Wordt seks voor het huwelijk nu strafbaar in Indonesië?

Indonesië Het Indonesische parlement maakt haast met het nieuwe strafrecht dat sterk beïnvloed is door de conservatieve islam. „Dit raakt elke Indonesiër.”

Indonesische studenten betogen in Jakarta tegen de voorgenomen wijziging van het wetboek van strafrecht.
Indonesische studenten betogen in Jakarta tegen de voorgenomen wijziging van het wetboek van strafrecht. Foto Made Nagi/EPA

Zal dit het begin zijn van Indonesië als islamitische republiek? Waar seks hebben en samenwonen zonder dat je getrouwd bent, strafbaar is? Waar abortus nog strenger aan banden gelegd wordt dan nu al het geval is? En waar ‘obscene’ handelingen in het openbaar, wat dat ook mogen zijn, zes maanden celstraf kunnen opleveren?

Lees ook Indonesië wil Jakarta inruilen voor hoofdstad in Kalimantan

Die zorg heeft Andreas Harsono in elk geval wel. Hij is het Indonesische gezicht van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch en volgens hem pakt het nieuwe wetboek van strafrecht „rampzalig uit voor Indonesië”. Alle groepen van de bevolking worden erdoor geraakt, zegt hij.

Vorig jaar stelde het parlement de stemming over dit nieuwe wetboek van strafrecht uit, na hevige protesten over de inperking van mensenrechten die invoering ervan zou betekenen. De zorgen zijn nu terug. Het wetsvoorstel blijkt voor dit jaar op het lijstje met prioriteiten van het parlement te staan.

Het huidige wetboek van strafrecht stamt nog uit de koloniale tijd. In de loop der jaren zijn wel aanpassingen gedaan, maar officieel heet het zelfs nog, in het Nederlands, het Wetboek van Strafrecht. Er helemaal een ‘eigen’ wetboek van te maken, was nooit een prioriteit.

Tot vorig jaar. De indiening van een plan voor een nieuw wetboek kwam in een versnelling, de invloed van conservatieve islamitische groeperingen bleek groot. En het parlement stond unaniem achter het nieuwe ontwerp. Geen partij durfde er afstand van te nemen, deels uit angst voor de kritiek van die conservatieve groeperingen. Maar het was vooral pragmatisme, zegt Harsono: „Ze hebben hun steun voor deze wet geruild tegen wetten die ze zelf graag willen aannemen.”

Om tegemoet te komen aan de demonstranten werd de stemming uitgesteld. President Joko Widodo beloofde dat het nieuwe parlement, dat begon in oktober vorig jaar, veertien controversiële artikelen uit het wetboek opnieuw in overweging gaat nemen. In hoeverre dat ook werkelijk gaat gebeuren, is nu nog onduidelijk.

Sommige critici zijn bang dat het parlement nu gaat proberen om het wetsvoorstel er stiekem door heen te krijgen. Andreas Harsono denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen. „Een samenwerking van allerlei maatschappelijke organisaties houdt alle vergaderingen van het parlement in de gaten. Ze kunnen dit niet ongezien aannemen.”