Opinie

Asterix en Obelix aan de Rotte

Lotfi El Hamidi

Het ‘eenzame’ huis aan de Rotterdamse Bloklandstraat heeft weer buren. Het voormalige rijtjeshuis werd landelijk bekend nadat de bewoners bij de sloop van de rest van de straat weigerden te vertrekken. Het beeld van de losstaande woning tussen het puin en de graafmachines sprak tot de verbeelding. Asterix en Obelix aan de Rotte. ‘Héél Rotterdam? Nee, een klein huisje bleef moedig weerstand bieden aan de sloopwoede.’

Het huis stond onbedoeld symbool voor de schaduwzijde van het gemeentelijke huisvestingsbeleid. Het stadsbestuur zet al jaren in op zogeheten gentrificatie, het ‘opwaarderen’ van vaak armere buurten door economische ontwikkeling. Dat klinkt filantropisch, maar vaak komt het erop neer dat de armere bewoners weggedrukt worden door koopkrachtige nieuwkomers.

De Bloklandstraat is daar een illustratie van. Een straat in het van oudsher volkse Oude Noorden, waar Feyenoord-legende Coen Moulijn als jochie zijn eerste balletjes tegen de muur trapte. Later streken veel Marokkanen neer in de buurt, met in de jaren negentig de nodige problemen die vaak met drugscriminaliteit te maken hadden. Nu is het een fijne, levendige multiculturele buurt – maar is het straks nog een fijne sociale buurt?

De voormalige buren van het ‘eenzame huis’ leefden in sociale huurwoningen en anti-kraakpanden. Sommige huurprijzen van de nieuwe rijtjeswoningen bedragen 1.580 euro. Ook de gegoede burgerij moet ergens wonen, nietwaar, en waarom dan niet in deze fijne buurt?

Niets ten nadele van burgers die het goed getroffen hebben en er willen wonen, maar het lijkt er steeds meer op dat de samenleving ingericht wordt voor een groep die er toch wel komt. De mensen die bleven, of achterbleven, toen niemand in buurten als het Oude Noorden dood gevonden wilde worden, moeten maar zelfredzaam wezen. Nu de stad in de lift is wordt nu van ze verwacht dat ze vertrekken – ze passen niet meer in het plaatje dat de gemeente voor ogen heeft. Ach, wonen kun je toch ook elders, overal wordt brood verkocht.

De Amerikaans-Canadese publicist en activist Jane Jacobs (1916-2006) schreef al in de jaren vijftig kritisch over de maakbaarheid van het moderne stadsleven, zoals in haar magnum opus The Death and Life of Great American Cities uit 1961. Niet het gewenste gedrag van bewoners maar het straatleven zoals dat zich dagelijks afspeelt moest in stadsplanning het uitgangspunt vormen, vond ze.

Het verzet tegen de neveneffecten van de huidige stadsvernieuwingen staat nog in de kinderschoenen, maar het bewustzijn begint te groeien en zichtbaar te worden. Het woord gentrificatie zal weldra ingeburgerd raken.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.