Opinie

Smartphone education

Ellen Deckwitz

Afgelopen week zette Netflix het tweede seizoen van Sex Education online, een Britse serie die draait om de onhandige tiener Otis die zijn leeftijdsgenoten tegen betaling seksadvies geeft. Het eerste seizoen was grappig en ontroerend, en het tweede werd door de internationale kritiek meteen van talloze pluimen voorzien: vanwege de directheid, de inclusiviteit en de openheid. Mij bekroop tijdens het kijken echter een soort ongemak, wat niet werd veroorzaakt door wat er werd getoond maar juist door wat er onderbelicht bleef: de invloed van de smartphone op het seksleven van jongeren.

In Sex Education heeft iedereen zo’n ding, maar niemand is eraan verslaafd. Dat is merkwaardig: op de scholen waar ik lesgeef, zijn ze ermee vergroeid: ze houden het ding vast alsof het een bidprent is. Ik heb meermaals een leerling van de trap zien kukelen, doordat ze vanwege hun telefoon niet meer keken waar ze liepen.

Uit onderzoek blijkt dat de jeugd van tegenwoordig bovendien veel later met seks begint dan tien jaar geleden, wat volgens wetenschappers onder andere veroorzaakt wordt door social media. Pubers besteden hun vrije tijd liever aan Instagram, Snapchat of TikTok dan aan bedsport. Dat heeft volgens onderzoekers weer directe gevolgen voor hun seksleven. Omdat hun aandachtsspanne door al die social media afneemt, kunnen ze, wanneer ze dan eindelijk met seks beginnen, hun hoofd minder goed bij de daad houden.

Toen ik naar het tweede seizoen van Sex Education keek, een serie die is geprezen om de nuchtere manier waarop er over seks wordt gesproken, bekroop me het gevoel dat ik naar fantasy keek. De serie is vooruitstrevend wat betreft de diverse kanten aan seksualiteit die aan bod komen – allerlei geaardheden, fetisjes en bijbehorende problemen komen voorbij, van anaal douchen tot vaginisme bij lesbiennes, maar juist de belemmerende rol van de smartphone bij seks wordt buiten beschouwing gelaten.

Het jammere is dat je nu ook al weet dat dat ook niet zal gaan gebeuren, omdat Sex Education juist werkt bij gratie van die ondergeschoven rol van de mobiel. Over alle vragen waar de jongeren bij Otis mee aankomen, is online immers meer dan genoeg informatie te vinden. Maar ja, als iedereen zou gaan googelen, zou Otis’ rol als seksadviseur komen te vervallen, en daarmee de premisse die de serie juist zo charmant maakt: dat die kids geen idee hebben en hem daarom om advies vragen. Zo wordt er in Sex Education aandacht besteed aan ieder denkbaar hedendaags seksprobleem, behalve aan het allergrootste: hoe de smartphone anno 21ste eeuw in de weg zit tussen droom en daad, juist doordat er mét dat ding, geen Sex Education meer mogelijk is.

Ellen Deckwitz schrijft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.