Personeel VRT staakt: minder nieuws, meer muziek

Vlaamse openbare omroep De onrust bij de VRT houdt aan. Maandag gaan de medewerkers staken.

Vanaf links: VRT-voorzitter Luc Van den Brande, Vlaams minister Benjamin Dalle (Media) en Leo Hellemans, interim-directeur van de VRT.
Vanaf links: VRT-voorzitter Luc Van den Brande, Vlaams minister Benjamin Dalle (Media) en Leo Hellemans, interim-directeur van de VRT. Foto AFP

‘Ik ben geen crisismanager”, benadrukte de kersverse tijdelijke topman van de Vlaamse openbare omroep Leo Hellemans vorige week op een persconferentie. „Want de VRT is niet in crisis.” Directeur Paul Lembrechts was net ontslagen. Hellemans’ terugkomst, vier jaar na zijn pensioen, moest de rust bij de omroep herstellen. Dat lijkt alles behalve te hebben gewerkt: maandag staken de werknemers. De crisis die er al sinds september aan zit te komen, lijkt moeilijk meer te ontkennen.

In september kondigde de nieuwe Vlaamse regering in haar regeerakkoord fikse bezuinigingen aan bij de omroep. Het leidde tot een conflict in de VRT-top. Topman Lembrechts wilde er alles aan doen om de bezuinigingen terug te draaien. De nummer twee van de VRT, Peter Claes, zag dat anders. Hij noemde de bezuinigingen haalbaar. Toen Lembrechts erop stond dat de raad van bestuur Claes zou ontslaan, en die op haar beurt weigerde, was de chaos compleet.

Lees ook: Machtsstrijd aan top Vlaamse publieke omroep

De oplossing van de Vlaamse regering, een week geleden: Lembrechts moest zelf vertrekken. Hij „is er niet in geslaagd het vertrouwen te herstellen en heeft niet meer de geloofwaardigheid om de openbare omroep te leiden”, zei Vlaams minister van Media Benjamin Dalle. Maar dat nota bene de Vlaamse regering dat heeft besloten, valt niet overal even goed. Aan de beslissing zou een politieke keuze ten grondslag liggen. Dat Claes voorlopig wél mocht aanblijven, al staat hij op non-actief, hielp daarbij niet.

Autonomie

De minister moest zich woensdag voor het parlement verdedigen. En ook de vakbonden zijn ontevreden. Zij hebben sinds het begin aan de kant van Lembrechts gestaan. Het is niet toevallig dat het directielid dat zich verzette tegen de bezuiniging nu het veld moet ruimen, denkt Wies Descheemaeker van vakbond ACOD-VRT. „De regering doet aan inhoudelijke inmenging, onze autonomie wordt gebroken”, zegt hij telefonisch. Het ontslag wakkert de angst van werknemers aan dat de politiek zich te veel zal bemoeien met de omroep.

De regering beslist niet alleen mee over koers en bezuinigingen. De raad van bestuur wordt ook samengesteld door de Vlaamse regering, rekening houdend met de verdeling van de politieke fracties in het parlement. En net de rechts-conservatieve N-VA en het rechts-radicale Vlaams Belang, die er niet om bekendstaan de omroep erg genegen te zijn, werden bij de laatste verkiezingen het grootst.

In december voerden zo’n zeshonderd VRT-werknemers al eens actie tegen de bezuinigingsplannen. Na het ontslag van Lembrechts organiseerde het personeel een korte ‘walk-out’. Hoeveel mensen maandag mee zullen doen aan de staking, weet Descheemaeker niet, „maar de stakingsbereidheid hier is groot”.

Vanaf middernacht blijft het aanbod op tv, radio en online maandag 24 uur lang beperkt. Het journaal wordt ingekort, actualiteitenprogramma’s zijn geschrapt. Op tv zijn herhalingen te zien, de radio speelt vooral muziek af, en online verschijnen enkel korte nieuwsberichten. Daarmee willen de vakbonden volgens Descheemaeker niet alleen protesteren tegen het ontslag van Lembrechts, maar ook tegen de bezuinigingen en het gebrek aan inspraak dat ze ervaren.