren even lang: 1 meter 98. Jordan won zes NBA-titels, één meer dan Bryant.

Jordan liet zondag weten „geschokt” te zijn door de dood van Bryant en zijn dochter. „Ik hield van Kobe, hij was als een broertje voor me.”

In zijn afscheidswedstrijd, in april 2016 op zijn 37ste, maakte Bryant in een uitzinnig Staples Center liefst 60 punten tegen Utah Jazz (hij maakte er ooit 81). Tickets werden op de zwarte markt voor omgerekend 25.000 euro van de hand gedaan. „I can’t believe it’s come to an end”, zei Bryant in zijn speech.

„Hij was van een andere planeet, die jongen kon alles”, zegt Elson. „Ik durft niet te zeggen of een type als Bryant nog zal doorbreken, hij was zeldzaam.”