Reportage

Kunst en rariteiten op sfeervolle Brusselse kunstbeurs Brafa

Kunst- en antiekbeurzen De Brusselse kunst- en antiekbeurs Brafa is een geduchte concurrent van Tefaf Maastricht aan het worden.

James Ensors ‘La rencontre’ (1912) van Samuel Vanhoegaerden Gallery.
James Ensors ‘La rencontre’ (1912) van Samuel Vanhoegaerden Gallery.

Op Tefaf Maastricht is de aankleding een vleugje opulenter. En voor kunstwerken uit de buitencategorie – zeg: Rembrandt of Van Gogh – moet je echt naar Zuid-Limburg. Maar voor kunstliefhebbers en verzamelaars die geen miljardair zijn, begint de Brussels Art Fair (Brafa) een steeds prettiger alternatief te worden.

Beide kunst- en antiekbeurzen liggen in afstand en tijd vlak bij elkaar: nog geen vijf weken nadat Brafa de deuren sluit opent honderd kilometer oostwaarts Tefaf, met deels dezelfde exposanten.

De kunstmarktderby der Lage Landen is het afgelopen decennium steeds meer een wedstrijd geworden van partijen uit dezelfde divisie. Brafa heeft zelfs een aantal voordelen. Het industriële monument Thurn en Taxis is beslist sfeervoller dan het Mecc in Maastricht. De aangeboden kunst en antiek is wat betreft prijs net iets toegankelijker en daardoor soms ook verrassender. En de omvang van de beurs is prettiger: de helft minder groot, waardoor je na een volle dag kunstkijken huiswaarts gaat met het tevreden gevoel de hele beurs echt te hebben gezien.

Nederlanders op Brafa

Ook Brafa is een internationale beurs. Het leeuwendeel van de 133 exposanten komt van buiten België. Vaste deelnemer Floris van Wanroij, de jeugdige handelaar in oude meesters, was de afgelopen jaren soms de enige Nederlandse deelnemer. Dit jaar, op de 65ste editie, treft hij vijf landgenoten. Drie van hen waren sinds vorig jaar niet langer welkom op Tefaf en vonden een nieuw thuis in Brussel.

Uit zichzelf zou hij de overstap niet hebben gemaakt, zegt Willem Rueb, de eigenaar van Rueb - Modern and Contemporary Art uit Amsterdam. Maar dat het zo is gegaan, ervaart hij als een cadeautje. „Ik ben blij dat ik nu hier sta. De sfeer in Brussel is aangenamer. En het bestuur van Brafa communiceert beter en is hulpvaardiger dan in Maastricht.”

Lees ook: De jongste Nederlandse handelaar in oude meesters

Twee van de mooiste stands in Brussel zijn van Nederlandse handelaren die hun poging om via Pan Amsterdam een opstap te maken naar Tefaf vorig jaar staakten wegens gebrek aan klandizie in de hoofdstad. Vintage design-dealer Morentz uit Waalwijk heeft met een mix van meubels een stemmig en brutalistisch interieur gebouwd, een gesamtkunstwerk.

Bruil & Brandsma Works of Art uit Amsterdam richtte in Brussel een pracht van een wunderkammer in met onder meer drie uit palmhout gesneden zeventiende-eeuwse sculpturen van Albert Jansz. Vinckenbrinck. Beide handelaren deden op de eerste dagen direct goede zaken. Rob Bruil vond zelfs een klant voor het handgemaakte interieur van zijn stand.

Rariteitenkabinetten in de mode

Bruil & Brandsma is zeker niet de enige handelaar in Brussel met een rariteitenkabinet. Objecten uit diverse windrichtingen en tijdperken combineren, het is kennelijk mode. De kostbaarste rariteit in Brussel is mogelijk de van Mars afkomstige meteoriet die in 1997 in de woestijn van Libië werd gevonden. Theatrum Mundi uit Arezzo vraagt voor het bijna twee kilo zware stuk zwarte steen 1 miljoen euro.

De ‘Mars meteorite 1’ van Theatrum Mundi.

Al even opmerkelijk is de stand van Samuel Vanhoegaerden Gallery uit Knokke: een solo-presentatie met liefst twaalf schilderijen en 26 tekeningen van James Ensor (1860-1949), alsof deze grote Belgische kunstenaar nog stiekem aan het doorschilderen is. Andere hoogtepunten: de vrolijkmakende kinetische sculpturen van Pol Bury (1922-2005) bij La Patinoire Royale/Galerie Valérie Bach uit Brussel en de wonderschone eeuwenoude wandtapijten bij De Wit Fine Tapestries uit Mechelen.

Op een Belgische beurs mag een surrealistische toets uiteraard niet ontbreken. Opeens klinkt door Thurn und Taxis, een voormalig goederenstation, het gepuf en gehijg van een stoomlocomotief. Op drie meter hoogte blijkt boven de hoofden van de bezoekers een spoortraject te zijn aangelegd waarover een meer dan honderd jaar oud miniatuur-treinstel voorbij boemelt. Een verrassing die de dikdoenerij van een kunstbeurs relativeert.

Brafa Art Fair t/m 2 febr. Thurn & Taxis, Havenlaan 88 in Brussel. Inl: brafa.art