Klokkenluider Football Leaks bron achter Luanda Leaks

Isabel Dos Santos Rui Pinto deelde in 2018 een harde schijf met daarop „alle gegevens” over het zakenimperium van de van corruptie beschuldigde Isabel Dos Santos.
Rui Pinto in maart 2019 in een Hongaarse rechtbank. Inmiddels zit hij in een Portugese gevangenis.
Rui Pinto in maart 2019 in een Hongaarse rechtbank. Inmiddels zit hij in een Portugese gevangenis. Foto Ferenc Isza/AFP

Football Leaks-klokkenluider Rui Pinto is de bron achter de onthullingen over de van corruptie beschuldigde Isabel dos Santos. Dat heeft klokkenluidersorganisatie PPLAAF maandag bekendgemaakt. Met de zogeheten Luanda Leaks werd vorige week onthuld hoe de Angolese zakenvrouw en voormalig presidentsdochter miljoenen verdiende met corruptie en zo een van de rijkste vrouwen van Afrika werd.

Pinto gaf PPLAAF eind 2018 een harde schijf met daarop „alle gegevens” over Dos Santos’ zakenimperium, schrijven zijn advocaten in een verklaring. De Luanda Leaks omvatten 715.000 documenten, waaronder e-mails, contracten en bankrekeningen, en werden gedeeld met een internationaal collectief van onderzoeksjournalisten. Pinto vervulde naar eigen zeggen zijn burgerplicht. Volgens de Portugees is niet alleen de bevolking van Angola de dupe van Dos Santos’ „complexe handelingen” maar is mogelijk ook „het algemene belang van Portugal ernstig geschaad”.

In een reeks publicaties werd vorige week onthuld hoe Dos Santos grote belangen verwierf in onder meer olie, telecom en diamanten. Ook zou ze circa 2 miljard euro hebben onttrokken aan de Angolese staatskas. Nederlandse bedrijven speelden daarbij een belangrijke rol. De Angolese justitie had al een onderzoek naar Dos Santos lopen en merkte haar donderdag formeel aan als verdachte van onder meer fraude met overheidsgeld, verduistering en witwassen. Dos Santos ontkent alle beschuldigingen.

Lees ook: De verscholen Nederlandse bv’s van Isabel Dos Santos

Misstanden voetbalwereld

Pinto stond in 2016 aan de basis van Football Leaks, dat resulteerde in meer dan duizend publicaties over misstanden, machtsmisbruik en corruptie in de voetbalwereld. De Portugees deelde meer dan zeventig miljoen documenten met het Duitse weekblad Der Spiegel, dat de documenten op zijn beurt weer deelde met het onderzoeksnetwerk European Investigative Collaborations (EIC), waar ook NRC deel van uitmaakt. Door de onthullingen werden in meerdere landen onderzoeken ingesteld naar spelers, hun agenten, advocaten en belastingadviseurs.

De klokkenluider werd begin vorig jaar in Hongarije gearresteerd en zit sinds maart 2019 in een gevangenis in Portugal. De Portugese justitie diende 147 aanklachten tegen Pinto in verband met Football Leaks. Hij wordt onder meer verdacht van poging tot afpersing, sabotage en het op illegale wijze verkrijgen van informatie. Als Pinto schuldig wordt bevonden, kan hij worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van 25 jaar, zeggen zijn advocaten tegen de Britse krant The Guardian.