Profiel

Oud-SPD-leider Gabriel vindt niet dat hij zijn ziel verkocht heeft

M/V in het nieuws | Sigmar Gabriel Herhaaldelijk hekelde Sigmar Gabriel de hoge bonussen in de bankwereld. Nu is hij commissaris bij Deutsche Bank geworden.

Sigmar Gabriel, oud-leider van de sociaal-democratische SPD is nu commissaris bij Deutsche Bank. Linkse politici verwijten hem dat hij zijn geloofwaardigheid te grabbel gooit.
Sigmar Gabriel, oud-leider van de sociaal-democratische SPD is nu commissaris bij Deutsche Bank. Linkse politici verwijten hem dat hij zijn geloofwaardigheid te grabbel gooit. Foto Hannibal Hanschke

Een voor de hand liggende keuze was het niet voor Deutsche Bank om Sigmar Gabriel, oud-leider van de sociaal-democratische SPD, in de raad van commissarissen te halen. Een linkse jongen als toezichthouder in de wereld van de haute finance.

In 2016, toen hij minister van Economische Zaken was, had hij de grootste bank van Duitsland er flink van langs gegeven. Hij wist niet of hij moest lachen of huilen, zei Gabriel toen, nadat de toenmalige topman van de bank speculanten de schuld had gegeven van de lage beurskoers.

„Een bank die het speculeren tot bedrijfsmodel heeft gemaakt, noemt zich nu slachtoffer van speculanten”, hoonde hij. Herhaaldelijk hekelde Gabriel de hoge bonussen en andere beloningen in de bankwereld.

Maar Gabriel is geen politicus meer. En heel links is hij ook al een tijd niet meer. Daarentegen is hij wél een man met waardevolle contacten in binnen- en buitenland. En dat kan de bank, die al jarenlang met grote problemen kampt, goed gebruiken.

Reeks schandalen

Nog altijd is het Deutsche Bank niet gelukt de reeks schandalen achter zich te laten die haar aanzien zo zwaar beschadigd hebben – en waardoor de bank nog altijd in tal van juridische procedures is verwikkeld. Naar verwachting zal Deutsche donderdag een miljardenverlies over 2019 bekendmaken, vooral veroorzaakt door de ingrijpende sanering die topman Christian Sewing in gang heeft gezet.

Dezer dagen kwam Deutsche Bank weer met een nieuwe affaire in het nieuws. Twee oud-medewerkers blijken er door de Duitse justitie van verdacht te worden in 2011 en 2012 meer dan een miljoen aan smeergeld betaald te hebben, om een lid van de koninklijke familie van Saoedi-Arabië niet als klant te verliezen.

Linkse politici en commentatoren verwijten Gabriel dat hij niet alleen zijn geloofwaardigheid te grabbel gooit, maar ook die van zijn partij en zelfs die van de democratie als geheel. Maar de oud-politicus houdt zich aan de regels, die stellen dat de minister pas na anderhalf jaar mag overstappen naar het bedrijfsleven.

In Duitsland is minder bekend hoe in Nederland oud-premier Wim Kok als commissaris bij ING in de problemen kwam toen hij instemde met salarisverhoging voor de raad van bestuur. Maar ervaring met het risico van reputatieverlies als een toppoliticus overstapt naar het bedrijfsleven, heeft men wel. Het meest uitgesproken voorbeeld daarvan is voormalig bondskanselier Gerhard Schröder (ook SPD), die onder meer president-commissaris werd van het Russische (staats)energieconcern Rosneft, en van de gasleiding Nordstream.

Contact met Qatar

Sigmar Gabriel (60) zei zondag dat hij zich eraan stoorde dat gedaan wordt alsof hij zijn ziel verkocht heeft. „Wat moeten politici dan doen als hun carrière voorbij is? Ze moeten geen wachtgeld aannemen, geen lobbyist worden en eigenlijk ook niet naar het bedrijfsleven gaan. Wat dan wel?”

Van 2009 tot 2017 was Gabriel leider van de SPD, een periode waarin de partij veel zetels en invloed verloor. Hij was achtereenvolgens minister van Milieu, van Economische Zaken en van Buitenlandse Zaken, en van 2013 tot 2018 vicekanselier.

Nuttig voor zijn nieuwe functie kunnen zijn contacten met Qatar zijn. Als minister-president van Nedersaksen was hij automatisch commissaris bij Volkswagen, waar Qatar grootaandeelhouder is – net als bij Deutsche Bank.

Gabriel gaat als commissaris jaarlijks 100.000 euro verdienen, waar nog 50.000 tot 100.000 bovenop kan komen als hij tot speciale commissies toetreedt. Maar als het hem om het geld ging, zei Gabriel tegen Bild am Sonntag, dan had hij wel het veel beter betaalde aanbod aangenomen om hoofdlobbyist van de auto-industrie te worden.