‘TikTok verzaakte de veiligheid’

Sociale media De populaire app TikTok censureerde politieke video’s en gaf weinig prioriteit aan het tegengaan van digitale kinderlokkers.

Foto AFP

TikTok heeft lange tijd de veiligheid van gebruikers en hun rechten verwaarloosd. Het sociale netwerk, populair onder jonge kinderen, deed weinig aan het tegengaan van digitale kinderlokkers en het verwijderen van seksueel ongepaste commentaren. TikTok censureerde video’s van onder meer gehandicapten, obese gebruikers en transgenders en op het platform werd de verspreiding van vrijwel alle politieke content beperkt. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Lees ook de reconstructie: TikTok deed amper aan veiligheid

NRC sprak de afgelopen maanden met oud-medewerkers van TikTok, die tot ver in 2019 werkzaam waren voor het bedrijf. Ook heeft deze krant inzage in honderden pagina’s bedrijfsdocumenten en tientallen uren aan audio-opnames. Met dat materiaal kon NRC het interne beleid tot de zomer van 2019 reconstrueren.

Op TikTok – in handen van het Chinese techbedrijf Bytedance – delen gebruikers korte muziek- en dansvideo’s. In Nederland heeft de app 700.000 gebruikers, wereldwijd een miljard. Volgens onderzoeksbureau Multiscope is TikTok in Nederland het populairst onder 10, 11 en 12-jarigen.

Medewerkers van het Nederlands-Duitse team in Berlijn krijgen in het voorjaar van 2019 expliciet te horen dat het aanpakken van ongepaste commentaren van volwassenen onder video’s van kinderen niet tot hun kernwerkzaamheden behoort. In de maanden daarvoor hebben verschillende organisaties TikTok voor het probleem gewaarschuwd.

Bij Helpwanted, een Nederlandse hulplijn die jongeren adviseert bij online seksueel misbruik, komen elke dag meldingen binnen over TikTok, zegt een woordvoerder. Vrijwel ieder kind op TikTok krijgt op den duur met ongepaste opmerkingen te maken, schat Helpwanted.

Ook intern is de problematiek bekend, medewerkers komen dagelijks ongepast gedrag tegen. Een oud-medewerker: „TikTok wil hard groeien, het maakt niet uit hoe.”

TikTok-medewerkers in Berlijn werkten met een lijst met ‘special users’, gebruikers voor wie speciaal beleid bestond. Daarop stonden veelal gehandicapte-, maar ook obese gebruikers en transgenders. Het bereik van hun video’s werd zonder dat zij dat wisten beperkt.

TikTok erkent in een reactie dat er sprake is geweest van „bot beleid” en incorrecte richtlijnen. „Wij hebben geen hogere prioriteit dan onze gebruikers veilig te houden.” Het bedrijf opent daartoe binnenkort een ‘Trust and Safety’-afdeling in Dublin. Video’s van gehandicapten en transgenders zouden momenteel niet worden gecensureerd. Datzelfde geldt voor politiek materiaal.

TikTok ligt al langer onder vuur voor het beperken van politieke video’s en materiaal van lhbti-gebruikers. NRC vond daar ruimschoots bewijs voor in de instructies aan moderatoren. Zo moesten zij specifiek letten op „regenboogoorbellen of -polsbandjes” in video’s en op materiaal waarin de spot werd gedreven met politici. TikTok beperkte het bereik van deze video’s. Een oud-moderator: „Niks wat in de ogen van Beijing aanstootgevend was, kwam erdoor.”

Moderatoren die werkzaam waren op het kantoor in Berlijn, hekelen niet alleen het moderatiebeleid, ook het werkklimaat noemen zij onprofessioneel. Werknemers mochten tot het voorjaar van 2019 alcohol drinken onder werktijd, ook kwamen er meermaals bezoekers langs die konden meekijken op hun computerschermen, naar veelal privacygevoelige informatie. Moderatoren moesten werken met slecht uit het Chinees vertaalde richtlijnen. Deze richtlijnen lieten veel ruimte voor eigen interpretatie, waren dikwijls tegenstrijdig en werden voortdurend aangepast. TikTok wil niet ingaan op vragen over het kantoor in Berlijn.

Hoe veilig is het op TikTok? 4-6