Uitgelekte memoires van John Bolton verschaffen Democraten munitie in impeachment-proces

Impeachment-proces In zijn nog te verschijnen memoires zou Trumps oud-veiligheidsadviseur de rol van de president in de Oekraïne-affaire onthullen.

John Bolton, tot september nationaal veiligheidsadviseur, kan mogelijk opgeroepen worden als getuige in het juryproces in de Senaat tegen president Trump.
John Bolton, tot september nationaal veiligheidsadviseur, kan mogelijk opgeroepen worden als getuige in het juryproces in de Senaat tegen president Trump. Foto Carolyn Kaster/AP

Aan het begin van wat mogelijk de laatste week is van het impeachment-proces tegen de Amerikaanse president Trump heeft een onthulling van The New York Times de druk op Republikeinse senatoren opgevoerd. De krant wist de hand te leggen op een versie van het manuscript van het boek van John Bolton, tot september Trumps nationale veiligheidsadviseur. Volgens de krant schrijft Bolton in dit boek dat Trump hem persoonlijk heeft gezegd dat hij het uitbetalen van Amerikaanse steun aan Oekraïne afhankelijk maakte van Oekraïense hulp bij onderzoek naar zijn politieke rivalen.

De onthulling raakt de kern van het impeachment-onderzoek. Trump heeft altijd ontkend dat hij binnenlands-politieke bedoelingen had met het opschorten van de door het Congres goedgekeurde fondsen voor Oekraïne. De officiële verklaring van het Office of Management en Budget van het Witte Huis is dat de president de hulp alleen uitstelde, omdat hij zich zorgen maakte dat het geld zou worden uitgegeven ,,op een manier die in conflict zou zijn met het buitenlands beleid van de president”. Overigens is de president met deze reden ook in overtreding, concludeerde deze maand het onafhankelijke Government Accountability Office. Fondsen die zijn goedgekeurd door het Congres moet de president „getrouw” uitkeren, gebiedt de wet.

Republikeinen verdeeld?

De onthulling van zondag heeft de roep om de getuigenis van John Bolton in de Senaat versterkt. „Hoe kunnen Republikeinen hierna nog stemmen tegen het horen van deze getuige”, zei Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat. Enkele Republikeinse senatoren toonden zich gevoelig voor de druk. De onthulling over Bolton ,,is relevant”, zei senator en oud-presidentskandidaat Mitt Romney. ,,Ik denk dat de kans toeneemt dat andere Republikeinen zich zullen scharen aan de kant van ons die Bolton willen horen.”

Vrijdag stemt de senaat over dagvaarden van getuigen. Een eenvoudige meerderheid volstaat: vier Republikeinen moet daartoe met alle Democraten mee stemmen.

Lees ook dit overzicht: Wie zouden er naast Bolton nog meer interessante getuigen kunnen zijn?

Senator Susan Collins tweette dat de berichtgeving ,,de zaak voor het horen van getuigen heeft versterkt en een boel gesprekken op gang heeft gebracht onder mijn collega’s”.

De Republikeinse leider van de Senaat, Mitch McConnell, die voor het begin van het proces al verklaarde dat hij niet van plan was op te treden als onafhankelijk jurylid, heeft zich tot nog toe tegen het oproepen van getuigen gekeerd. Volgens hem hadden de Democraten hun werk beter moeten doen tijdens de onderzoeksfase in het Huis van Afgevaardigden. Republikeinse senatoren zeiden maandag dat de Democraten Bolton eerder hadden moeten oproepen als ze zijn getuigenis zo belangrijk vinden. Daarmee echoën ze een tweet die de president maandagochtend verstuurde. Het klopt echter niet; de Democraten hébben Bolton eerder opgeroepen om te getuigen in het Huis. Hij weigerde toen te verschijnen, tenzij hij met een dagvaarding zou worden gedwongen. Onder dwang van een dagvaarding, zo heeft Bolton te kennen gegeven, is hij zeker bereid te getuigen in de Senaat.

In de tuin van het Witte Huis zei Trump maandag tegen verslaggevers dat hij „niets tegen John Bolton” heeft gezegd. Volgens hem is het allemaal een stunt van Bolton om zijn boek te verkopen.