Advies: ‘Sluit kinderen na overtreding niet meer op in politiecellen’

Minderjarige verdachten Kinderen horen niet in een politiecel, staat in een advies aan het kabinet. Toch worden ze daar nu nog regelmatig in opgesloten.

Jeugdgevangenis in Den Helder.
Jeugdgevangenis in Den Helder. Foto Koen Suyk/ANP

Minderjarige verdachten van een strafbaar feit moeten niet meer in de politiecel opgesloten worden. Dat uitgangspunt moet in de wet vastgelegd worden vindt de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ), die hierover woensdag een advies uitbrengt aan ministers Ferdinand Grapperhaus (Justitie, CDA) en Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD).

Nu kunnen kinderen vanaf twaalf jaar die verdacht worden van een misdrijf of overtreding nog vastgezet worden in afwachting van verhoor. Bij zwaardere misdrijven kunnen ze daarna maximaal drie dagen in zogeheten verzekering worden gesteld als het politieonderzoek langer duurt. Dit overkomt jaarlijks duizenden kinderen: in 2018 werden 21.608 minderjarigen verdacht van een strafbaar feit en door de politie tijdelijk vastgezet, 4.675 kinderen bleven langer in de cel. Ze brachten de nacht vaak door in politiecellen die bedoeld zijn voor volwassenen.

Dat druist in tegen het belang van het kind, aldus de RSJ, het belangrijkste adviesorgaan van de minister op het gebied van jeugdbescherming. Volgens de RSJ is opsluiting in een cel vaak „traumatisch” voor kinderen. Van der Laan: „Er zijn weinig voorzieningen voor minderjarigen, de cellencomplexen zijn gebouwd voor volwassenen. Dat kan voor kinderen beangstigende situaties opleveren, bijvoorbeeld door geschreeuw van dronken of verwarde arrestanten.”

Belang van het kind

Volgens de RSJ moet het belang van het kind altijd zwaarder wegen dan het belang van het politieonderzoek. Alleen bij grote „noodzaak” zouden kinderen nog in de cel gezet mogen worden. „Bijvoorbeeld omdat ze een direct gevaar voor de samenleving of hun omgeving vormen”, zegt RSJ-onderzoeker Peter van der Laan. Die noodzaak moet beargumenteerd, vastgelegd en bekrachtigd worden door een officier van justitie. Een alternatief zou zijn om kinderen thuis de uitkomst van het politieonderzoek te laten afwachten. „Of, als dat niet kan vanwege de thuissituatie, bij familie of in een jeugdinstelling”, aldus Van der Laan.

De Raad wil dat áls kinderen vastgezet worden, dat in speciale kindvriendelijke cellen gebeurt.

Arrestantenverzorgers moeten bovendien beter getraind worden in de omgang met minderjarige arrestanten. Van der Laan: „Ze zijn nu onvoldoende op de hoogte van de andere regels voor de omgang met kinderen.”

De RSJ wil ook dat kinderen niet langer dan 24 uur vastgezet worden. Daarna moet een rechter-commissaris beoordelen of het kind naar huis mag of toch langer wordt vastgehouden.